Karma Bilgiler Dünyası

Volitan

2009-06-24T19:10:00.008+03:00

VOLITAN;

International Design Award 2007:

- Dünyanın En İyi Deniz Aracı Ödülü,

- 2007 Dünyanın En İyi Ulaşım Aracı Ödülü;

Green Dot Awards 2008:

- Dünyanın En Çevreci Ulaşım Aracı Ödülü,

(Tasarımcı: Dr. Hakan GÜRSU (ODTÜ); Sözüm DOĞAN (ODTÜ)

VOLITAN, güneş ve rüzgar enerjisi kullanarak hareket eden, deniz suyundan tatlı su çevrimini gerçekleştiren, karbondioksit atık üretmeyen, geleceğin alternatif teknelerinden birisi olarak tasarlanmıştır. Güneş panellerini hareketli katı yelkenler olarak kullanan, tekne dışında yer alan 2 adet hareketli elektrik motoru ile desteklenmektedir. Volitan nokta dönüşü yapabilen ilk deniz aracıdır. Yakıt bağımlılığını tamamen ortadan kaldıran, 18 - 20 deniz mili ile gece ve gündüz sürekli yolculuk yapabilen ayrıca yüksek manevra gücüne sahip, 32 m. boyunda bir yolcu teknesidir. Kurşun şarj pilleri yerine jel akü kullanımı ile çevre duyarlılığını pekiştimektedir. Yelkenlerin tasarlandığı şekli itibarı ile mevcut denge sorunlarına getirdiği çözümlemeler başta olmak üzere, tekne tasarımında devrim kabul edilebilecek pek çok yeniliği içinde barındırmaktadır. IDA 2007 tasarım oscar ödüllerini iki daldan birden kazanmış ve uluslararası otoritelerce de 2040 yılının teknesi olarak kabul edilmektedir.

Fransız hükümetinin desteklediği geleceğin projesi olan “GERRI”; 2030 (Green Energy Revolution 2030) tam geri dönüşümlü ada-kent (Renuion Adası) uygulamasında deniz aracı olarak da seçilmiş bulunmaktadır. ABD ‘nin yüksek tirajlı Popular Science Dergisinin Temmuz 2008 20.06.2008 sayısında

( http://www.popsci.com/environment/article/2008-06/sun-powered-sailboat )

kapak ve orta sayfalarda detaylı bir şekilde yer alan ilk Ulusal Proje olarak da tarihe geçmiştir.

Bilindiği gibi VOLITAN, Tasarım Oscar’ları kabul edilen IDA 2007 de büyük ödülü iki dalda ülkemize getirmeyi başarmıştı. Volitan ODTÜ öğretim üyesi Dr. Hakan GÜRSU başkanlığındaki DESIGNNOBIS ekibinin dünyada saygı uyandıran ürünüdür. Bir Türk Tasarım Ürünü olarak dünyada büyük ilgi uyandıran VOLITAN Projesi, Dünya Çevre Oscarları (Green Dot Award) kabul edilen bu yarışmada da ulaşım dalında büyük ödüle layık bulunmuştır. Uluslararası başarıları ile haklı grurumuz olmayı başaran Dr Hakan GÜRSU ve Ekibi (ODTÜ); Uluslararası çevre oscarlarında da 3 ödül birden kazanması ile ulusal çevre duyarlılığımızı dünyaya duyurmak yönünde de önemli bir başka misyonu başarı ile tamamlamış bulunmaktadır.

Rapid Linklerinin Kontrolü

2009-04-30T20:58:00.004+03:00

Artık her hangi bir websitesinde gezinirken her hangi bir rapidshare linki gördüğünüz zaman otomatik olarak çalışıp çalışmadığını anlayabileceksiniz. Aşağıdaki resimde örnek bir görüntü sunuyoruz.

Evet yukarida da görüldüğü gibi normalde link olmayan sadece text olarak görünün rapidshare adresleri hem otomatik olarak link (tıklanabilir) olarak görünmekle kalmayıp aynı zamanda yanında yeşil (çalışıyor) işareti belirmiş. Peki bu nasıl oluyor?

Adım 1. FireFox kullanmanız şart http://www.mozilla.com/

Adım 2. FireFox için yapılmış
https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/748
eklentisini kuruyoruz.

Adım 3. Son adım olarak
http://userscripts.org/scripts/show/9467
n üst sağ taraftaki INSTALL tuşuna basıyoruz.

Veya gereken dosyaları indirmek için Tıklayınız.

önce greasemonkey-0.8.20090123.1-fx.xpi dosyasını çalıştırınız. (Firefox Eklentisi eğer firefox kurulu değilse firefox kurunuz.)

daha sonrada 9467.user.js dosyasını firefox üzerine bırakın ve install edin.

GreaseMonkey ve 3. adımdaki ufak eklentiyi yükledikten sonra sadece sitemizde değil hangi sitede ne zaman rapidshare linkleri görseniz yukarıdaki resimdeki gibi otomatik olarak çok hızlı bir şekilde çalışıp çalışmadığını hiç bir deneme yapmadan öğrenebileceksiniz. Hepinize iyi seyirler dileriz.

Matematikte niçin (-2) ile (-2)'nin çarpım sonucu (+4)'dür?

2009-04-20T19:53:00.005+03:00

Aslında çok eğlenceli olabilecek matematik bizlere katı formüllerle ve mantığın kolay kabul edemeyeceği ifadelerle öğretilince bir kabus olup çıkıyor. Artının artı ile eksinin eksi ile çarpım sonucu artı iken artı ile eksinin çarpım sonucu eksi oluyor. Peki, bunun mantıki izahı nedir? Yani -5 derece sıcaklıkla -8 derece sıcaklığı çarpınca sonuç +40 derece olup ortalık ısınıyor mu? Tabii bu bir şaka, şaşırtmaca. Esas bilmemiz gereken (-2)x(-2)=(+4) diye bir eşitlik yazdığımızda, bunun sadece rakamların ve önlerindeki işaretlerin belirlediği mantıksal bir denklem olmadığı, bir beyan, bir ifade olduğudur. Eğer sayıları bir çizgi üzerinde gösterirsek, '-1' sıfırın eksi tarafındaki ilk sayı olarak düşünülebilir ama eşitlik içinde bu böyle değildir. Çizginin neresinde olursanız olun bir adım geri atmaktır. Yani çizgide '+4' noktasında iseniz ve ona '-1' ilave ederseniz, bir adım geri atarak '+3'e gelmiş olursunuz. Toplama ve çıkartmada nispeten kolay olan bu açıklama, iş çarpmaya gelince biraz zorlaşıyor. Örneğin haftanın 5 günü işe otobüs ile gidip geliyorsunuz. Her sefer bir milyonluk bir biletle yapılıyor. 10 milyon tutarında 10 tane bilet aldınız. Her gün gidiş-geliş kullandıkça iki tanesi eksiliyor. Bunun eşitlikteki yeri '-2' dir. Siz bu işi 5 gün süresince yani 5 kere yaparsanız (-2)x(+5)=(-l0) olur ki biletler biter. Diyelim ki bayram tatilinin iki günü o haftanın perşembe ve cuma günlerine denk geldi ve tatil. Bu sefer yapmanız gereken hareketi yapmıyorsunuz. İki günlük 4 bileti kullanmıyorsunuz. Bu hareket yapmanız gerekene göre negatif yani ters yönde bir harekettir. Her gün bilet almak yerine iki gün süresince hiç bilet kullanmıyorsunuz. İki kere negatif hareketi '-2' bilet üzerinde yapınca o hafta elinizde (-2)x(-2)=(+4) bilet kalıyor. Hala biraz karışık değil mi? Bir örnek daha verelim. Bir eşitliğin başına '-2' yazdığınız zaman başlangıçta bu sizin sıfır noktasından iki kere geri sıçrayarak '-2' noktasına ulaşacağınız anlamına gelir. Ama siz yapacağınız bu hareketin tam tersini yani negatifini iki defa yapıyorsunuz. Sıfırdan '-2'ye sıçrama hareketini iki kere ters yönde (-2) yapıyorsunuz ve sonunda '+4' noktasına ulaşıyorsunuz. Ters bir kararın tersini yapınca doğruyu buluyorsunuz yani.

Radyasyon nedir?

2009-04-20T19:52:00.005+03:00

Nükleer enerji denilince aklımıza Hiroşima ve Nagasaki'ye atılan atom bombaları, Çernobil'deki nükleer santral kazası ve nükleer atıklar gelir. Nükleer enerji ve onun sonucu radyasyon iyi amaçlarla kullanılmadıkları zaman insan neslini dünyadan silebilecek kadar tehlikelidirler. Kontrol altında kullanıldıkları zaman ise insan yaşamını iyileştirmekten sağlığa kadar bir çok konuda insanlığa bahşedilmiş birer lütufturlar. Nükleer enerjinin esasını anlamak için çok fazla fizik, kimya, matematik bilmeye gerek yoktur. Nasıl odun, kömür, petrol ürünleri kullanarak ısı enerjisi elde ediyorsak nükleer enerji de öyledir. Nükleer santralarda kullanılan yakıtın en bilineni uranyumdur. Uranyum santralde başka bir yakıta dönüşürken ortaya müthiş bir ısı çıkar. Bu ısı reaktörün etrafında dolaştırılan suyu buhar haline çevirir. Türbinlere verilen buhar da türbinleri çevirir. Sonunda türbinler de kendilerine bağlı elektrik jeneratörlerini çevirerek elektrik üretirler. Prensip, nükleer enerji ile çalışan uçak gemilerinde de, denizaltılarda da aynıdır. Gelelim radyasyona... Uranyum gibi kararsız elementler gerek atomik yapılarına müdahale edilerek gerekse tabiattaki halleri ile bir başka elemenle dönüşebilirler. Yani tarihte kurşundan altın elde etmek için uğraşan simyacıların başaramadıkları işin benzeri uranyumda kendi kendine oluşur. Bu dönüşüm işi olurken uranyum atomunun içindeki bazı parçacıklar da ışık olarak yayılırlar. Yani radyasyon bir ışıktır. Sadece atom bombasından, nükleer atıklardan çıkmaz tabiatta da bol miktarda vardır. Yalnız ışıma yolu ile değil besinler yolu ile de vücuda girebilir. Radyasyon olayında üç ana ışık türü vardır: Alfa, beta ve gama. Alfa ışınları deriden geçemezler, beta ışınları deriden çok az miktarda geçebilirler, gama ışınları ise deriden ve vücuttan geçebilirler. Alfa ve beta ışınları sadece yoğunlaştıkları organ üzerinde tahribat yaparlarken gama ışınları tüm organlara zarar verirler. Tabii bu arada ışına maruz, kalma süresi de önemlidir. Vücudumuz hücrelerden, hücreler moleküllerden, moleküller de atomlardan meydana gelirler. Bu radyasyon ışınları isabet ettikleri atomların yapılarını bozarak sonunda hücrelerin ölmelerine sebep olurlar. Vücut için sürekli gerekli olan hücre üreme mekanizmasını bozarlar, vücudun direncini yıkarlar. Aslında günlük yaşantımızda radyasyonla iç içe yaşıyoruz. Radyasyon her an her yerde vardır hatta Güneş ışığında bile. Yaz mevsiminde deniz kenarında yapılan bilinçsiz güneşlenmelerde isteyerek aldığımız radyasyonun etkisi cilt kanserine yol açabilecek kadar tehlikeli olabilir. Radyasyonun insan bünyesi için faydalı olduğu durumlarda vardır. Kanserin ışınla tedavisi, enfraruj ve ultraviyole tedavileri, lazerin tıpta kullanılması gibi.

Telefonda ses ne kadar hızlı gidiyor?

2009-04-20T19:52:00.003+03:00

Sesimiz telefonda ses hızı ile gitmez. Telefonun ağız kısmı denilen mikrofona konuştuğumuzda, ses burada elektrik akımına çevrilir. Karşı tarafın telefonunda tekrar sese çevrilene kadar yolculuğunu elektrik akımı olarak yapar. Bilindiği gibi elektriğin hızı ışık hızı ile aynıdır. Dolayısıyla ses telefonda ışık hızı ile yol alır. 5 kilometre uzaklıktaki bir arkadaşınızla telefonla konuşurken onun bulunduğu yerde gök gürlerse, şimşeğin ışığının gök gürültüsünden önce gelmesi gibi, gök gürültüsünün telefondaki sesi de havadan gelen sesine göre daha önceden kulağımıza ulaşır. Ses hızı, deniz seviyesinde, kuru ve sıfır derecedeki havada saniyede 331,4 metredir. Bakır kablo içinde ise saniyede 3500 metre kadardır. Yani sesimiz telefonda ışık hızı ile değil de ses hızı ile gitseydi (ki bu mümkün değildir) 600 kilometre uzaklıktaki bir arkadaşımız konuştuklarımızı telefonda 3 dakika sonra duyabilirdi. Düşünebiliyor musunuz böyle bir konuşma sonunda gelecek telefon faturasını?

Arıların bal petekleri niçin altıgendir?

2009-04-20T19:51:00.004+03:00

Arılar doğanın gerçekten usta mimarlarıdırlar. Kesiti düzgün altıgenler oluşturan prizma şeklindeki petek gözlerinin dipleri bir piramit oluşturarak sona ererler. Kovanlardaki şekliyle dik duran her petekte, petek gözleri yatayla sabit bir açı yapacak şekilde inşa edilirler. Her bir gözün derinliği 3 santimetre, duvar kalınlığı ise milimetrenin yüzde beşi kadardır. Bu kadar ince duvar kalınlığına rağmen altıgen yapı nedeniyle büyük bir direnç kazanırlar ve arıların depoladıkları kilolarca balı rahatlıkla taşıyabilirler. Arıların petek gözlerini kusursuz bir şekilde altıgen yapmalarının başka sebepleri de vardır. Eğer beşgen, sekizgen veya daire şekillerini seçselerdi bitişik gözler arasında boşluklar kalacak, işçi arılar fazla mesai yaparak ve daha fazla balmumu harcayarak bu boşlukları doldurmak zorunda kalacaklardı. Gerçi üçgen veya kare yapsalardı bu boşluklar olmayacaktı ama altıgenin bir başka özelliği daha vardır. Alanları aynı olan üçgen, kare ve altıgen şekillerden toplam kenar uzunluğu en az olanı altıgendir. Yani aynı miktarda balmumu ile daha çok altıgen odacığın kenarı çevrilebilir. Aslında matematiğin, geometrinin ve simetrinin en kusursuz örnekleri sadece bal peteklerinde değil doğanın her yerinde görülebilir. Ancak bizler günlük hayatın hayhuyu içinde bu mükemmelliğin farkına varamayız. Kar taneciklerinin hepsi birbirlerinden farklı altıgen şekilleri, tohumların dizilişlerindeki spiraller, mineral kristallerindeki geometrik yapılar ve değişmez açılar, tavus kuşunun kuyruğundaki lekeler, sümüklü böceğin kabuğu, örümcek ağları, tüm bunlar görünümü olarak kusursuz olmalarına karşın müthiş bir matematik düzen de gösterirler. Papatyanın ortasındaki sağ spirallerin sayısının 21, sol spirallerin ise 34 olması, Himalaya çamının kozalaklarındaki pulların aynı şekilde 5 sağ, 8 sol spiral oluşturması, kara çam kozalaklarında ve ananas meyvesinde ise 8 sağ, 13 sol spiral bulunması tesadüf değildir elbette. Leonardo Fibonacci (1170-1250) isimli büyük matematik ustası ta o yıllarda, her sayının kendinden önce gelen iki sayının toplamı olduğu bir dizi geliştirdi; l, l, 2, 3, 5. 8, 13, 21, 34, 55, 89, 144, 233, 377, 610, ......................... Dikkat ederseniz yukarıda verilen sağ, sol spiral sayıları, bu dizide artarda yer alan sayılardır. Bu dizinin ilginç bir yanı da on ikinci terimden yani 144'den sonraki ardışık sayıların birbirlerine oranlarının (233/144 = 377/233 = 610/377) 1,61803 olması, 5. Sayı ile 12. Sayı arasındaki oranların da bu sayıya çok yakın olmalarıdır. 15. Yüzyılın ikinci yarısında yaşamış matematikçi Pacial Luca tabiatta daima kenarları arasında 1,618 oranı bulunan bir dikdörtgen bulunduğunu, hatta insan vücudunun da bu oranda yaratıldığını ileri sürüyor, mahkeme tarafından yakılma tehlikesine karşı da Leonardo da Vinci'nin çizimlerini göstererek meydan okuyordu. Zamanın heykeltraşlanın heykellerinde de bu oranı kullandıklarını belirtmeleri üzerine bu oran 'Tanrısal Oran' olarak da anılmaya başlandı.

Uçan balonlar ne kadar yükseğe çıkabilir?

2009-04-20T19:51:00.003+03:00

Bazen çocuğa alınan bir uçan balon elinden kaçabilir. Hep beraber havada yükselen balona bakakalınır. Bu balon havada ne kadar yükselecektir acaba? Uçan balonların doldurma uçları ne kadar iyi bağlanmış olursa olsun, çok az da olsa hava daha doğrusu helyum kaçırırlar. Havadan çok daha hafif helyum gazı ile şişirilen bu balonların ağızlarından kaçırdıklarını eve getirdiğimiz ve tavana yapışıkmış gibi havada duran balonun sabah olunca porsuyup yere inmiş olduğunu görünce anlarız. Balonun ağzının ideal bir biçimde bağlanmış olduğunu kabul etsek bile havada yükselebileceği mesafe yine de sınırlıdır. Yükseldikçe hava basıncı azaldığından ve balonun iç basıncı dışındakinden daha yüksek kaldığından balon yükseldikçe şişmeye başlar. Sonunda balonun yapıldığı malzemeye, hacmine ve malzemenin kalınlığına bağlı olarak belirli bir yükseklikte patlar. Küçük uçan balonlar en çok 10 bin metreye, sepetinde insan taşıyan büyük balonlar 30 bin metreye, bilim insanları tarafından içinde ölçüm aletleriyle birlikte yollanan araştırma balonları da 40 bin metreye kadar yükselebilirler. Balonların belirli yükseklikte dış basıncın azlığına dayanamayıp patlamalarından bazı bilimsel gözlemlerde de faydalanılır. Hava tahmin balonlarına bağlı hava sıcaklığını, basıncını ve nem oranını ölçen aletler vardır. Bu balonlar yaklaşık 30 bin metre yükseklikte patlayacak şekilde yapılmışlardır. Aletler açılan bir paraşütle yere yumuşak iniş yaparlar. Hem üzerlerindeki değerler kaydedilir hem de oldukça pahalı olan bu ölçüm aletlerinin tekrar kullanılabilmeleri sağlanır. Bu ölçüm aletleri bir tarlanın ortasına, bir ağacın tepesine veya bir vadi yatağına da düşebilirler. Onları bulanların ilgili makamlara götürmeleri artık aletlerin ne olduklarını anlamalarına veya insaflarına kalmıştır.

Ateş böceği nasıl ışık saçıyor?

2009-04-20T19:50:00.001+03:00

Yaz gecelerinin karanlığında otların arasında veya havada uçarken parıldayan, yanıp sönerek sarı-yeşil bir ışık veren bir böceği görmüşsünüzdür. Yanına yaklaşıldığında ışığını söndüren, gece karanlığında izini kaybettiren bu böceğin ismi ateş böceğidir. Aslında bu böceğin verdiği ışığın ateşle de sıcaklıkla da bir ilgisi yoktur. Bunun bilimsel adı 'soğuk ışık'tır ki günümüz teknolojisi bu ışığı henüz yapay olarak üretmeyi başaramamıştır. Bilim insanları dünyada milyonlarca yıldır mevcut olan bu tabiat teknolojisinin önce çalışma mekanizmasını çözmek sonra da taklit ederek insanlık hizmetine sunabilmek için çalışmalarına hız vermişlerdir. Kısa bir zaman öncesine kadar sürtünme veya ısı olmadan ışık elde etmenin imkansız olduğuna inanılıyordu. Nasıl ki normal bir ampul kendisine verilen enerjinin yüzde 4'ünü, florasan ampul ise yüzde 10'unu ışığa dönüştürebiliyor, geri kalanını ısı olarak yayıyorsa, ateş böceğinde de benzer bir durum olduğunu sanan bilim insanları, böceğin bu iş için kullandığı enerjinin tamamını ışığa dönüştürebildiğini tespit edince hayrete düştüler. Gelelim ateşböceğinin ışık üretme mekanizmasına... Aslında ateş böceklerinin ışık verme reaksiyonları o kadar hızlıdır ki bu fonksiyonun kademelerini incelemek hemen hemen imkansızdır. Yani ışık üretim mekanizması hakkındaki bilgiler hala teoride kalmaktadırlar. Kesin olarak bilinen bunun moleküler seviyede kimyasal bir işlem olduğu, bazı moleküllerin ayrışarak daha yüksek enerjili hale geçebildikleri ve bu fazla enerjiyi ışığa dönüştürebildikleridir. Ateş böceğinin karın bölgesindeki ışık organında bulunan guddelerden, ışık elde etmede rol alan iki ana kimyasal madde üretilmekledir. Bunlardan birincisinin kimyasal yapısı aydınlatılmış ve yapay olarak elde edilmiştir. İkincisinin ise yapısındaki gizem çözülmesine rağmen sentetik olarak üretilmesi hala mümkün olamamıştır. Ateş böceklerinde üretilen iki kimyasalın birleşiminin de ışık vermeye tam olarak yetmediği, böceğin ışık bölgesine yakın solunum organının ışık verme anında burayı oksijenle beslemesi gerektiği tespit edilmiştir. Bilinmeyen bir başka ayrımı ise bu ışığı hangi şalterin açıp kapadığıdır. Bu gizemli böceklerin 2 bin çeşidi olup erkekleri uçabilirken dişileri kanatsızdırlar. Erkekler dişileri aramak için geceleri uçarlar ve ışıklarını birbirleri ile iletişim kurmak için kullanırlar. En iyi ışık verimini gelişmiş dişiler verir. Ateş böcekleri geceleri 3 saat süreyle ışık verebilirler. Genellikle ısırarak zehirledikleri salyangozları yedikleri için kireçli toprakların olduğu nemli bölgelerde daha çok görünürler. Parlamayı sağlayan kimyasal maddeler sayesinde, kazara onu yiyen bir düşmanı kusmak zorunda kalır ve bir daha başka ateş böceği yemeye teşebbüs etmez.

Devekuşları niçin başlarını kuma gömerler?

2009-04-20T19:49:00.004+03:00

Bu inanç ve görüşün nereden kaynaklandığı bilinmiyor. Güya devekuşu başını kuma gömünce düşmanlarını ve gelecek tehlikeyi görmez, onun için de rahatlarmış. Güney Afrika'da 80 sene boyunca yapılan gözlemlerde böyle bir olay görülmemiştir. Hiçbir devekuşu kafasını kuma gömmeye teşebbüs etmemiştir. Zaten bunu yaparlarsa boğulacakları da kesin. Her ne kadar beyinleri gözlerinden küçük olsa da, kuş dünyasının en akıllılarından olmasalar da, devekuşları kendilerini gizlemek için başlarını kuma gömecek kadar da aptal değillerdir. Bu görüntünün asıl nedeni devekuşu yavrularının yırtıcı hayvanlarım saldırılarına karşı açık ve korumasız olmalarıdır. Onlar yetişkin devekuşları gibi hızlı koşup kaçamazlar. Bir tehlikeyi sezdiklerinde aniden kendilerini bulundukları yere bırakarak, hareketsiz kalıp çevreye uyum sağlayarak düşmanlarının dikkatlerinden kaçtıklarını ümit ederler. Anne devekuşları bazen bütün vücutlarını, kanallarını da açarak toprak üzerine yatırırlar ve yavrularını güneşin kavurucu etkisinden korumaya çalışırlar. Ayrıca devekuşlarının dinlenirken boyun kaslarını rahatlatmak için veya çok sık olmasa da uyurken bazen bu pozisyonu aldıkları biliniyor. Hatta bir görüşe göre, bu pozisyonda kafalarını yere dayayıp düşmanlarının ayak seslerini dinledikleri de ileri sürülüyor. Daha yumurtadan çıkar çıkmaz erişkin bir tavuk büyüklüğünde olan devekuşu yavrularının uzun boyunları genellikle bej rengindedir ve üzerlerinde siyah çizgiler vardır. Bu renklerle ot renkleri ve gölgeleri karışarak iyi bir kamuflaj imkanı sağlar. Bu durumda otların aralarına başlarını soktuklarında vücutları görünürken boyun ve baş kısımları görülmez. Görülmeyen başın kuma gömülmüş gibi insanlar tarafından algılanmasının nedenlerinden biri de bu olabilir. Bu tip uçamayan büyük kuşların başlarını kuma gömme gibi aptalca bir savunma sistemine zaten ihtiyaçları yoktur. İşitme ve görme duyuları son derecede iyidir. Boylarının da avantajı ile çevreyi çok iyi gözleyebilirler. Düşmanı diğer av adaylarından önce sezebilirler. Üç metrelik boylarına ve 100 - 150 kilogramlık ağırlıklarına rağmen saatte 50 kilometre hızla koşabilirler. Köşeye sıkıştıklarında ise kolay teslim olmazlar. Çok seri ve kuvvetli tekme atabilirler, uzun boyunları sayesinde düşmanı yaklaştırmadan mücadele edebilirler.

Cam neden saydamdır?

2009-04-20T19:49:00.003+03:00

Cam şaşılacak derecede basit bir maddedir. Dünyanın her köşesinde rahatça bulunabilen kum, kuvars ve sodadan meydana gelmiştir. Fakat camın asıl şaşırtıcı özelliği ne tam bir sıvı ne de gerçek bir katı oluşudur. Aslında sıvıya daha yakındır, çünkü atomik yapısındaki düzen sıvılardaki rasgele düzeni andırır. Kumların atomlarının kristal yapısı ise düzgündür. Katı bir cisimde atomların bir diziliş düzeni vardır. Yani bu diziliş düzeni belli aralıklarla kendini tekrarlar. Camda ise bu özellik yoktur. Çok kuvvetli mikroskoplarla yapılan incelemelerde bile camın yapısında hiç bir kristal oluşumuna rastlanmaz. Arada sırada görülen bazı kristaller ise camdaki kusurlardır. Cama çok ağdalı bir sıvı diyebiliriz. O kadar ağdalıdır ki, normal dış etkenlerde bile şeklini değiştirmez. Bir sıvıda iç sınırlar bulunmadığından camın içinden geçen bir ışık demeti kırılma ve yansımaya uğramaz, doğrudan geçer. Bu nedenle bir cama baktığımızda arkasındakileri olduğu gibi görürüz. Işık sadece camın yüzeyini aşarken hafifçe kırılır. Cam saydamdır, su da saydamdır, öyleyse donmuş su olan kar taneleri niçin beyazdır ve niçin kar örtüsü saydam değildir. Bir cismin üzerine gelen ışığın tümünü yansıttığında beyaz, hepsini tutup hiçbirini yansıtmadığında siyah renkle göründüğünü biliyoruz. Cam saydamdır ancak kırıldığında, tuzla buz olduğunda yerdeki küçük cam parçaları yığını beyaz renkte görünür, çünkü her bir cam parçası ışığı değişik yönde geçirmekledir. Kar tanelerinde de aynı şey söz konusudur. Minik taneler üzerlerine gelen ışığı her yöne gelişigüzel yansıtırlar. Bu nedenle kar taneleri de, kar örtüsü de beyaz renkte görünürler. Benzeri durum tuzda da görülür. Tuz, her biri saydam olan küçük kristallerden oluşmuştur ama bunlardan büyük bir miktar bir kapta bir araya gelince gözümüze beyaz renkte görünürler.Elmas gibi değerli bir taş cam kesmede nasıl kullanılıyor? Antik Çağ'da elmasın insanları görünmez yaptığına, kötü ruhları kovduğuna ve kadınları cinsel açıdan etkilediğine inanılıyordu. Günümüzde ise mücevherlerin bu kraliçesi, aşkın, çekiciliğin ve zenginliğin simgesidir. Elmas aslında saf karbondan başka bir şey değildir. Elması yakabilecek yüksek ısıya çıkılabilse hiç kül bırakmadan yanar. Tamamen karbon olan yapısına rağmen mineraller içinde en serti olanıdır. Genelde renksizdir ama hafif sarımsı gri veya yeşilimsi de olabilir. Işığı kırma, yansıtma ve renk dağıtma özelliği kuvvetlidir. Bu özelliklerinden dolayı çok kıymetlidir. Elmasın değeri rengine, saflığına ve işleniş şekline de bağlıdır. Peki, elmas bu kadar değerli ve az bulunan bir mineral ise nasıl oluyor da cam kesmede, sert metalleri işleme ve delmede, torna ve matkap uçlarında bol miktarda kullanılabiliyor? Nasıl oluyor da en küçük bir parçası bile bir servet olan bu taş köşedeki camcının cam kesme bıçağının ucunda bulunabiliyor? Aslında elması iki ayrı şekilde düşünmek gerekmektedir: Süs taşı olarak ve endüstride. Süs taşı olan elmasın değeri dört 'C' ile belirlenir. Bunlar; 'Carat=ağırlık', 'Clarity=şeffaflık', 'Colour=renk' ve 'Cut=işleniş'dir. Doğada bulunan elmasın büyüklüğü çok seyrek olarak bir santimetrenin üstündedir. Bugüne kadar bulunan en büyük elmas 621 gram gelen Cullian'dır. Süs taşı üretimlerinin yan ürünleri ile süs eşyasına uygun olmayan doğal elmaslar endüstride değerlendirilmektedir. Piyasadaki elmas uçlar aslında elmas kumu olarak adlandırılan bulanık elmaslardır. 'Karbonado' denilen bu ince taneli, kok görünümlü elmaslar sondaj makinelerinde en sert taşları bile delmede kullanılabilirler. Endüstrinin bu tür elmas uçlara olan talebi devamlı artarken, üretimin artmaması yapay elmas üretimini gündeme getirmiştir. Yapay elmas üretme tekniğinde prensip, yüksek basınç ve sıcaklıkla grafiti elmasa dönüştürmektir. Daha düşük basınçta da, gaz fazındaki karbondan yapay elmas elde edilebilmiş olup lens ve cam kaplamalarında, hoparlör diyafram kaplamalarında (paraziti azaltmada), optik aletler ve transistör telleri üretiminde ve diğer bir çok değişik alanlarda kullanılmaktadır. Süs elması olarak da 0,2 gramın üstünde yapay elmaslar elde edilebilmiştir ama maliyeti doğal elmas fiyatından on kat daha pahalıya gelmektedir. Peki, elmas ile pırlanta arasında ne fark var biliyor musunuz? İkisinin de aslı aynı, yani karbon kömüründen farksız taş parçaları. Çok yüksek basınç ve sıcaklıkta, yerin 150 - 200 kilometre derinliklerinde kristalleşmiş, daha sonra volkanik patlamalarla yeryüzüne itilmiş saf karbondan oluşmuşlardır. İşte bu saf karbon, kesim veya şekline göre elmas ya da pırlantaya dönüşür. Pırlanta daha parlak, kesim oranı daha fazla ve alt kısmı kubbe gibidir. Elmasın alt kısmı düz ve yüzey sayısı 12 ile 37 arasında değişirken, pırlantanın kesimi daha zordur ve yüzey sayısı 57'dir. Yani pırlanta elmastan daha değerlidir, daha ince isçiliktir. Renkli olanlarına 'fantezi' denilir ki fiyatları astronomiktir.

Satrançta Şah niçin o kadar pasiftir?

2009-04-20T19:48:00.004+03:00

Satranç oyununda Şah koruma altındadır. O sanki bir köşede korkudan sinmiş bir şekilde olanlara bakan, titrek adımlarla birer birer ilerleyen, arada sırada 'hadi ne zaman rok yapacaksanız, yapın' diye inleyen bir insan görünüşü verir. Halbuki vezir, satranç tahtasını oradan oraya dolaşarak, atlayarak, zıplayarak, rakibi yıpratarak, son derecede etkin bir şekilde hareket etmektedir. Bu taşın bizdeki adı vezir (bakan gibi bir şey) olduğu için bu hareketlilik normal görülebilir ama Batı ülkelerinin bu taşa kraliçe anlamında 'queen' adını verdiklerini düşünürseniz ortaya tuhaf bir durum çıkar. Hele satrancın tarihinin 7. yüzyıldan öncesine gittiği göz önüne alınırsa, o zamanlar daima ordularının başında savaşa giden krallara, şahlara satrançta niçin böyle pasif bir rol verilmiştir, anlaşılmaz. Satrancın ilk olarak 6. yüzyıl içinde Hindular tarafından oynanmaya başlanıldığı, daha doğrusu Hinduların 'chaturunga' (şaturanga) isimli oyunundan geliştiği ileri sürülüyor. 'Chaturunga' sözcüğü Sanskritce'de 'dört kol', 'dört kollu ordu' veya 'dört silah' anlamına gelmektedir. O zamanki Hint ordusu dört bölümden oluşuyordu. Filler, savaş arabaları, süvariler ve piyade. Bugün bu dört kola, fil, kale, at ve piyon diyoruz. Avrupa savaşlarında fil kullanılmadığı için bu taşa piskopos (bishop) adı verilmiştir. Bizdeki at Arapçada süvari, Avrupa'da ise şövalye olarak adlandırılmıştır. Yani medeniyetler satranç terimlerinde kendilerine göre bazı değişiklikler yapmışlardır. Şaturanga Hindistan'dan önce İran'a geçti ve geçerken ismi. 'şatrang' oldu. Arap orduları onu 1000 yıl kadar önce, fethettikleri İspanya üzerinden Avrupa'ya getirdiler. Araplar oyuna 'şatranj' veya 'al-şah-mat' (şah ölü) ismini verdiler. Ancak şah oyunda hiçbir zaman ölmez, diğer taşlar gibi oyun tahtasının dışına çıkartılamaz. Vatanı olan karelerde kımıldayamaz hale gelince esir düşer. Satranç ismi Türkçeye Arapçadan girmiştir. İlk oynanış şeklinde bugünkü hareket kabiliyetindeki bir vezir veya kraliçe yoktu. Gerçi şahın yanında Araplar tarafından akıllı adam diye isimlendirilen bir taş vardı ama hareket imkanı çok kısıtlıydı. Sadece bir kere o da çapraz olmak koşuluyla ilerleyebiliyordu. Asırdan asıra, ülkeden ülkeye satranç oyunu gittikçe gelişti ve bazı değişikliklere uğradı. Avrupa'ya ulaştığında vezirin ismi kraliçe oldu ama hareket imkanı hala kısıtlıydı. Bununla belki o yıllarda Avrupa'da yaşayan güçlü kraliçelerin, krallarının daima yanında olup onları kollamaları şeklinde sosyal bir bağlantı kurulabilir. Bu şekli ile satranç oyunu çok yavaş oynanabildiğinden oyunu süratlendirmek için kraliçe (vezir) ve filin güçleri, yani hareket imkanları arttırıldı, etkinlik sahaları genişletildi. Bir başka kural değişikliği ile satranç tahtasının karşı kenarına varabilen bir piyonun kraliçe (vezir) olabilmesi imkanı tanındı. Bu, çok çağdaş ve demokratik bir değişimdi. Taşların en güçsüzü ve alçak Gönüllüsü piyade, işlerinde sebat eder ve başarı ile ilerlerse en güçlü taş olabiliyor, hatta karşı tarafın şahını mat ederek en son sözü söyleyebiliyordu. Avrupa'da gün geçtikçe gelişen demokrasi, yıkılan krallıklar satranca da yansıyordu. Şah artık örneği çok az kalmış, güçsüz monarşik hükümdarlar gibi köşesinden pek çıkamıyordu. Gerçeği oyunda iken ikinci bir kraliçenin ortaya çıkması ise başlangıçta oyuncuların kafasını karıştırdı ama hangi şah bir yerine iki kraliçesinin olmasını istemez ki!

Anneler günü ne zamandan beri kutlanıyor?

2009-04-20T19:48:00.003+03:00

Anneler gününün nereden kaynaklandığını anlatanlar günün yaratıcısı olarak hep annesini kaybetmiş olan küçük bir kızdan bahsederler. Gerçekte ise bu fikri hayata geçiren Anna Jarvis annesini 1905 yılında kaybettiğinde 41 yaşındaydı. Asıl mesleği öğretmenlik olan 1864 doğumlu Anna Jarvis, 1902 yılında babası ölünce annesi ile beraber ABD'de, Philadelphia'da yaşamaya ve çalışmaya başladı. Üç yıl sonra 9 Mayıs 1905'de de annesini kaybetti. Sürekli annesi ile beraber yaşamasına rağmen öldükten sonra "Ona hayatta iken gerekli ilgiyi gösteremediği"ne inanıyor ve bunun ezikliğini duyuyordu. İki sene sonra Mayıs'ın ikinci pazarında, annesinin ölüm yıldönümünde arkadaşlarını evine çağırdı ve bu günün anneler günü olarak ülke çapında kutlanması fikrini ilk onlara açtı. Fikir kabul gördü, anneler memnun kaldı, babalar itiraz etmedi, Amerika'nın önde gelen bir giysi tüccarı da finansal desteği sağladı. İlk anneler günü Jarvis'in annesinin 20 yıl süresince haftalık dini dersler verdiği Grafton'daki bir kilisede, 10 Mayıs 1908'de, 407 çocuk ve annesinin katılımı ile kutlandı. Jarvin her bir anneye ve çocuğa kendi annesinin en çok sevdiği çiçek olan karanfillerden birer tane verdi. O günden sonra, temizliği, asaleti, şefkati ve sabrı ifade eden beyaz karanfil Amerika'da anneler gününün sembolü olarak kabul edildi. Sıra anneler gününü "milli bir gün" olarak kabul ettirmeye gelmişti. Jarvis, tarihte tek bir kişi tarafından gerçekleştirilen en başarılı mektup yazma kampanyası ile gazete patronlarından işadamlarına, devlet adamlarından din adamlarına kadar ulaşabildiği herkese bu fikrini iletti. Fikir o kadar çok ve çabuk kabul gördü ki, Senato onaylamadan çok önce, bir çok eyalet ve şehirde anneler günü kutlamaları gayrı resmi olarak başlatılmıştı bile. Sonunda 8 Mayıs 1914'te Senato'nun onayı, Başkan Wilson'ın da imzası ile Mayıs'ın ikinci pazarı 'Anneler Günü' olarak resmen ilan edildi. Çok kısa sürede diğer ülkelere de yayılan bu gün çiçek ve tebrik kartı satışlarının tavana vurduğu bir gün oldu. Anna Jarvis sonunda muradına ermiş, kampanyasını başarı ile sonuçlandırmıştı ama kendi hayatı pek mutlu sonla bitmedi. Yoğun çalışmadan evlenmeye ve çocuk sahibi olmaya fırsat bulamadı. Her anneler günü onun için bu yönden acı oldu. Daha ziyade dini ağırlıklı bir kutlama olarak düşündüğü bu günden ticari çıkar sağlamaya çalışanlara karşı hukuki savaş açtı. Davaların hepsini kaybetti. Dünyadan elini eteğini çekti. Bütün gelirlerini hatta ailesinden kalan evini bile kaybetti. Kalan hayatını adadığı, gözleri görmeyen kız kardeşi Elsinore'da 1944'de ölünce sağlığı da tehlikeye girdi. Dostları ona destek vererek son yılını sanatoryumda geçirmesini sağladılar. Bütün dünya annelerinin en azından senede bir gün mutlu olmalarını sağlayan Anna Jarvin, mutsuz, yarı görmez ve yalnız bir şekilde 1948'de 84 yaşında öldü. Ülkemizde de Türk Kadınlar Birliği'nin girişimi ve önerisi üzerine 1955 yılından beri Mayıs ayının ikinci Pazar günü 'Anneler Günü' olarak kutlanmaktadır.

Bir hafta niçin 7 gündür?

2009-04-20T19:47:00.001+03:00

Bir gün Güneş'in doğduğu zamandan ertesi gün doğacağı zamana kadar geçen süredir. Bir ay ise Ay'ın aynı evresinin gökyüzünde tekrar göründüğü zamana kadar geçen süredir. Çok eskilerde bu zaman birimleri insanların hayatlarını organize edebilmeleri için yeterliydi. Zamanla bir günden uzun, bir aydan da kısa bir zaman birimine ihtiyaç duyuldu. Babilliler 7 günlük haftayı zaman birimi olarak kullanmaya başladılar. Sonraları Yunanlılar, Çinliler ve Mısırlılar 10 günlük, Romalılar ise 8 günlük haftayı kullanmaya çalıştılar. Bir hafta olarak kabul edilen yedi günlük sürenin kaynağı tam olarak bilinmiyor. En kuvvetli tez bu sürenin Ay'ın evrelerinden kaynaklandığına dayanır. Ay'ın dört evresinin (yeni ay, ilk dördün, dolunay, son dördün) sürelerine en yakın olan tam gün sayısı yedidir. Ancak bu doğal ve astronomik temelin yanı sıra astrolojik bir inanışın da, ta Babilliler zamanından itibaren, yedi günün bir hafta olarak seçilmesinde rol oynadığı ileri sürülüyor. İlk çağlarda bilinen beş gezegen ile Güneş ve Ay'ın toplam sayısının yedi oluşu bu sayıya gizemli ve uğurlu bir sayı olarak bakılmasına neden olmuştur. Daha sonraları dinlerde göklerin yedi kat oluşuna inanış, müzikteki ana nota ve tabiattaki ana renk sayılarının da yedi oluşu bu sayının gizemini iyice arttırmıştır. Takvimde yedi günlük haftanın resmiyet kazanması ise milattan sonra 327 yılında Roma İmparatoru I. Constantinus'un çıkardığı bir emirle olmuştur. Tevrat'ın yaratılış (tekvin) anlayışına göre Tanrı evreni 6 günde yaratmış, yedinci günde de (cumartesi) dinlenmiştir. Hıristiyanlar haftayı Tevrat'taki şekliyle kabul ettiler, yalnız Hz. İsa'nın diriliş hatırasına yedinci günü değil de birinci günü, yani pazarı 'Tanrı Günü' olarak kabul ettiler. İslam dininin doğuşundan sonra da yine yedi günlük hafta süresi benimsendi. Ancak Hz. Muhammed'in müminleri mescitte toplayıp, namaz kıldığı, hutbede devlet ve günlük işleriyle ilgili açıklamalar yaptığı altıncı gün (cuma) dinlenme günü olarak kabul edildi. Türkiye Cumhuriyeti'nde 27 Mayıs 1935 tarihinde yayımlanan bir kanunla tatil günü cumadan pazara alındı. 1792 yılında Fransa takvim yapısını değiştirerek 10 günü bir hafta kabul etti ama yürütemedi. Rusya 1929'da 5 günlük hafta uygulamasına geçti, sonra bir haftayı 6 güne çıkardı ve sonunda pes ederek 1940'da 7 günlük haftaya geri döndü.

Çinliler yiyeceklerini niçin çubuklarla yerler?

2009-04-20T19:46:00.003+03:00

Aslında nedeni tam bilinmiyor. Bir görüşe göre, vakti zamanında Çin imparatorlarından biri halkın ayaklanmasından korktuğundan, eritilip silah olarak tekrar kullanılabilecek metal olan her şeyin toplanmasını emretmiş. Ellerindeki bıçak, kaşık ve benzeri şeyleri vermek zorunda kalan Çinliler ne yapsınlar, çaresiz bambu kamışlarından yapılmış ince çubuklarla yemek yemeye alışmışlar. Akla daha yatkın gelen diğer bir görüşe göre ise çubukla yemek adeti Çinlilerin yiyeceklerini küçük parçalara bölüp yeme alışkanlıklarından ve buna bağlı olarak zaman içinde çok önemli bir ihtiyaçtan kaynaklanıyor. Yemek çubukları milattan bir yüzyıl önce doğmuş. Yemeği içindeki yağa atıp karıştırarak pişirmeye yarayan tava benzeri kaplar kullanılmadan önce yiyecekler odun ateşi üzerinde pişiriliyormuş. Nüfus çoğaldıkça artan yiyecek ihtiyacından dolayı ormanlar kesilip tarlalar açıldıkça bu sefer de odun, yani yakacak sıkıntısı başlamış. Zamanla etleri ve sebzeleri çok küçük parçalara bölüp, yağ içinde karıştırarak kızartmanın hem süratli pişmeyi hem de odundan tasarrufu sağladığını görmüşler. O zamanlar ağaç sıkıntısı nedeniyle, yemek masası kullanmak zenginlere mahsus bir lüks olduğundan insanlar bir elleri ile yiyecek veya pirinç tabağını tutuyor, yemek yemek için de sadece diğer ellerini kullanabiliyorlarmış. Çinlilerin yemeklerinin bol soslu olduğunu söylemeye gerek yok. Yerken çubukları kullanmak, her şeyi tek elle yemek zorunda olan Çinlilerin bütün parmaklarının kirlenmesi sorununu çözdüğü için hızla yayılmış. O zamanlar çubukların çok azı ağaçtan, çoğunluğu fildişi ve kemiktenmiş. Şimdi artık ne metal ne de ağaç kıtlığı var. Zaten onların yerini sentetik malzemeler çoktan almış durumda. Ne var ki bırakın Çin'i, diğer ülkelerdeki bir çok insan bile bir Çin lokantası bulup, çubuklarla yemeğe uğraşıp, Çin imparatorunun veya odun yokluğunun yarattığı eziyete seve seve katlanıyorlar.

Lodos insanı niçin hasta eder?

2009-04-20T19:46:00.002+03:00

Çoğu insanlar sadece iki tür rüzgarın adını bilirler: Poyraz ve Lodos. Poyraz kuzeyden eser soğuk getirir. Lodos ise güneyden eser, sıcak ve baş ağrısı getirir. Aslında estikleri yönlere göre adlandırılan sekiz ana rüzgar vardır.

Kuzeyden YILDIZ

Kuzeydoğudan POYRAZ

Doğudan GÜNDOĞUSU

Güneydoğudan KEŞİŞLEME

Güneyden KIBLE

Güneybatıdan LODOS

Batıdan GÜNBATISI

Kuzeybatıdan KARAYEL

Yani Lodos tam güneyden değil güneybatıdan eser. İmbat, meltem gibi genellikle denizden karaya esen yerel rüzgarlar ise yöreye göre özel adlar alırlar. Belirli havalarla insanın ruhsal durumu ve anti-sosyal davranışları arasında ilişki vardır. Genel olarak ilkbaharla beraber ve yaza doğru suçların arttığını istatistikler göstermektedir. Aslın da havalar ısındıkça insanlar çevreleri ile daha ilgisiz ve enerjisiz olurlar ancak tarihte savaşlar, ihtilaller ve halk ayaklanmalarının çoğu yılın bu bölümünde olmuştur. Rüzgarlar da iklim ve insan davranışını etkileyici faktörlerden biridir. Rüzgar üzerinden geçtiği bölgelerin iklimini de taşır. Bu iklimlerin rüzgarın estiği bölgedeki iklime göre farkı, rüzgarın insan üzerindeki etkisini belirler. Örneğin kutup bölgeleri ve civarlarında iklimler çok az farklı olduğu için rüzgar önemli bir rol oynamaz. Yurdumuz ve benzeri bölgelerde belirli yönden esen rüzgarlar çoğu kez olağan iklimi, sıcaklık, nem ve basınç yapılarını aniden değiştirdikleri için az çok insan hayatını etkilerler. Genellikle nemini bırakmış olan kuru güney rüzgarları, özellikle güneşli havalarda iyice kızışır ve elektriklenirler. İşte Lodos adı verilen bu kaprisli güney rüzgarları insanlarda ruhsal sıkıntı yaratır. Baş dönmesine, gece uykusuzluğuna, baş ve mide ağrılarının yanında huzursuzluk duygularına da yol açar. Lodoslu günlerde trafik kazalarının, kalp krizlerinin, astım nöbetlerinin, erken doğumların ve hatta intiharların sayılarının arttığı gözlemlenmiştir. Halk arasında, genellikle yağmur getirdiği için "Lodos'un gözü yaşlıdır" diye bir deyim vardır. İnsanların çoğu bir barometre gibi havaya ve yağmur öncesine duyarlıdırlar. Havanın dönmesinden çok az önce gerginlik, ruhsal çöküntü ve sıkıntı belirtileri gösterirler. Lodos'un insanlar üzerinde yarattığı etkilerin sebepleri ve Lodos rahatsızlıklarına ne gibi önlemler alınabileceği konusunda çalışmalar devam etmektedir. İşin ilginç yanlarından biri de, Lodos etkisi altında bulunan bir bölgeye yerleştirilenlerin ancak bir kaç yıl sonra rüzgarın etkisinden rahatsız olmaya başlamalarıdır. Konu rüzgardan açılmışken güncel bir tartışmaya da değinmeden geçmeyelim. Rüzgar bir hava akımıdır, yani hava olmazsa rüzgar da olmaz. Öyleyse Armstrong'un Ay'a ayak basar basmaz diktiği bayrak nasıl dalgalanıp duruyor? Ay'da hava olmadığına göre hangi rüzgar bu bayrağı sürekli dalgalandırıyor? Ay'a gidildiğine inanmayanlar tarafından delil olarak ileri sürülen bu olay yolculuktan önce düşünülmüş, bayrak direğinin üstüne çok ince yatay bir çubuk tutturulmuş ve bayrak yandan ve üstten sabitlenmişti. İlk bakışta bayrağın dalgalanıyormuş izlenimini veren bu durum fotoğrafa dikkatlice bakınca fark edilebiliyordu.

Vurgun yemek nasıl olur?

2009-04-20T19:45:00.007+03:00

İnsanlar yüzyıllardır su altına sadece zevk veya merak için değil, inci, mercan, sünger gibi şeyleri çıkarıp, geçimlerini sağlamak için de dalmışlardır. Deniz seviyesinde hava basıncı 1 atmosferdir. İnsan vücudunun solunum ve dolaşım sistemi bu basınca ayarlıdır. Ancak suyun içinde, derine gittikçe, her 10 metrede basınç 1 atmosfer daha artar. 30 metre derinliğe inildiğinde, akciğer kapasitesi dörtte birine düşer, kan basıncı artar, vücut ısısı düştüğünden kalbin atış hızı artar, bilinç bulanıklığı başlar. Bu nedenle yardımcı gereç kullanmadan 30 metrenin altına inmek tehlikelidir. Ancak tüple dalışında kendine özgü sorunları vardır. Derinde dış basıncın yüksek olmasından dolayı tüpten solunan havanın içindeki oksijen, azot gibi gazlar, dokulara daha küçülmüş bir hacimle dağılırlar. Eğer su yüzeyine süratle çıkılırsa, basıncın azalmasıyla bu gazlar da süratle genleşir. Oksijen dokularda kullanıldığından sorun yaratmaz, ama özellikle azot gazı damarlarda süratle genleşerek, damar tıkanıklığı, akciğer yırtılması ve hatta felç gibi önemli vücut hasarlarına yol açar. Bu şekilde vurgun yiyenler, süratle basınç odalarına alınırlar. Burada tekrar vurgun yediği derinlikteki basınç verilir ve dengeli olarak azaltılır. Bir başka önlem de vurgun yiyeni, aynı derinliğe tekrar indirmektir. Vurgun yememek için yüzeye yavaş çıkılmalı, hatta belirli derinliklerde beklenmelidir. İdeal çıkış hızı dakikada 20 metre olup, pratikte eğitmenler bunu dalgıç adaylarına "yüzeye gelen en küçük hava kabarcığından daha hızlı çıkma" şeklinde öğretirler.

1 Nisan şakasının kökeni nedir?

2009-04-20T19:45:00.006+03:00

Her ne kadar Roma İmparatoru Julius Caesar (Sezar) milattan önce 46 yılında takvimin başlangıcını Ocak ayı olarak ilan ettiyse de, 16. yüzyılın ortalarına kadar Avrupa'da yeni yıl geleneksel olarak, bahar aylarının başlangıç tarihi olarak da kabul edilen, Mart ayının 25'inde başlardı. 1564 yılında Fransa Kralı IX. Charles, takvimi değiştirerek yıl başlangıcını Ocak ayının birinci gününe aldı. O zamanki iletişim şartlarında bazı insanların bundan haberi olmadı, bazıları ise bu kararı protesto etmek amacıyla eski adetlerine devam ettiler, 1 Nisan'da partiler düzenlediler, birbirlerine hediyeler verdiler. Diğerleri ise bunları Nisan aptalları olarak nitelendirip bu güne 'Bütün Aptalların Günü' adını verdiler. Bu günde diğerlerine sürpriz hediyeler verdiler, yapılmayacak bir partiye davet ettiler, gerçek olması mümkün olmayan haberler ürettiler. Yıllar sonra takvimin ayları yerine oturup, Ocak ayının yılın ilk ayı olmasına alışılınca, Fransızlar l Nisan gününü kendi kültürlerinin bir parçası olarak görmeye başladılar. Adeti gittikçe süsleyerek, zenginleştirerek ve yaygınlaştırarak devam ettirdiler. Bu adetin İngiltere'ye ulaşması yaklaşık iki yüzyıl sürdü, oradan da Amerika'ya ve bütün dünyaya yayıldı. l Nisan şakalarının sembolünün 'Nisan Balığı' olmasının nedeni ise Mart ayının sonlarına doğru, Güneş'in Balık Burcu'nu terk ediyor olmasıdır.

Asansör düşerken zıplanılsa ne olur?

2009-04-20T19:45:00.005+03:00

Düşünün ki, asansörünüz bozuldu ve 60-70 km/saat, yani saniyede 18 metre hızla düşüyor. Siz de son saniyede yukarı zıplıyorsunuz. Yukarı zıplamanız olsa olsa saniyede 4-5 metre hızla olabilir. Yani siz yine de yaklaşık saniyede 13-14 metre hızla yere düşmeye devam ediyorsunuz. İster saniyede 18 metre, isterse 13 metre hızla yere düşün, sonuç fark etmez. Sizi yerden kazımak zorunda kalabilirler. Lütfen panik yapmayın, asansörü tutan tek bir kablo değildir, en azından 5 veya 6 kablo vardır. Bu kabloların her biri tek başına asansörün ağırlığını taşıyabilir. Diyelim ki, bu kabloların hiçbiri görevini yapmadı, asansörü durduracak bir başka fren donanımı daha vardır. Hatta bazı asansör boşluklarında ilaveten yaylı veya yağlı, hayati tehlikeyi önleyecek özel sistemler de bulunur. Bu sistemlerin hiçbiri çalışmazsa yine de iyimser olmaya çalışın, hiç olmazsa hayatınızda bir kere, hiçbir katta durmadan doğrudan zemine inmiş oluyorsunuz.

Elektrik insanı nasıl çarpıyor?

2009-04-20T19:44:00.006+03:00

İnsanların elektriğe çarpılmaları onun bir iletkeni haline gelmelerinden oluyor. Sıvılar iyi iletkendirler, yani elektriği iyi iletirler. Vücudumuzu içi sıvı dolu bir kap olarak düşünürsek, bütün koruma görevi derimize kalıyor. O da vücudumuzun her tarafında aynı kalınlıkta değil. Islanınca o da iletkenleşiyor, hele üzerinde bir yara varsa direnci tamamen yok oluyor. Evlerimizde 220 volt ve 50 Herz akım daima vardır. Ne kadar ilginçtir ki, bir elektrik akımının insana en tehlikeli frekans Aralığı 50-60 HZ.dir. Elektrik akımını evimizdeki su tesisatına benzetebiliriz. Suyun basıncı neyse "Volt" da odur. "Amper" de suyun miktarının karşılığıdır. Elektriğe çarpılmada süre de önemlidir. Süre uzarsa deride yaralar oluşur ve elektrik bu yaralardan daha çabuk geçer. Derimizden geçen elektrik akımı derhal sinir sistemimizi etkiler. Beyindeki nefes alma merkezini felç eder, kalbin ritmini bozar hatta durmasına neden olur. Elektrik çarpmasının sonucu genellikle kalp durması olduğu için ilk yardım da ona göre yapılmalıdır. Elektriğe nereden çarpıldığımız da önemlidir. Elektriğin elden ele veya elden ayağa geçmesi aradaki hayati organlarımıza zarar verebilir. Elektriğe çarpılınca şoka girmemizin nedeni kendi elektriğimizdir. Sinir sistemimizin ürettiği elektrik ile dışardan çarpıldığımız elektrik karşılaşıp iç içe girince vücudumuzda kasılmalar ve titremeler yaratıyor. Elektrik çarpmasında voltajın değil de akımın şiddetinin yani amperin önemli olduğu ileri sürülüyor. Bu konuda elektrik mühendisleri ile fizikçiler arasında görüş ayrılığı var. Zaten elektriğin kendisinin de tam bir tanımı yapılmış veya tek bir tanım üzerinde uzlaşma sağlanmış değil. Elektriğin öldürücü gücünün voltaj değil de akım miktarı olduğunu öne sürenlere göre akım doğrudan kalbi etkiliyor. Bu düşünüşe göre bir ila beş miliamperde acı başlıyor; 100 miliampere gelince sinirler reaksiyon gösteriyor ve 100-300 miliamperde şok oluşuyor. Tabii bütün bu değerlendirmeler tam bir bilimsel sınıflandırma değil. Yani tuzlu bir suyun içinde iseniz, cereyan tüm vücudunuza birden değeceğinden mili değil mikroamper seviyesinde bile bir akımdan zarar görebilirsiniz. Elektriğe çarpılanlar eğer ölmezlerse, genellikle hayatlarının geri kalan kısmını bu olayın izi kalmadan, problemsiz olarak yaşayabiliyorlar. Ama az miktarda da olsa sinir sistemi üzerinde hasar bırakabiliyor. Elektrikten çarpılıp şoka girenlere de, kalp ritmini düzenlemek için yine elektro şok uygulanıyor.

Ağrı nedir?

2009-04-20T19:44:00.005+03:00

Ağrı olayı, ince sinir sistemimizle, beyin, kas sistemimiz ve dolaşım sistemimizle doğrudan ilgilidir. Ancak bu iletişimin sırları tam olarak çözülebilmiş değildir. Ağrı, doktorun hastalığı teşhis etmesine yardım eder, öyleyse faydalıdır. O zaman kadınlar niçin ağrılar içinde doğum yapar? Niçin çok ciddi bazı hastalıklarda ağrı hiç ortaya çıkmaz? Ağrılar dört sınıfa ayrılır. İlk ikisi toplumca bilinen klasik ağrılardır. İlki, parmağımıza inen bir çekiç darbesi sonucu duyulan ağrı. İkincisi, vücudumuzun içinden kaynaklanan, romatizma, migren vb. ağrılar. Üçüncü sınıf ağrılar, tuhaf ve mantıkdışı görülen ve olaydan çok uzun bir süre sonra ortaya çıkabilen ağrılardır. Örneğin, bir kolun kesilmesinden yirmi yıl sonra olmayan kolda ağrı hissedilmesi olayları ile karşılaşılmıştır. Dördüncü sınıf ağrılar ise, doğrudan kişinin ruhsal hali ile ilgili olan hayali ağrılardır. Nedeni hayalide olsa ağrı gerçektir. Bu tip ağrıların yüzde 30'unun ilaç niyetine verilen etkisiz maddelerle giderildiği bilinmektedir. Baş ağrısını ise diğerlerinden ayrı bir yere koymak gerekir. Yapılan araştırmalara göre, baş ağrılarının yüzde 90'ı kas ağrılarıdır. Ağır bir el çantası ya da omuz çantası taşımak, telefonu çenenin altına sıkıştırarak konuşmak, başın öne eğik olduğu konumda sürekli daktilo yazmak ve okumak gibi hareketlerin boyun ve baş kaslarını etkilemesi, baş ağrılarının en yaygın nedenlerini oluşturmaktadır. Tarih boyunca ağrıyı gidermek için, sıcak su, kızgın demirlerle dağlama gibi başka bir ağrı uygulama da dahil olmak üzere çeşitli yöntemler kullanılmıştır. Bunların ortaya koyduğu en önemli yarar, ağrının, oluşum ve engelleme mekanizmasının omurilikte değil, beyinde bulunduğunun saptanması olmuştur. En kuvvetli bir ağrının bile gerilim durumunda veya tam tersi olan uyku halinde ortadan kalkması, ağrının denetiminde beynin ne kadar büyük bir rolü olduğunu gösterir. Örneğin kimi kazalardan sonra kendileri ile konuşulan yaralı kazazedelerin hiç acı duymadıklarını söyledikleri çok görülür. Ağrı üzerinde en etkili iki ilaç, haşhaştan elde edilen morfin ile söğüt kabuğundan elde edilen aspirindir. Bu maddeler ağrılı duyuyu uyarmak yerine, ağrının hissedilmesini engeller. Ağrı özellikle insanları ilgilendirir. Bize ağrı çektiren olayların çoğu hayvanlarda görülmez.

Niçin yaşlanıyoruz?

2009-04-20T19:44:00.001+03:00

Her insan vücudu zaman geçtikçe yaşlanır. İnsan ömrü her kişiye göre farklı olmakla birlikte günümüzde ortalama 75 yıla ulaşmıştır. Bilimciler insanların 150 yıla kadar yaşayabileceklerine inanıyorlar. Bugüne kadar kayda geçen en uzun insan ömrü, Japon Shigechiyo Izumi'ye aittir. Bu kişi 120 yıl 137 gün yaşamıştır. İnsanların büyümesi, yaşlanmaları ve ölmeleri üzerine çeşitli teoriler var. Bir teoriye göre, ömrümüz süresince biyolojik aktivitemizde ortaya çıkan bazı kimyasal reaksiyonlar, gün geçtikçe başta böbrek ve kalp olmak üzere sağlıklı hücrelerimize zarar vermektedir. Bir başka teoriye göre ise, genetik programlamamızla ömrümüz önceden belirlenmiştir. Program, hücrelerimiz üzerinden yaşlanmamızı kontrol ediyor, yeterli sayıda hücre öldükten sonra organlar gereken düzeyde çalışmıyor ve insan ölüyor. Ancak ilk çağlarda insan ömrü ortalama 30-40 yıl iken günümüzde 75 yıla ulaşması, bu savı çürütmektedir. Bu amaçla bilimciler, meyve sineklerinin genleri ile oynayarak daha uzun ömürlü sinekler yaratmayı başarmışlardır. Bu uzun ömürlü sineklerin diğerlerinden farkları oksitlenmeyi önleyen enzim nedeniyle, savunma sistemlerinin daha güçlü olması ve yağ depolama kabiliyetleri bakımından açlığa dayanıklı olmalarıdır. Meyve sineği üzerinde yapılan araştırmalar, insan ömrü konusunda ciddi bir ipucu verememiştir, ancak genetik bakımdan insanlara daha yakın olan fareler üzerinde yapılan çalışmaların daha gerçekçi bilgiler verebileceği sanılmaktadır. Bir başka saptama da, metabolizması yüksek, yani oksijeni çok hızlı yakan canlıların, yavaş yakanlara göre daha az yaşadıklarıdır. Örneğin, farelerin metabolizmik hızları insandan daha yüksektir, ama nadiren üç yıldan fazla yaşarlar. Son zamanlarda adlarından sıklıkla söz edilen E ve C vitaminlerinin de, antioksidan grubunda yer alarak, yaşlanmayı çok az da olsa geciktirdikleri gözlemlenmektedir. İnsan vücudunda, hücrelerin bölünerek, yeni hücre oluşturabilmelerinin de sayısı sınırlıdır. Sonuna kadar bölünebilen tek hücre kanser hücresidir. Dolayısıyla aslında kanserin sırrının çözülmesi insanın yaşlanma olgusuna da ışık tutacaktır.

Banyodan sonra ellerimiz niçin buruşur?

2009-04-20T19:43:00.006+03:00

Bütün vücudumuz, bir kısmı gözle görülebilen, büyük bir kısmı da ancak dikkatli bakınca fark edilen kıl ve tüylerle kaplıdır. Bu tüy ve kılların dibinde "sebum" adı verilen yağ bezleri vardır. Bunların çıkardığı yağ, su geçirmez keratin bir tabaka oluşturur ve suyun derimizden içeri girmesini önleyerek derimizi yumuşak tutar. Belki de en çok kullanılan yerler olmaları nedeniyle vücudumuzda sadece parmak uçlarımız ve tabanlarımızda kıl veya tüy yoktur. Dolayısıyla koruyucu keratin tabaka da yoktur. Ayrıca parmaklarımızın uçları ve ayaklarımızın tabanları kalın bir deri tabakası ile kaplanmıştır. Parmaklarımızın uçları ve tabanlarımız suyun altında belli bir süre kalıp iyice ıslanırsa, osmos denilen daha sulu bir maddenin daha koyu bir maddenin içine girişi sonucunda derimizin altına su girer ve bu su burada kendine yer bulmak ister. Ancak buradaki kalın derimizin genleşerek bu suya ayırabileceği fazla yeri olmadığı için, aynen yazın çok sıcak havalarda yollardaki asfaltlarda olduğu gibi eğilir, bükülür yani büzüşür.

Vücudumuz ısısını nasıl ayarlıyor?

2009-04-20T19:43:00.005+03:00

Vücudumuzun ısısını korumasına kış aylarında üzerimize giysiler giyerek biz yardımcı oluyoruz ama sıcak yaz aylarında üzerimizde çıkaracak bir şey kalmayınca vücudumuz ısısını nasıl ayarlıyor? Sıcak yaz aylarında vücudumuz ısısını terleme yolu ile koruyor ve ayarlıyor. Beynimizde terlemeyi düzenleyen özel bir bez var. Adı da "hipotalamus". Ayrıca derimizin altında yumak görünümlü 2 milyon ter bezi ve bu bezlerin her santimetrekaresinde 400 ince kanal var. Çevre ısısının artması ile beyin, ciltteki ter bezlerini uyarır. Bu ter bezleri de ince kanallar vasıtası ile deri üzerine gözle görülemeyecek kadar az bir sıvı salgılarlar. Cilt üzerine çıkan bu sıvı buharlaşırken vücudun ısısını da alır. Aynen esen bir akşam rüzgârından, serinletici bir fandan veya kapı önüne dökülen bir sudan sonra duyulan serinlik hissi gibi cilt soğur. Gözle görülen ve görülmeyen olmak üzere iki çeşit terleme vardır. Nefes verirken bile terleriz. Bu arada çıkan su buharı gözle görülmez. Diğeri de yüzümüzde, ensemizde ve özellikle koltuk altlarımızda yoğun olarak bulunan ter bezlerinin salgıları sonucu oluşan terlemelerdir. Böylece vücudumuzun bir şekilde soğuması sağlanmış olur. Aynı çevre ısısında bazıları rahatsız olur ve aşırı terler, bazıları da bir rahatsızlık belirtisi, göstermez, hallerinden memnun otururlar. Kimileri sıcak yaz günlerini severken, kimileri de kapalı, puslu kış günlerini sever. Peki, bunun tıbbi bir açıklaması var mıdır acaba? Tıbbi değilse bile basit bir açıklaması vardır. Her insanın vücut ısısı, daha doğrusu önceden ayarlanmış ortalama vücut ısısı aynı değildir. Vücudu 36 dereceye ayarlanmış bir insan, 38 dereceye ayarlanmış bir insana göre, çevresindeki sıcaklık yükselmelerine daha hassastır. Terleme ve dolaşım sistemlerinin termostat düğmesi daha düşük derecelere ayarlanmış insanlar, düşük çevre sıcaklıklarında kendilerini daha rahat hissederler.

Niçin uyuyoruz?

2009-04-20T19:43:00.004+03:00

İşte hayatımızla ilgili son derece önemli bir soruya bir sürpriz cevap daha! "Hiç kimse bilmiyor." Cevabın kolay olduğunu, uykuda enerjimizi şarj ettiğimizi söyleyebilirsiniz, ama bilimsel araştırmalar bunu göstermiyor. Yapılan araştırmalarda, İngiltere'de 70 yaşında bir kadının, her gece bir saat uyuyarak, hatta bir keresinde 56 saat uyanık kaldıktan sonra sadece 1,5 saat uyuyarak ertesi gün tam performans ile hayatını sürdürebildiği gözlemlenmiştir. Aslında normalde, hepimizin bildiği gibi, bir gece dahi uyuyamasak, ertesi gün adrenalin nedeni ile bütün aktivitelerimiz yavaşlamaktadır. İki gece üst üste uyumayan insanda ise durum daha kötüdür. Dikkat ve konsantrasyon düşer, hatalar artar. Üç günden sonra insan hayal görmeye başlayabilir, düşünce berraklığı kaybolur. Daha sonra ise artık insan gerçekle ilişkisini keser. Fareler üzerinde yapılan deneylerde bir canlıyı uyanık tutmaya çalışmakla ölümüne neden olunabileceği ispatlanmıştır. Ayrıca arka arkaya geceleri yetersiz uyuyanlarda da benzeri problemler gözlemlenmiştir. Uyku süresince oluştuğu gözlemlenen diğer iki olaydan biri çocukların büyüme hormonlarının gelişmesi, diğeri ise bağışıklık sistemimiz için gerekli olan kimyasalların salgılanmasıdır. Fakat soru hala yerinde duruyor! "Niçin uyuyoruz?" Kimse bilmiyor. İşte size çeşitli teoriler. Uyku, insana kaslarını ve diğer dokularını onarma, yaşlanan veya ölen hücrelerini yenileme şansı verir. Uyku, insan beynine hafızasındaki bilgileri düzenleme, gereksizleri unutma ve arşivleme şansı verir. Rüyalar da bu işlemin bir parçasıdır. Uyku, enerji tüketimimizin miktarını azaltır. Bu nedenle günde dört-beş kez yerine üç öğün yemekle yetinebiliriz. Gece karanlığında zaten hiçbir şey yapamayacağımızdan, anahtarı kapatarak enerji tasarrufu yaparız. Uyku, bütün gün çalışan beynin bir şarj süresi olabilir. Diğer organlardaki enerji harcamasını kısarak, beyin hücre aktiviteleri için gerekli olan enerjiyi artırabilir. Uyku hakkında tüm bildiğimiz, geceleri iyi bir uyursak, sabahları kendimizi iyi hissettiğimiz, hem vücudumuzun, hem de beynimizin yeni bir gün için kendisini tazelediği olgusudur.

Jet-lag olayı nedir?

2009-04-20T19:42:00.007+03:00

Bütün hayvanların vücutlarının, uyuma, vücut ısısı, üreme zamanı gibi periyodik fonksiyonlarını kontrol eden biyolojik bir iç saatleri vardır. Bu saatlerin çoğu, kendi fonksiyonları için kendi zaman dilimlerinde çalışır, ancak ışık ve sıcaklık gibi dış etkenlerden de etkilenir. Eğer İstanbul'dan Newyork'a uçarsanız, sizin vücut saatiniz hala İstanbul'a ayarlıdır. Örneğin İstanbul’dan saat 12.00’de havalanır, sekiz saatlik bir uçuştan sonra Newyork'a varırsanız, vücut saatiniz 20.00’dedir ama Newyork saat 13.00’ü yaşamaktadır. Vücudunuzun saati ortama göre yedi saat ileridedir. Karnınız acıkacak, biraz sonra uykunuz gelecektir ama akşam olmasına bile daha yedi-sekiz saat vardır. İşte bu olaya jet-lag denilir. "Lag"in İngilizce'de anlamı geri kalma, gecikmedir. Bu durumda uçuştan sonra insanda yorgunluk duyulmakta, özellikle okuma, araba kullanma ve iş görüşmeleri gibi konularda motivasyon ve konsantrasyon eksikliği görülmektedir. Dünya dönüşü 24 saatte tamamlandığından, dünya yüzeyi kuzeyden güneye her biri 1 saatlik 24 zaman bölgesine bölünmüştür. Örneğin İstanbul ile Newyork arasında yedi zaman bölgesi vardır ve aynı anda İstanbul'da saat 14.00 iken, Newyork’a sabah 07.00’dir. NASA'ya göre insan vücudunun biyolojik saatinin her bir zaman bölgesine, yani bir saatlik bir zaman değişimine alışması bir gün almaktadır. Bu durumda İstanbul'dan Newyork'a gidince vücut kendini ancak yedi gün sonra adapte edebilmektedir. Jet-lag olayı uçma mesafesine değil, kaç zaman bölgesinden geçtiğinize bağlıdır. Aynı mesafe, aynı zaman bölgesinde kuzey-güney mesafesinde gidilince jet-lag olayı görülmemektedir. Jet-lag olayının doğuya doğru mu, yoksa batıya doğru mu seyahatte daha çok görüldüğü tartışma konusudur. Şüphesiz bu insanların çoğunluğunun yapısına ve yaşam düzeyine bağlıdır. Yapılan anketler sonucunda, çoğunluğun doğuya doğru yapılan uçuşlarda daha çok rahatsız olduğu, insanın vücut saatini hızlandırmada, yavaşlatmaya göre daha fazla zorlandığı görülmektedir. Küçük çocukların pek etkilenmediği jet-lag olayından en çok etkilenenler ise günlük yaşantısı düzenli ve rutin işler yaparak yaşayanlardır. Uçaktaki havanın kuru olması, seyahat süresince hareketin kısıtlı olması, içki içilmesi, yeterli sıvı içecek alınamaması, farklı iklimde farklı yemekler, insanlarda jet-lag'a karşı direnç kırıcı diğer etkenlerdir.

Denize dalıp gözlerimizi açtığımızda etrafı bulanık görürüz

2009-04-20T19:42:00.006+03:00

Denize dalıp gözlerimizi açtığımızda etrafı bulanık görürüz ama deniz gözlüğünü takınca her şey netleşir. Anlaşılıyor ki, gözümüzün önünde deniz gözlüğünün içindeki hava olmadıkça, suyun içinde görme işlevinde bir aksama olmaktadır. Gözümüzün dışbükey şeklindeki dış yüzeyi sadece bir mercek görevi görür. Bu mercek olmadan gözümüz ışığı alıp, arka taraftaki retina tabakasına odaklayamaz. Yani gözümüzün dışı bir görme elemanından ziyade, görüntünün ince ayarını yapan basit bir mercektir. Işık, havadan suya veya prizmanın içinden geçerken olduğu gibi, farklı yoğunluktaki cisimlerden geçerken kırılır. Bunu biliyoruz. Gözümüzün yoğunluğu ve dışbükeyliği öyle ayarlanmıştır ki, gelen ışık kırılma sonucunda gözümüzün arkasındaki retinada odaklaşır. Işığın sudaki hızı, gözümüzü geçerkenki hızı ile yaklaşık aynıdır. Ancak suyun yoğunluğu farklı olduğundan buradan gelen ışık, havadan gelecek ışığa göre yoğunluğu ayarlanmış gözümüzde tam kırılmaz, görüntü retinada tam odaklaşamaz ve suyun altında cisimleri flu görürüz. Eğer su ile gözümüz arasına bir cam koyar ve arkasında havanın bulunduğu bir boşluk bırakırsak, sudan havaya geçen ışık oradan gözümüze gelerek normal olarak kırılır ve görüntü de retina da net olarak odaklaşır.

Aynı anne ve babanın çocukları niçin farklı oluyor?

2009-04-20T19:42:00.003+03:00

Çocukların oluşumunu anne ve babadan aldıkları kromozomlar belirliyorsa, her insanda bir set kromozom varsa ve de bu kromozomlar zamanla değişmiyorsa, aynı anne ve babadan olan çocukların da birbirinin aynı olması gerekmez mi? Üreme konusunda tabiat müthiş şaşırtıcıdır. Tabiatta çocukların oluşumu ile ilgili özel bir sistem dizayn edilmiştir. Son yılların gözde konusu DNA ile ilgili olarak gazetelerde ve dergilerde çizilen resimlerden belki dikkatinizi çekmiştir. Kadın veya erkek olsun her insanın bir set kromozomu vardır ve her kromozom birleştikleri zaman "X" harfini oluşturan iki parçadan ibarettir. Bu ikili DNA'nın birbirine sıkıca sarılmış iki koludur. Bir insanın kromozomunun, bu iki yakasından biri anneden, diğeri de babasından gelir. Ortadan "X" şeklinde bağlı bu yeni kromozomun her iki yarısı da komple bir gen setini taşır. Sperm, yumurta ile birleşerek yeni bir insanın oluşumunu sağlar. Sperm yeni bebeğin kromozomunun bir yarısını taşır, yumurta diğerini. Esas soru şudur: Sperm ve yumurtadaki DNA nereden gelmektedir? Babadaki her hücre, birbirinin tamamen aynı "X" şeklindeki kromozomları taşır. Anne için de bu aynıdır. Baba ile annenin kromozomları da kendi anne ve babalarının kromozomlarından gelmiştir. Ama hangi yarısı gelmiştir? İşte doğanın müthiş düzeninin ipucu da buradadır. Babada sperm hücreleri oluşurken, kendi anne ve babasının kromozomlarının birer yarısını rasgele, yani bir kurala bağlı olmadan alır. Annenin yumurtalarında da aynı şey olunca, doğan her çocuk dört kişinin, yani anneanne, babaanne ve her iki dedesinin (dolayısıyla onların da ebeveynlerinin) genlerinin rasgele karıştırılmış şekilden oluşur ve her çocuk farklı fiziksel ve psikolojik özellikler gösterir.

İnsanların niçin bazıları solaktır?

2009-04-20T19:41:00.003+03:00

İnsanların çoğunun niçin, daha çok sağ ellerini kullandıkları henüz bilinmiyor. Eğer dünya nüfusunun yarısı solak olsaydı veya dünyada hiç solak olmasaydı, bu durum tabiatın kurallarına daha uygun olabilirdi, ancak tek yumurta ikizlerinin bile yüzde onunun farklı ellerini kullanmaları şaşırtıcıdır. Bu durumun genetik olmadığı, katılımla bir ilgisinin bulunmadığı da kesin. Bebeklerin rahimdeki pozisyonlarıyla ilgili teoriler var ama kanıtlanmış değil. İnsanın dışında hiçbir yaratık, bir elini veya ayağını diğerine göre öncelikli kullanmaz. Dünyada tarih boyunca, kültür ve ırk farkı olmaksızın insanlar arasında sağ elini kullananlar hep çoğunlukta olmuşlardır. Bilim insanları yıllardır bunun nedenini arayıp durmaktadır. Bilindiği gibi, beynimizin her iki yarısı değişik yetenekleri kontrol eder. Önceleri beynimizin sol yarısının konuşma yeteneğimize kumanda ettiği bilindiğinden, yazmamıza da kumanda ettiği, bütün önemli kumandaları bu tarafın üstlendiği sanılıyordu. Ama sonraları beynimizin sağ yarısının da idrak, yargılama, hafıza gibi çok önemli işlevlere kumanda ettiği, beynin her, iki yarısının da birbirinden üstün olmadığı ve her iki tarafın da eşit değerde görevler üstlendiği görüldü. Solakların oranı hakkında çeşidi görüşler var. Genel görüş bunun 1/9 oranında olduğu şeklindedir. Her azınlığın başına geldiği gibi solaklar toplumda bazı zorluklarla karşılaşmışlar, hatta tarihin karanlık çağlarında şeytanla bile özleştirilmişlerdir. Günümüzde bile solak doğan çocuklar, aileleri tarafından sağ elleri ile yazmaya zorlanmaktadırlar. Sağ ellerini kullananlar için hayat daha kolaydır. Onlar daha iyi organize olmuşlar, acımasız bir üstünlük kurmuşlar, dünyada her şeyi kendilerine göre ayarlamışlardır. Arabaların vitesleri, silahlarda boş kovanların fırlayış yönü, hatta tuvaletteki muslukların yeri bile hep sağ ellilere göre tasarlanmıştır. İngilizce'de sol anlamındaki "left" kelimesi, zayıf ve kullanışsız anlamında eski İngilizce'de kullanılan "lyft" kelimesinden türetilmiştir. Sağ anlamındaki "right" ise haklılık ve doğruluk anlamında da kullanılır. Türkçe'de de öyle değil mi? Sağ hem canlı ve hayatta anlamında kullanılır, hem de sağlıklı, sağlam gibi sıfatların kökünü oluşturur, solun ise soluk gibi bir sıfatın kökünü oluşturma dışında sadece bir nota ile isim benzerliği vardır.

Uyurken beynimizde neler oluyor?

2009-04-20T19:41:00.001+03:00

Eğer bir insanın başına "elektroensephalograf" (ezberlemeniz gerekmez!) adını taşıyan bir cihaz bağlarsanız, o insanın yaydığı beyin dalgalarını kaydedebilirsiniz. Uyanık ve hareketsiz durumdaki bir insanın beyni, saniyede on kez salınım yapan "alfa" dalgaları yayar. Hareketli bir insanın beyni ise, salınımı iki kez fazla olan "beta" dalgaları yayar. Uyku sırasında ise beyin, salınımları çok daha az olan iki yür dalgayı, "teta" ve "delta" dalgalarını yayar. "Teta" dalgalarını salınımı saniyede 3,5 ila 7 arasında olup, "delta" dalgalarınınki saniyede 3,5’tan azdır. İnsanın uykusu derinleştikçe, beyin dalgaları da yavaşlar. İnsanda en derin ve uyandırılmasının en zor olduğu uyku zamanında, beyin artık "delta" dalgaları yaymaya başlamıştır. Şimdi geldik işin en ilginç yönüne. İnsan gece uykudayken çeşitli zamanlarda beklenmeyen şeyler oluşur. İngilizce'deki "Hızlı Göz Hareketleri" kelimelerinin baş harflerinden alınarak "REM" uykusu da denilen ve insanların çoğunluğunda bir gecede 3-5 kez görülen bu safhada, beyin dalgaları uyanık bir insanınki kadar hızlanır. Bir insanı veya bir köpeği REM uykuları sırasında seyrederseniz, gözlerinin öne ve arkaya hızla titrediğini görürsünüz. REM uykusu safhasında köpeklerin çoğunda, insanların ise bir kısmında, kollarda, bacaklarda ve yüz kaslarında seğirmeler de görülebilir. Rüya REM uykusu safhasında olur. Bu safhadaki bir insanı uyandırırsanız, rüyasını çok canlı hatırlar ve anlatabilir. REM safhası dışındaki uykularda insanlar genellikle rüya görmezler. Geceleri iyi bir uyku çekebilmek için, hem REM, hem de bunun dışındaki safhaların birlikte yaşanması gereklidir. REM kısmı uyku süresinin yüzde 25 kadarını kapsamalıdır. Normal uykudaki bir REM veya rüya bölümü 5 ila 30 dakika sürer. Uyku ilaçları daha çabuk ve derin uyumanızı sağlayabilirler ama uykunuzun ve özellikle de REM kısmının kalitesini değiştirirler. Uykudan önce alınan alkol de beyinin dalga yayma sistemini ve düzenini etkiler. Düzenli bir uyku için insan her zaman aynı saatte yatmalı, hafta sonları da dahil aynı saatte uyanmalıdır.

Saçlarımız niçin beyazlaşıyor?

2009-04-20T19:40:00.002+03:00

Aslında bir saç teli, ortası boş olan ve içinde melanin denilen boya pigmentleri bulunan bir tüpten başka bir şey değildir. Genç yaşlarda bu boşlukta saça renk veren melanini bir arada tutan bir sıvı vardır. Yaşlandıkça derimiz saçalarımızı ve vücudumuzdaki diğer kılları eskisi gibi sağlıklı olarak üretemez. Kılların ortasındaki sıvı kaybolur, boya hücreleri de tutunamadığından sadece hava kalır. Saçlar boyasız hale gelir, beyaz renge yani asıl rengine dönüşür. Bütün saçlarımızın beyaza dönüşme süreci on ila yirmi yıl sürebilir. Aslında her bir saç telinin rengi ya siyahtır (sarı, kırmızı, kumral vs.) ya da beyaz. Yani her bir saç teli yavaş yavaş grileşip beyazlaşmaz. Ancak bu süreç içinde hepsi aynı anda beyazlaşmadığından, beyazların sayısı arttıkça bütün saç gittikçe açılan gri renkte görülür. İşin ilginç tarafı boya hücreleri bazen üretime hız verirler. Gittikçe beyazlaşan saçlar geçici bir süre tekrar biraz koyulaşmış gibi görünebilirler. İnsanlar arasında bir şok veya aşırı gerilim geçiren birinin saçlarının bir gecede beyazlaştığı, bir süre sonra da tekrar eski rengine döndüğü söylenir. Hatta bazı tarihçiler Kraliçe Marie Antoinette'nin giyotine gideceği günün gecesinde saçlarının hepsinin bembeyaz olduğunu yazarlar. Saçların devamlı uzadığı, belirli bir süre sonra dökülüp alttan yeni saç geldiği hatırlanacak olursa, mevcut saçın değil, ancak yeni gelecek saçın beyaz olabileceği, dolayısıyla saçların bir gecede beyazlaşmasının mümkün olmadığı görülüyor. Ancak bilim insanları bu olayın birkaç haftalık bir süreçte olabileceğini söylüyorlar. Troid bezi, şeker gibi hastalıklarda ve aşırı stres veya şok gibi durumlarda kişinin renkli saçları bu süreçte tamamen dökülebilir ve geriye sadece daha önceden beyazlaşmış saçlar kalabilir. Diğer saçlarla birlikte beyazların yerine de daha gür ve siyah saçlar çıkabilir. Saçların beyazlaşması insanlık tarihinde nedense hep sorun olmuştur. Kimileri onu olgunluğun ve bilgeliğin simgesi olarak görürken, tarih boyu savaş kahramanları, yaşlılığın ve güçsüzlüğün belirtisi olarak görmüşler ve bir şekilde saçlarını boyamışlardır. Bu arada bir şeyi daha belirtelim; saçlarımızın kıvırcık, dalgalı veya düz olmasını da ebeveynlerimizden aldığımız genler belirliyor. Kıvırcık bir saçı kestiğimizde kesitinin dikdörtgene yakın olduğunu, dalgalı saçın elips, düz saçın kesitinin ise daire olduğunu görebilirsiniz. İşte bu saç kesitlerinden dolayı bazı saçlar dümdüz uzarken bazıları hemen kıvrılmaya başlar. Kıvırcık saçlılar, saçlarınızı boşuna ütülemeyin, saçın yapısını yani kesitinin şeklini değiştirmeden kalıcı bir düz saça sahip olmanız mümkün değil.

Hayvanlar niçin kış uykusuna yatarlar?

2009-04-20T19:39:00.007+03:00

Kış mevsimi yaklaştıkça, hava soğur, günler kısalır, yapraklar renk değiştirir ve yere düşerler, kar toprağın üzerini kaplar. İnsanlar sıcak alışveriş merkezlerinde ihtiyaçlarını alıp, sıcak arabalarında, sıcak evlerine gelirler. Üzerlerine kazaklar, hırkalar giyerler. İyi de, tabiatta doğal ortamda yaşayan hayvanlar kışı nasıl geçirir, hiç düşündünüz mü? Bir kısmı daha ılıman yerlere göçeler. Bu konuda kuşlar ve balıklar avantajlıdır. Bazıları kendilerini kışa adapte ederler, daha kalın yeni tüyler çıkarırlar. Hatta bazı tavşan türlerinde karda saklanabilmek için tüyler beyazlaşır. Bazıları yiyeceklerini önceden depoladıkları bir sığınak bulurlar. Bazıları da toprakta derin tüneller açarlar ama bazıları için de kış mevsimini uyuyarak geçirmekten başka çare yoktur. Genellikle ayıların kış uykusuna yattıkları bilinir ama bu doğru değildir. Gerçi ayılar kışın mağaralarda uzun uzun uyurlar ama bu kış uykusu değildir. Daha doğrusu kış uykusu bir çeşit uyku değildir. Normal canlılarda uyanıkken ve uyku halindeyken, vücut ısısında ve metabolizmanın çalışmasında ciddi bir fark yoktur. Oysa kış uykusu, hayvanların hayat ile ölümü ayıran çizgiye kadar gelmeleri şeklinde tanımlanabilir. Bazı hayvanların kış uykusuna yatmalarının iki sebebi vardır: Havanın çok soğuması ve yiyecek bulma güçlüğü. Soğuk havada yaşayabilmek için hayvanların daha çok enerjiye ihtiyaç duymalarına rağmen karlı kış günlerinde yiyecek bulma imkânı azalır. Kış uykusu bu zor mevsimde hayvanın enerji ihtiyacını azaltır, enerji tasarrufu sağlar. Kış uykusu bildiğimiz şekilde uymak değildir. Buna bilim dilinde ''hibernasyon'' diyorlar. Vücut ısısının ortam sıcaklığına düştüğü bu durumu birçok balık türünde, kurbağalarda, sürüngenlerde, kuşlarda ve memelilerde görebiliyoruz. Hakiki anlamda kış uykusuna yatan bir hayvanı (hibernatör) gördüğünüde, ölmüş olduğunu sanabilirsiniz. Vücut ısıları sıfır dereceye kadar düşebilir. Bir dakika içinde sadece birkaç kez nefes alırlar, kalp atış hızı o kadar düşüktür ki, hissedilmez bile. Havalar ısındığında ise vücudun normal düzene geçmesi sadece birkaç saat alır. Kış uykusuna yatan hayvanlar, uyku süresince kendi vücutlarındaki yağı tükettikleri gibi ara ara uyanarak bulundukları yere yazdan stok ettikleri yiyeceği yiyenler de vardır. Kış uykusu sırasında hayvanlar vücut ağarlıklarının yüzde kırkına yakınını kaybederler. Bu kaybın yüzde doksanına periyodik olarak uyanmalardaki ısı üretimi ve enerji kaybı sebep olurken geri kalan yüzde on kayıp ise uyku sırasında olur. Kış uykusu kış boyunca sürmez. Hayvanlar havaların soğumaya başlaması ile birkaç günlük bir uyku periyoduna girerler. Kış mevsiminin şartları ağırlaştıkça bu periyotlar uzar.

Örümcek ağının özelliği nedir?

2009-04-20T19:39:00.006+03:00

Örümcekler günümüz teknolojisinin bile çözemediği inanılmaz canlılardır. Örümcek ağının çok özel nitelikleri olan sağlamlık ve esneklik bugüne kadar taklit edilemedi. Aynı çaptaki bir çelik telden iki kat daha güçlü olan bu doku ne kadar çekilirse çekilsin orijinal durumuna dönecek kadar esnektir. Örümcek ağları kendine yüksek hızla çarpan nesneleri yırtılmadan esneyerek frenler. Tekrar gerisin geriye yaylanmadığından nesne ters yöne fırlamaz, yapışır kalır. Örümcek ağının esneme kapasitesi bugün yapay olarak üretilmiş en iyi telin neredeyse dört katıdır. Bu maddeyi yapay olarak elde etmeyi hala başaramayan bilim insanlarının örümcek çiftliği kurup, örümcekleri sağarak, ipliklerini aldıklarını biliyor muydunuz? Yaklaşık 2,5 santimetre boyundaki bu örümceklerden günde hayvan başına 320 metre (yaklaşık 3-5 gram) iplik elde ediliyor ve bu iplikler ABD ordusuna kurşun geçirmez yelek yapmada kullanılıyor. Dünyada 34 bin örümcek cinsi tespit edilmiştir. Yani her cins örümcek farklı özellikler taşır. Örümceklerin hepsinde zehir bezleri vardır, ama karadul örümceği, kahverengi örümcek gibi çok az türü insana zarar verebilir. Dünyanın en büyük örümceği ise Güney Amerika’nın kuzey kısmında yaşayan “Goliath Trantula” isimli dev örümcektir. Erkeğinin bacağının boyu 25 santimetreyi bulur. Kurbağaları, kertenkeleleri, fareleri ve hatta küçük yılanları yakalayıp yiyecek kadar güçlüdür. Örümcekler, diğer böceklerden farklı olarak sekiz bacağa ve sekiz göze sahiptirler. Büyüme safhasında bir bacak kırılırsa yerine yenisi gelebilir. Vücutları iki parça olup arka kısmındaki bezlerden ağ üretimi başlar, buradaki çok ince deliklerden sıvı ve damlalar halinde verilen ağ malzemesi dışarı çıkar çıkmaz donar. Örümcek ağının her tarafı yapıştırıcı değildir. Kurban ağa yakalanınca yapışkan kısmı bildiklerinden kendileri de ağa yakalanmadan onun yanına kadar giderler. Örümcek ağını amacına göre farklı şekillerde örer. Ağdaki ipliklerin de cinsleri yerlerine göre farklıdır. Yumurtaların sarmalanması için ürettiği yumuşak iplik onu aynı zamanda bir uçurtma gibi uçurabilir. Ağın ana yapısı, dairesel kısımları, avı yakalayacak kısmı için elastikiyetleri ve sağlamlıkları farklı ipler üretir. Örümceklerin birçok türünde erkeğine göre 4 – 5 kat büyük olan dişinin çiftleştikten sonra erkeğini yediği doğrudur. Ancak bu erkeklerin bir gecelik zevk uğruna katlandıkları bir sonuç değil, kendi nesillerini devam ettirebilmek, kendi evlatlarını üretebilmek için kendilerini dişiye kurban etmeleridir.

Yağmurda karıncalara niçin bir şey olmuyor?

2009-04-20T19:39:00.005+03:00

Bir karıncayı alın, suyun içine batırın, saatlerce tutun ölmez. Sudan çıkardığınızda ölü gibi görünür ama birkaç saat içinde kendine gelir. Biz insanlar böyle suya batırılırsak, nefes alamadığımız için oksijenlikten ölürüz ama su karıncaların çok ince olan nefes tüplerinden içeri giremez. Karbondioksitten narkoz yemiş gibi olurlar. Tabii ki bu süre çok uzarsa onlar da ölürler ama dayanma süreleri inanılmazdır. Ne var ki, karıncalar yağmur ve seller altında bu şekilde nefeslerini tutarak mücadele vermiyorlar. Yağmuru hissedince yuvalarına giriyorlar ve giriş yollarını tıkıyorlar. Ateş karıncası denilen bir türünde ise karıncalar birbirlerine tutunarak sel sularının üstünde yüzüyorlar. Bir yerde karaya vurup çıkıyorlar. Tabii kraliçe karınca ortada, yüksekte ve mümkün olduğunca kuru tutuluyor. Karınca yuvaları inşaat tekniği olarak örnektirler. Yuvanın girişine bağlı ve buradaki suyu alıp başka tarafa verebilen birçok tünel daha inşa ederler. Bazıları ise yuvalarının üstünü öyle sağlam kapatırlar ki, sel sularının bir evin çatısının üstünden aşması gibi geçip giderler. Yine de bir aksilik olur, yuva su ile dolarsa, karıncalar çöp ve yaprak parçalarına ve yukarıda belirtildiği gibi birbirlerine tutunup yüzebilirler. Çok şiddetli yağmurdan sonra oluşan çamur tünellerini kapattığı zaman ise yuvalarını yeniden inşa etmek zorunda kalırlar. Gündelik hayatta artık yaygın olarak kullanılan mikrodalga fırınları kapaklarında kaçak yapmamaları, insanlara zarar vermemeleri için özel tedbirler alınır. Ancak bir mikrodalga fırınına girmiş karıncaya, fırın çalıştığı sürece bir zarar gelmeyeceğini biliyor muydunuz? Mikrodalga fırınlarında ışın yolculuğu bir noktaya göre ayarlıdır. Bu nokta hemen hemen fırının ortasıdır. Bu nedenle yiyecek, her tarafı eşit pişsin diye ortada dönen bir tabla üzerine konulur. Karıncalar fırında ışınların daha az olduğu bölgeleri hissederler. Zaten sıcak bölgelere girseler de, vücut yüzey alanlarının hacimlerine oranla yüksek olması nedeni ile ılık bölgeyi bulana kadar kendilerine zarar gelmez

Mikrodalga fırınlar yiyeceği nasıl pişirir?

2009-04-20T19:38:00.003+03:00

Diyelim ki, normal bir fırında bir keki pişiriyorsunuz. Kekler normal olarak 170-180 derecede pişirilirler. Ama siz fırını yanlışlıkla 250 dereceye ayarlarsanız, olacak olan, kekin daha içi ısınmamışken, dışının yanmasıdır. Normal bir fırında, ısı önce yemeğin piştiği kap sonrada yemeğin dışı ile temas eder ve oradan içine doğru yayılır. Fırının içinde ısınan kuru hava da, kekin içi hala nemli iken dışını kurutur ve kahverengi bir kabuğun oluşmasına yol açar. Bir mikrodalga fırında kullanılan, yani yiyeceğin üzerine gönderilen mikrodalgalar 2.500 megahertz frekansındaki radyo dalgaları boyutunda olup, frekansları FM radyo bandı frekansının yaklaşık 20 mislidir. Bu frekanstaki radyo dalgalarının ilginç bir özelliği vardır. Su, yağ, şeker tarafından çok rahat emilmelerine rağmen plastik, cam, seramik gibi malzemeler, nitrojen ve oksijen gibi gazlarca emilmezler ve tekrar gerisin geriye yansıtılırlar. Sık sık mikrodalga fırınların, yiyeceği içinden dışına doğru ısıttığını duyarsınız. Bu doğru değildir. Dalgalar doğrudan yiyeceğin yağ ve su moleküllerini etkilerler. Yani yiyeceğin dışından başlayıp içine doğru ilerleyen veya tam tersi yönde bir ısınma söz konusu değildir. Su ve yağ molekülleri yiyeceğin her tarafına dağılmış olmaları sebebi ile ısınma da aynı zamanda her yerde olur. Tabii ki bazı sınırlamalar da vardır. Radyo dalgaları yiyeceğin daha kalın ve yoğun kısımlarından farklı şekilde direnç görerek geçtiklerinden, yiyecekte farklı sıcaklıkta noktalar oluşabilir. Radyo frekansındaki bu mikrodalgalar, oksijen ve nitrojen tarafından emilmedikleri için, mikrodalga fırında bulunan ve çoğunlukla bu gazları içeren hava da, diğer fırınlardaki gibi sıcak olmayıp, oda sıcaklığındadır. Bu da ısınan hava tesiri ile yiyecekte, kızarmış bir kabuk oluşmasına mani olur. Bir mikrodalga fırına, giysilerinizden birini koyarsanız, kumaş aniden ısınır ve içerdeki havayı da ısıtır. Kumaş yanmasa da normal bir fırında olacağı gibi kumaşın yüzeyinde kırışık bir kabuk oluşur. Daha ilginci, bir mikrodalga fırını içine bir kahve fincanı içinde su koyarsanız, fincanın içindeki suyun ısısı, suyun kaynama noktasını geçtiği halde, suyun kaynamadığını, hava kabarcıklarının çıkmadığını görürsünüz. Bu suyu fırından alır, içine bir kahve kaşığı sokar veya onu içinde kahve bulunan bir kaba dökerseniz, aniden kabarcıklarla kaynayacak ve hatta taşacaktır.

Cereyan kesilince telefonlar nasıl çalışıyor?

2009-04-20T19:38:00.002+03:00

Size şaşırtıcı gelebilir ama telefon evimizdeki en basit cihazdır. O kadar basittir ki, ana yapısı yüzyıldır değişmemiştir. Eğer 1920'li yıllardan kalma bir antika telefon bulabilirseniz, fişini duvardaki deliğe takın, gayet iyi çalışır. Telefon sistemi o kadar basittir ki, evimizin bir ucuna bir aparat, diğer ucuna bir başka aparat koyup, bunları birbirlerine araya dokuz voltluk bir pil ve bir rezistör koyarak bağlarsınız, kendi interkom sisteminizi yaratmış olursunuz. Bu telefonlarla kendi aralarında rahatça görüşme yapılabilir. Telefonlarımızı duvardaki duylara ve oradan da santrallere bağlayan, genellikle biri kırmızı, diğeri yeşil iki kablo vardır. Yeşil kablo konuşma için ortak hat olup, kırmızı kablo vasıtası ile santralden telefonumuza 6 ile 12 volt arası, 30 miliamper seviyesinde bir akım gelir. Eğer basit bir granüllü ahizeye sahipseniz, sesinizin dalgaları, bu granülleri az veya çok sıkıştırarak, santralden kırmızı kablo ile verilen, yaklaşık bu 9 voltluk akımın karşı tarafa değişik kuvvetlerle gitmesini sağlar. Karşı tarafta kulaklıkta da, bu defa tam tersi olur ve bu değişik akımlar titreşim yolu ile sese çevrilir. Telefon konuşmasını ileten bu çok zayıf akımı çok uzaklara taşıyabilmek için bir frekans limitlemesi yapılmıştır. Yani frekans olarak 400 saykılın altında ve 3400 saykılın üstündeki sesleri sistem kabul etmez, yok farz eder. Bu nedenledir ki, bazılarının sesleri telefonda daha farklı gelir. Telefonun çalışabilmesi için gerekli 6-12 volt akımın telefon santralinden gelen bakır telle sağlandığını belirtmiştik. Bu nedenle evinizde cereyan kesilse bile, telefona gerekli akım santralden sağlandığı için, çalışmaya devam edecektir. Peki, telefon santralının cereyanı kesilirse ne olur? Bu duruma karşı santrallerde çok büyük bir batarya sistemi bulunmaktadır. Ayrıca bir de yedek elektrik jeneratörü vardır ki, cereyanın kesilme durumunda bütün telefon şebekelerini beslerler ve telefonların çalışmasını sağlarlar.

Barkod nedir?

2009-04-20T19:37:00.005+03:00

Bu günlerde çarşı pazardan aldığınız her şeyin üzerinde bir etiket var. Bu etikette kalınlıkları farklı dikey çizgiler ve bazı numaralar bulunuyor. Kasiyerler bu malın etiketli tarafını bir camın üzerinden geçiriyor veya etikete bir ışık tutarak, fiyatlarını otomatik olarak yazar kasalarına geçiriyorlar. Barkotlar önceleri marketler için, işlemlerini hızlandırmaları ve stoklarını daha iyi kontrol edebilmeleri için hazırlanmıştı. Ancak sistem o kadar başarılı oldu ki, süratle her tipte satılan eşyaya konulmaya başlanıldı. Şimdi, süpermarketten aldığınız ve üzerinde barkod olan herhangi bir malı elinize alın ve bu bir tip etikete bakarak anlatacaklarımızı dinleyin. Gördüğünüz gibi, bir barkod da iki kısım vardır. 1) Makinenin okuduğu dikey çizgiler kısmı; 2) İnanların okuyabildiği 12 adet rakam. İlk altı rakam eşyanın tanım numarası olup, üreticiler yılık bir ücret karşılığında, bu kodları veren uluslararası bir konseyden kendi ürünlerine tahsis ettirebilirler. İkinci gruptaki ilk beş rakam malzeme numarasıdır. Aynı kod birden fazla çeşitteki ürün için kullanılmaz. Yani üreticinin sattığı her değişik üründe, her değişik paketlemede, hatta paketlerin koli olarak tekrar paketlenmelerinde hep değişik malzeme numarası verilir. Böylece markette ne kadar mal satıldığı, depoda ne kadar kaldığı, hep kontrol altında tutulur. Örneğin, teneke kola ile şişe kolanın kod numaraları farklıdır. Hatta kutu kolanın bir kolide 6'lık, 12'lik veya 24 adet bulunması durumunda bile farklı kod verilir. Sağdaki en son rakam ise kontrol numarasıdır. Bu numara bütün taranan dikey çizgilerle hafızaya alınan bilgilerin, bir çeşit sağlamasını yapar. Görüldüğü gibi, barkodun üzerinde, malın fiyatı ile ilgili herhangi bir bilgi yoktur. Kasiyer barkodu taradığında sinyal sistem içinde bir merkeze gider, buradaki bilgisayar barkod numaralarına göre girilmiş ve her zaman değiştirilebilir fiyat bilgisini derhal kasaya gönderir. Bu merkez mağazadaki malların fiyatlarını her zaman değiştirebilme imkânı sağlar. Çeşitli kalınlıktaki dikey, kalın ve ince çizgiler ile aralarındaki boşluklar, çeşitli kombinasyonlarda dizilerek, her biri, bir rakamı temsil eder yani altlarındaki rakamın bilgisayar tarafından okunmasını sağlarlar.

Yalan makinesi nasıl çalışır?

2009-04-20T19:37:00.003+03:00

Televizyondan veya gazetelerden, bizde pek olmasa da ABD'de polis sorgulamalarında gerektiğinde bir sanığın yalan makinesine bağlanarak, doğruyu söyleyip söylemediğinin kontrol edildiğini görmüş veya okumuşsunuzdur. Hatta ABD'de FBI veya CIA gibi çok önemli devlet görevlerine alınmaya aday memurlara da bu test uygulanmaktadır. "Polygraph" denilen bir alet ile sanığa 4 - 6 adet sensor bağlanır. Bu sensorlardan gelen çeşitli sinyaller, dönmekte olan bir kâğıdın üzerine grafik olarak kaydedilir. Bu sensorlarla sanığın, · Nefes alış hızı. · Nabzı. · Kan basıncı (tansiyonu). · Terleme miktarı. Kayda alınır. Bazı yalan makinelerinde kol ve bacak hareketleri de kaydedilir. Yalan makinesi testi başladığında, sanığa önce 3 veya 4 basit soru sorulur. Bu şekilde sanığın verdiği sinyallerin düzeni öğrenilir. Daha sonra gerçek sorular sorulmaya başlanılır ve sinyaller kayda alınmaya devam edilir. Test süresince ve sonrasında bir uzman grafikleri sürekli kontrol altında tutarak, hangi sorularda sinyallerin değiştiğini tespit eder. Kalp atışının hızının artması, tansiyonun yükselmesi ve terleme genellikle yalan söylemenin belirtileridir. İyi eğitilmiş bir uzman grafiklere bakınca nerede yalan söylediğini derhal anlayabilir. Her şeye rağmen, İnanların soruları yorumlamaları ve tepkileri farklı olduğundan, yalan farklı davranabildiklerinden, bu test mükemmele ulaşmış değildir, bazen yanıltıcı olabilir ve kesin delil kabul edilmez.

Uçaklar arkalarında niçin bulut bırakıyorlar?

2009-04-20T19:37:00.001+03:00

Bu, çocukların gökyüzüne bakarak en sık sordukları sorulardan biridir. Kim bilir kaçımız, kaçamak cevaplar vermiş, uçağın motorlarından çıkan duman olduğunu söylemiş ama aynı yükseklikte uçan her uçakta aynı şeyin olmadığını açıklayamamıştır. Bir bulutun oluşabilmesi için, havanın, yeryüzünden buharlaşan suyu absorbe edemeyecek, yani içine alamayacak kadar düşük sıcaklık ve basınçta olması, bir de bulutu oluşturacak su damlacıklarının etraflarında tutunabilecekleri toz parçacıklarının olması gereklidir. Yerden 10 bin metreden fazla yükseklikte normal şartlarda hava çok temizdir, hiç toz yoktur, yani bir bulutun oluşması için gereken şartlardan biri eksiktir. Bilindiği gibi jet uçaklarının motorları, ön taraflarından havayı alarak, yakıt ile yakar ve işlev tamamlandıktan sonra, arka taraflarındaki küçük çaptaki egzozdan büyük bir basınç ile dışarı verirler. Bu motorların aldıkları hava ile birlikte giren su buharı, motorun içinde daha da koyu hale gelerek dışarıdaki çok soğuk havanın üzerine püskürtülür. Buna teknik dilde ''sublime'' olma olayı denir. Yani buhar halindeki suyun, sıvı hale geçmeden, doğrudan donması, buz haline geçmesidir. Aslında uçakların arkalarında bıraktıkları bulut, insan yapısı buluttan başka bir şey değildir. Soğuk havada verdiğimiz nefes havada nasıl buharlaşıyorsa onun gibi bir şeydir. Deniz seviyesinde, yüksek sıcaklık ve basınçta buharlaşan suyu hava kolayca absorbe eder. Yükseklik arttıkça, hava sıcaklığı ve basınç düştükçe, hava artık su buharını içine alamaz hale gelir. Ancak bulutun oluşması için bir üçüncü şart daha vardı, yani toz parçacıkları. İşte burada toz parçacıklarının görevini, çağın motorlarından egzost olarak çıkan yakıt parçacıkları yerine getirir. Bu sayede bir bulutun oluşması için üç şart da yerine getirilmiş olur ve motorların gerisinde uzun, ince bir bulut oluşur. Esasında alçak irtifada uçan uçaklarda da aynı şey oluşur, motorlardan su buharı salınır ama düşük ısı, nem miktarı, rüzgâr yönü gibi etkenler tam oluşmadığı için uçakların arkasında beyaz bulut oluşmaz. İlave edelim ki, bu olayda uçağın ve motorlarının cinsi ve kapasitesinin hiçbir etkisi yoktur.

Fotoğraflarda gözler niçin kırmızı çıkıyor?

2009-04-20T19:36:00.005+03:00

Geceleri flaşla çekilen fotoğraflarda genellikle gözler kırmızı çıkar. Peki, fotoğraftaki güzelliği bozan bu olay nasıl olur? Niçin her zaman olmaz? Niçin gündüzleri flaşla çekilen fotoğraflarda olmaz? Gözümüz iç içe geçmiş üç tabakadan oluşur. En dışarıdaki gözümüzü koruyan ve göz akı da denilen sert tabakadır. İkincisi, kan damarlarından meydana gelmiş ve ortasında göz bebeğinin bulunduğu damar tabakadır. Bu damarlar sayesinde fazla ışıkta göz bebeğimiz küçülür, karanlıkta ise daha çok ışık alabilmek için büyür ama bu hareketi oldukça yavaş yapar. Üçüncü tabakada retina adı verilen, ışığa duyarlı kılcal damar ağlarından oluşan ağ tabakasıdır. Köpek, kedi, geyik, karaca gibi hayvanların gözlerinin arkasında, yani retinalarında ayna gibi, yansıtıcı özel bir tabaka vardır. Eğer karanlıkta gözlerine el lambası veya araba farı gibi bir ışık tutarsanız, bu ışık gözlerinin içinden yansır ve gözleri karanlıkta pırıl pırıl parlar. İnsanların gözlerinin retinasında ise böyle bir yansıtıcı tabaka yoktur. Fotoğraf makinesinin flaşı çok kısa bir zamanda çok kuvvetli bir ışık verir. Gözbebeğimiz ise bu kadar kısa zamanda küçülmeye fırsat bulamaz. Işık doğrudan retinaya ulaşır ve oradan da doğrudan kılcal damarların görüntüsü yansır. İşte flaşla çekilen fotoğraflarda görülen bu kırmızılık retina tabakasındaki kılcal damarların görüntüsüdür. Günümüzde, birçok fotoğraf makinesinde, gözün bu kırmızı görüntüsünü azaltacak önlemler alınmıştır. Bu makinelerde flaş iki kere çakar. Birinci çakış resim çekilmeden az önce olur ve gözbebeğinin küçülerek gözdeki yansımayı azaltmasına zaman tanır. İkincisi de tam fotoğraf çekilirken olur ki, gözbebeği olması gereken durumu almıştır zaten. Başka bir önlem de odadaki bütün ışıkları açarak gözbebeğinin önceden küçülmesini sağlamaktır. Geceleri flaşlı fotoğraflarda, gözlerin kırmızı çıkmasının önlenmesinin bir yolu da flaşı objektiften olabildiğince uzak tutmaktır. Günümüzde fotoğraf makineleri o kadar küçülmüştür ki, flaş makinesinin bünyesinde ve objektife birkaç santim mesafededir. Flaşın ışığı göze gelip yansıyarak geri döndüğünde doğrudan objektife gelir. Gündüzleri ise gözümüze dışarıdan, her yönden ışık geldiği için, flaşın ışığı bunların arasında daha az oranda gözümüze girer ve kırmızı göz olayı yaratmaz.

Paslanmaz çelik niçin paslanmaz?

2009-04-20T19:36:00.003+03:00

Çelik ile demir arasında çok az bir fark vardır. Saf demir bir bakır kadar yumuşaktır. Onun içine yüzde 2'ye kadar karbon katılması ile inanılmaz bir mukavemet, sertlik ve mekanik özellikler elde edilir ki, adı artık çeliktir. Demirin bol olması, kolay ve ucuz elde edilmesi nedeniyle çeliğin de kullanımı çok yaygındır. Ancak çelikte de, demirde olan zayıf bir nokta vardır. Paslanma, diğer bir deyişle oksidasyon. Günlük hayatımızda kullanılan eşyaların paslanması sonucu her yıl dünyada milyonlarca dolar boşa gitmektedir. Bu kaybın büyük bir kısmı demir ve çeliğin paslanmasından dolayıdır. Paslanmayı kısaca demirin havadaki oksijen ile birleşmesi olarak tanımlayabiliriz. Aslında bu elektro kimyasal bir reaksiyondur. Bu nedenle malzemenin bir yerinde başlayan paslanma boyanın altından geçerek diğer bir yerde ortaya çıkabilir. Sadece demir ve çelik değil diğer metaller de paslanır. Örneğin, alüminyum, pirinç, bronz gibi. Ancak onlarda malzemem ile oksijenin birleşmesinden oluşan çok ince bir tabaka, daha oluşur oluşmaz malzemenin hava ile temasını keserek koruyucu bir rol oynar, paslanmanın ilerlemesini önler. Bu tabaka o kadar incedir ki, malzemenin rengi hemen hemen değişmez. Demirdeki paslanmanın özelliği onun ve oksijen atomlarının boyutlarındaki büyük farktan dolayı yüzeyde sağlam bir birleşme olmaması, paslanmanın malzemenin içine nüfuz etmesi, sadece görüntü değil mukavemetin de bozulmasıdır. Paslanmada havadaki nemin de etkisi büyüktür. Reaksiyondaki su miktarı pasın rengini de belirler. Bu nedenle pasın rengi siyah veya çok koyu kahverengi olabildiği gibi sarımtırak da olabilir. Paslanmanın hızını artıran faktörlerden bir diğeri de tuzdur. O da elektro-kimyasal reaksiyonun hızını artırır. Kışın kar nedeni ile yollarına tuz dökülen yerler ve deniz kenarlarında paslanma daha hızlı olur. Paslanmaz çelikten önce, paslanmayı önlemek için malzeme boyanıyor veya galvaniz kaplanıyordu. Bu çözümler de özellikle sağlık ve gıda sektöründe başka sorunlar yaratıyordu. İlk paslanmaz çeliği Harry Brearley, 1913 yılında tesadüfen keşfetti. Tüfek namluları için çeşitli metalleri birleştirerek deneyler yaparken bazılarının paslanmaya karşı dirençli olduklarını gördü. Her büyük buluşta olduğu gibi, o da bunu sanayicilere kabul ettirebilmek için uzun bir uğraş verdi. Krom gibi bazı metaller, atom boyutlarının birbirine yakın olmasından dolayı oksijenle çok kolay ve süratli birleşirler. Kalınlığı birkaç atom olacak kadar çok ince ama çok sağlam bir tabaka oluştururlar. Başka reaksiyon olmaz. Bu tabaka zedelense bile tekrar oluşur. Krom belli bir oranda çeliğe katılırsa yine aynı olay olur, çelik artık paslanmaz. Paslanmaz çeliğin içinde yüzde 10-30 krom vardır. Bu orana ve eklenecek nikel, titanyum, alüminyum, bakır, sülfür, fosfor ve benzeri elemanlara bağlı olarak kullanım yeri değişir.

Arabalarda hava yastıkları nasıl çalışıyor?

2009-04-20T19:36:00.001+03:00

Hava yastıkları 80'li yılların başında ortaya çıktıklarından beri binlerce hayatı kurtarmışlardır. Aslında hava yastıkları İkinci Dünya Savaşı sırasında uçakların yere çakılmalarında bir önlem olarak tasarlanmış ve ilk patent o zamanlarda alınmıştı. Hava yastıklarının arabalara uygulanmasında birçok problemle karşılaşıldı. Basınçlı havanın araba içinde muhafazası, süratle şişmenin sağlanması, ani şişme sırasında yastığın patlamasının veya kişiye zarar vermesinin önlenmesi vs... Hava yastığında üç ana parça vardır. Birincisi yastığın kendisi ki, ince naylon iplikten yapılmış ve konsolda bir silindir üzerine sarılmıştır. Aslında sürücü tarafındaki hava yastığı diğerlerinden farklıdır. Diğerleri tipik bir silindir şeklinde iken sürücü tarafındaki direksiyonun ortasına uyacak şekildedir. İkinci olarak yastığa ne zaman şişeceğini bildiren, arabanın ön tarafında bir sensor vardır. Bir tuğla duvara yaklaşık saatte 15-25 kilometre süratle çarpıldığında oluşacak kuvvet karşısında sinyal verecek şekilde ayarlanmıştır. Son olarak da şişme sistemi vardır. Hava yastıkları sıkıştırılmış veya basınç altındaki havanın veya bir gazın salıverilmesiyle şişmezler. Bir kimyasal reaksiyonun sonucunda şişerler. Bu kimyasal reaksiyonun ana maddesi "sodyum azide"dir, yani NaN3. Normal şartlarda durağan olan bu molekül ısıtılınca anında ayrışır ve ortaya nitrojen gazı çıkar. Çok az miktarından, yani 130 gramından 67 litre nitrojen çıkabilir. Ancak bu ayrışmadan ortaya bir de sodyum (Na) çıkar ki, çok reaktiftir. Su ile birleşince vücuda bilhassa gözlere, buruna ve ağza ağır tahribat verebilir. Bu tehlikeyi önlemek için hava yastığı üreticileri kimyasal reaksiyonda sodyum ile birleşebilecek bir gaz daha kullanabiliyorlar ki, bu da potasyum nitrattır (KNO3). Bu reaksiyondan da yine ortaya nitrojen çıkar. Arabanın önündeki sensor belli bir seviyenin üstündeki çarpmada, NaN3 çözülür, açığa çıkan nitrojen hava yastığına dolarak şişirir. Burada ilginç olan sensorun çarpmayı algılaması ile yastığın şişmesi arasında geçen zamandır. Sadece 30 milisaniye yani 0.030 saniye. Bir saniye sonra yastık üzerindeki özel delikler vasıtası ile kendi kendine söner ve kazazedeye devamlı baskı yapılmasına mani olur.

Soğan doğrarken niçin gözümüz yaşarır?

2009-04-20T19:34:00.005+03:00

Soğanın anavatanının Güneydoğu Asya olduğu sanılıyor. Günümüzde ise dünyanın her yerinde, özellikle sıcak iklim kuşaklarında yetiştirilmekte ve tüketilmektedir. Soğanın tarihi o kadar eskiye gitmektedir ki, kayıtlı tarihten de önce Çin, Hindistan ve Ortadoğu'da yiyecek olarak kullanıldığı tahmin ediliyor. Soğan besleyici bir gıda olmasının yanı sıra müthiş bir aromatik özelliği de sahiptir. Bu aromada içindeki kükürtlü maddelerin büyük etkisi vardır, ancak aroma tek başına kükürtlü maddelerden kaynaklanmamaktadır. Soğan ve sarımsakta sülfür ihtiva eden amino grup asitlerin türevleri de vardır. Bir soğanı kestiğinizde bunlardan "S1 propenylcysteinesulphoxide" adı verilen kısım çözülür ve gözlerimizi tahriş eden "proponal-S oxit" adlı kısmı ortaya çıkar. Kimya ilminin karışık kelimeleri aklımızı karıştırmadan esasa geçersek, bu maddenin gözümüze değmesi ile bir çeşit hidroliz olur ve içinde eser miktarda bulunan sülfürik asit gözümüzü yakar ve yaşarmasına neden olur. Bu bileşimler çok dengeli değillerdir. Örneğin çok düşük bir ısı işlemi sonucunda dahi tamamen yok olurlar. Bu nedenle de pişmiş soğanda hiç bulunmazlar ve göz yaşartamazlar. Soğan doğrarken gözlerinizin yaşarmaması için önerilen birçok önlem vardır. Önce en ciddisini söyleyelim. Bazı aşçılar soğanı kesmeden önce ıslatmayı, keserken de ıslak tutmayı veya soğanı çeşmeden akan suyun altında kesmeyi öneriyorlar. Bir başka görüş ise soğan doğrarken ağızdan nefes almayı tavsiye ediyor. Bu görüşe göre gaz nefesimizle birlikte burnumuza girip gözümüze yaklaşmak yerine doğrudan ciğerlerimize girer ve çıkarmış. Bunu sağlamak için de dişlerimizin arasına bir metal kaşık koymak yeterliymiş. Soğan doğrarken gözlerimizin yaşlanmasını önlemek için, dudaklar arasına bir limon dilimi, dişler arasına bir kesme şeker veya dörtte bir dilim ekmek bulundurmayı önerenler de var. Böylece ağzımıza alacağımız bu gibi şeylerin, aldığımız nefesteki sülfür gazını emdiğini iddia ediyorlar. Diğer görüşler ise, soğanın doğranılmasına tepesinden başlanılması ve cücüğünün en sona bırakılması veya soğanı doğramadan önce yarım saat buzdolabında tutulması şeklinde. Soğan doğrarken deniz gözlüğü veya kontakt lens takılmasının faydalı olacağını ileri sürenler de var. Bu kadar çok önlem seçeneğinin içinde, siz bir tanesini bile uygulamıyorsanız, yapacak bir şey yok, soğanı ağlaya ağlaya doğramaya devam edeceksiniz.

Elma kesilince niçin kararıyor?

2009-04-20T19:34:00.003+03:00

Meyve ve sebzelerin bazılarında kesildiklerinde, kabukları soyulduğunda veya herhangi bir şekilde zedelendiklerinde farklı tonlarda renk değişimleri oluşur. Elma, armut, ayva, patates gibi birçok sebze ve meyve bu özelliği gösterir. Eğer canlılardaki hücre yapısını biliyorsanız, her hücrede binlerce enzim olduğunu da biliyorsunuz demektir. Enzimler hücrenin yaşaması için gerekli her türlü görevi yerine getirirler. Elmaların ve patateslerin kesildiklerinde kararmaları işte bu enzimlerden birinin 'polifenol oksidaz' diye adlandırılanın (biz kısaca -PPO- diyeceğiz) yarattığı bir sorundur. Bu enzim, yani PPO, havanın oksijeni alıp, elmada bulunan 'tanin' adlı kimyasalla birleştirerek kararmaya neden olur. Elmayı kestiğiniz veya kabuğunu soyduğunuz zaman, kesilme yüzeyindeki hücreler de bölünür, açılır. Buradaki PPO'lar havanın oksijeni ile birleşerek aynen demirin paslanması gibi bir renk değişimi olayı yaratırlar. Yere düşen elmaların yüzeyinde oluşan kahverengi noktaların nedeni de aynıdır. Kahverengi renge dönüşmeyi önlemenin bir yolu onları keser kesmez bir suya koymak ve hava ile ilişkilerini kesmektir, ancak sudan çıkarıldıklarında yine koyulaşmaya devam ederler. C vitamini kararmayı önleyebilir. Meyvenin kararan kısmına limon dökerseniz, içindeki C vitamini, taninin oksijen ile temasını önler ve kararma hızını azaltır. Bu nedenle meyve ve sebze işleyen yerlerde kabuklar soyulduktan veya dilimleme işlemi yapıldıktan sonra meyve ve sebzeler limon tuzu içeren suya atılır. Bütün enzimlerin ortak özelliği 75 derece sıcaklığın üzerinde etkisiz hale gelmeleridir. Yani ısıtmak da bir çaredir. Bu tip sebze ve meyveler haşlandıklarında enzimlerin faaliyetleri durur ve 'enzimatik esmerleşme' denilen bu olay görülmez. Şimdi müjdemizi verelim. Meyve işleyicilerini, salata hazırlayıcılarını, ev kadınlarını deli eden bu olayın da çaresi bulundu. Çekirdeksiz meyve yetiştirebilmek için çalışmalarını sürdüren genetik mühendisleri, meyve sineğinin oluşumu ve b esmerleşme üzerine de gittiler. Özellikle beyaz üzümden şarap ve şeker kamışından şeker elde etmede sorun olan bu esmerleşmeyi genetikçiler enzim klonloyarak önlemeyi başardılar. Pratikte uygulandığında büyük bir ekonomik fayda da sağlayacak bu araştırma sonuçları, kesildiklerinde benzer esmerleşmeyi gösteren ağaçlara da uygulanacak ve böylece kâğıt üretimindeki bir sorun daha ortadan kalkacaktır. Bileşimlerinde okside olabilecek enzim bulunmayan turunçgillerde, yani portakal, limon ve mandalinada esmerleşme olayı görülmez.

Un niçin çok tehlikeli bir patlayıcıdır?

2009-04-20T19:34:00.001+03:00

Tarihte kayda geçen ilk un patlaması 1785 yılında İtalya'da Turiri'de bir ekmek fırınında, bir lambanın un tozunu tutuşturması sonucu oldu. Ölüme ve fazla zarara yol açmayan bu patlamadan sonra konu unutuldu gitti. Modern günlerimizin başlangıcında, insanlık tarihinin ana gıdası ekmeğimizin en önemli girdisi olan unun çok ciddi bir şekilde yanarak patlayabileceğini kime söyleseniz herhalde şaka kabul eder gülerdi. 1981'de ABD'de büyük bir hububat silosu infilak edip, 9 kişi ölüp, 30 kişi de yaralanınca gülmeler durdu. 1988'de hububat bulunan yerlere belirli bir emniyet standardı getiren kuralların uygulanmasına başlanmasına rağmen 90'lı yıllarda sadece ABD'de undan kaynaklanan ortalama yılda 13 patlama oldu. Peki, nasıl oluyor da un bu kadar tehlikeli bir şekilde patlayabiliyor? Sebebi basit. Çünkü o bir karbonhidrat. Havada toz olarak asılı duran karbonhidratın miktarı, bir metreküpte 50 gramı aşınca herhangi bir şekilde tutuşturulduğunda patlar. Un tozları o kadar küçüktür ki, anında yanar ve bu yangın diğerlerine incirleme yayılır. Bu da toz bulutunda, ortama da bağlı olarak, patlayıcı bir güç oluşturur. Benzer durum şeker, puding ve hatta çok ince testere talaşlarında bile oluşabilir. Bir yangının çıkması için üç şeyin bir arada olması gerekir. Hava (içindeki oksijen), yanıcı madde (burada un oluyor) ve tutuşturucu. Silolarda insanların çalıştıkları yerlerde tutuşmak için gereken metreküpte en az 50 gram un tozu miktarına pek ulaşılamaz. Tabii burada unutulmaması gereken patlamaya sebep verenin yanıcı maddenin havada asılı duran toz miktarı olduğudur, yoksa yere serilen unda böyle bir tehlike yoktur. Silolarda tutuşmaya sebep olan şeyler, bilinçsizce yapılan bir kaynak, bir kesme işlemi, sigara, asansörler ve konveyörlerin mekanizmalarından çıkan kıvılcımlar olabilir. Şüphesiz ortamın da çok önemi vardır. Patlamanın yarattığı büyük basınç boşalacak yer bulamazsa binayı bile yıkabilir. Açık havada ise patlama olmaz ama yine de tehlikeli bir alevlenme olur. Hanımlar, endişelenmeyin, kurabiye veya börek yapmak için aldığınız bir kilo undan 50 gramı havaya uçmaz. Bu olay için tonlarca un gerekir. Hamur yoğurmak için balkona çıkmanıza hiç gerek yok!

Gökyüzü neden mavidir?

2009-04-20T19:33:00.004+03:00

Bu işin daha ilginç bir yanı var. Güneşin ışığı ne renktir, hiç düşündünüz mü? Çoğunuzun sarı diyeceğine eminim. Güneş ışığı beyazdır, yani bir renk değildir, bütün renklerin karışımıdır. Bunun ispatı ise çok kolaydır. Eğer evinizde kristal bir avize varsa, bir parçasını annenize belli etmeden alın ve güneşe doğru tutun. Kristalin ışığı kırarak aynı gökkuşağının renkleri gibi ayrıştırdığını göreceksiniz. Bilindiği gibi, güneşin beyaz ışığı aslında mor, mavi, yeşil, sarı, turuncu ve kırmızı renklerin karışımıdır. Güneşten çıkarak atmosferimize kadar yol alan güneş ışınlarının çoğunluğu teğet geçerken, bir kısmı atmosferimiz tarafından emilir. Bu ışık atmosferden geçerken mor tarafındaki ışıklar, kırmızı tarafındakine göre daha fazla dağılırlar ve atmosferde çoğunlukla mavi renk kırılarak yeryüzüne yansıtılır. Bu durumda biz gökyüzünü mavi renkte görürken, güneşi de beyaz-sarı karışımı bir renkte görürüz. Atmosferimiz olmasaydı, güneşi yine parlak bembeyaz renkte görecek ancak bütün gökyüzü geceleri olduğu gibi karanlık olacak, güneşle beraber diğer yıldızlar da görünüyor olacaktı. Peki, aslında beyaz renk olan güneş ışınları yukarıda bahsedilenler nedeniyle sarı renk görülüyor da, güneş ufka yaklaşıp batarken nasıl turuncu, hatta kıpkırmızı bir renk alabiliyor? Güneş ufukta alçaldığı zaman, açısı nedeniyle gözümüze ulaştığı mesafe de uzandığından, ışınları ona bakanlara da çok yol kat ederek ulaşır. Bu, ışınların havada daha çok molekül ve parçacık arasından geçmesi, onlar tarafından daha çok yansıtılması ve dağıtılması demektir. Böylece güneş ufukta alçalmaya, batma noktasına doğru gelmeye başlayınca, o anda tepesinde bulunduğu yerlerde kırmızı dışındaki renkler atmosfer tarafından emildiği için gökyüzü mavi, güneş sarı renkte görüldüğü halde, güneşi ufukta görenlere kırmızı ve biraz da turuncu renkler ulaşır.

Deniz suyu niçin tuzludur?

2009-04-20T19:33:00.001+03:00

Yirminci yüzyılın başlarında bilim insanları bu konuyu çok basit bir şekilde açıklıyorlardı. Bu açıklamaya göre, her ne kadar nehirlerin suları tatlı ise de içlerinde bir miktar da erimiş mineral vardır. Yataklarındaki bu mineralleri ve içlerinde tuz buluna kayaları erozyona uğratarak okyanuslara taşırlar. Bu mineraller içinde en çok olanı kimya dilinde sodyum klorür (NaCl) diye adlandırılan bildiğimiz sofra tuzudur ve bir daha karaya geri dönmez. Bilim insanları bu teoriden yola çıkarak dünyanın yaşının da hesap edilebileceğine inanıyorlardı. Ancak nehirlerdeki tuz oranı ile okyanuslardaki tuz oranı mukayese edilerek yapılan hesaplamalarda dünyanın yaşı 300 milyon yıl çıktı. Dünyamız ise gerçekte 4,5 milyar küsur yaşındadır. Ayrıca bu teoriye göre denizlerdeki tuzun her geçen yıl artması gerekir. Her ne kadar denizlerdeki tuz oranı bölgelere ve zamana göre değişiklik gösterse de içindeki belli başlı elementlerin yoğunluklarının yüz milyonlarca yıl hemen hemen aynı kaldıkları bilinmektedir. Öyleyse bu yüksek miktardaki tuz başlangıçta denizlere nereden gelmiştir? Bilim insanları da tam olarak bilemiyorlar ve emin değiller ama iyi bir tahminleri var. Tuz iki çeşit atomdan yapılmıştır. Sodyum (Na) ve Klor (Cl). Bilim insanları Sodyum'un ilk teoride olduğu gibi nehirler yolu ile karalardan denizlere taşındığını, Klor'un ise dünya tarihinin ilk dönemlerinde, yer kabuğu ile yer merkezi arasında kalan katmanlardan, okyanusların diplerindeki çatlaklar ve volkanlar yolu ile denize karıştığını ve bu ikisinin birleşerek denizin tuzunu oluşturduklarını tahmin ediyorlar. Ama hala niçin denizlerin gittikçe tuzlu olmadığının cevabını alabilmiş değiliz. Bilim insanları bunun açıklamasını da şöyle yapıyorlar: Tuz nehirler yolu ile denizlere ilave edilmektedir, ama aynı zamanda denizdeki diğer kimyasallarla birleşerek, okyanus tabanındaki kayalar tarafından emilerek veya deniz suyunun çözeltisinden ayrılıp çökelti haline gelerek bir şekilde deniz suyunun içinden eksilmektedir. Yüz milyonlarca yıl, eksilme ve ilave etme yolu ile deniz suyunun tuzluluk oranını hep aynı tutan bu müthiş ayar gerçekten çok etkileyici.

Güneşe yaklaştıkça hava niçin soğuyor?

2009-04-20T19:32:00.001+03:00

Dünyamızdaki ısının kaynağı güneş olduğuna göre ve bir dağın tepesi güneşe daha yakın iken orada hava niçin daha soğuk oluyor? Öncelikle şunu söyleyelim ki, güneş ile dünya arasındaki mesafeyi düşünürsek, bir dağın tepesine çıkmakla bu mesafedeki azalış çok önemsiz kalır. Güneş dünyamızdan 149,5 milyon kilometre uzakta iken dünyamızdaki en yüksek dağın yüksekliği 9 kilometreyi bile bulmaz. (Everest: 8.846) Biz zaten her gün evimizde otururken dünyanın kendi çevresinden dönmesinden dolayı, dünyanın çapı kadar, güneşe 12 bin kilometre yaklaşıp uzaklaşıyoruz. Elips şeklindeki yörüngesinde dünya güneşin etrafında dönerken güneşe en fazla yaklaştığı mesafe 147 milyon, en uzaklaştığı mesafe ise 152 milyon kilometredir. Yani dünya zaten bir yıl içinde güneşe 5 milyon kilometre yaklaşıp uzaklaşmaktadır. Bu durum dünyamızdaki ısıyı pek etkilemez, mühim olan ışınların dik gelmesidir. Güneşin dünyamızda yarattığı sıcaklık, ışınların yeryüzünde yansıması ile olur. Ondan sonra yükseldikçe nemli havda her kilometrede yaklaşık 6-7 derece düşer. Yani Everest'in dibi ile tepesi arasında 50 dereceden fazla sıcaklık farkı olması doğal. Bu sıcaklık düşüşü atmosferin birinci katmanına kadar böyle sürüyor. Yani yeryüzünde ısı 25 derece iken 11 kilometre tepemizde -50 dereceye kadar düşüyor. Bundan sonra sıcaklık değişiminin akıl almaz dansı başlıyor. Atmosferin ikinci tabakası olan ve içinde ozon tabakası da bulunan 11. ve 48. kilometreler arasında hava ısısı bu sefer tam tersi yükseldikçe artıyor, tekrar sıfır dereceye kadar çıkıyor. 48. kilometreyi geçip 3. tabakaya girince ta 88. kilometreye gelene kadar tekrar düşüşe geçiyor. Bu tabakanın sonunda, yani 88. kilometrede -80 derecelere kadar düşüyor. Bundan sonra da sürekli yükselişe geçerek güneşe yaklaştıkça artıyor. Güneşin yüzeyinden 2 milyon derece sıcaklıkla çıkan ışığın 149,5 kilometre yol kat ettikten sonra dünyamız yüzeyine yaşayabileceğimiz bir ortamı yaratacak şekilde bu kadar ince ayarla gelmesi hakikaten inanılmaz. Yeryüzünde ısınan havanın yükseldiği doğrudur, ama hava bu enerjisini yükselirken harcar ve dağın tepesine ulaştığında çevre hava ısısı ile aynı ısı derecesine gelir. Dağ tepesinin soğuk olmasının bir başka nedeni dağ yüzeylerinin şekilleri dolayısıyla güneş ışınlarını dik alamamalarıdır. Bu nedenle dağların etekleri bile serin olur, burada ısınıp yükselen bir hava tabakası bile oluşamaz. Ayrıca dağdaki kayalarla birlikte kar ve buz da güneş ışınlarını fazla emmez ve çoğunu yansıtırlar. Yeryüzünün ısınmasında bulutlar da önemli rol oynarlar. Dikkat ederseniz bulutsuz geceler, bulutlu gecelerden daha soğuktur. Çünkü bulutlar yerden gelen ısıyı tekrar yere yansıtırlar. Dağ zirvelerinde ise ne bu sıcaklığı yere tekrar yansıtacak bulut vardır, ne de onu tutacak yoğunlukta atmosfer.

Suyun hacmi, donunca niçin küçülmüyor?

2009-04-20T19:31:00.004+03:00

Günümüzde ilim o kadar gelişmiştir ki, atomun, çekirdeğinin, çevremizdeki her şeyin, dünyamızın hatta gökyüzündeki yıldızların hareketlerinin şimdiye kadar keşfedilen ve bilinen fizik kuralları ile izahı mümkündür. Bildiğimiz her şey fizik kurallarına uyar. Bir şey hariç. Yaşamımızın ayrılmaz bir parçası olan su. Fizik kurallarına göre bir madde ısıtıldığında genişler, genleşir. Soğutulduğunda da büzüşür, yani hacmi azalır. Ancak su bu kurala uymaz, aksine sıfır derecenin altına soğutulduğunda donar ve buz olarak hacmi azalacağına artar. Saf su buza dönüşürken, hacminin yüzde 9'u oranında genişler. Buzda su molekülleri olağanüstü gevşek bir oluşum içinde yer alırlar. Buz, arada deliklerin kaldığı bir yapıya sahiptir. Bilindiği gibi, bilimsel formülü 'H2O' olan su, iki hidrojen ve bir oksijen atomundan oluşmuştur. Bu iki hidrojen atomu, oksijen atomu ile birleştiklerinde, kendi aralarında 105 derecelik bir açı meydana getirirler. Yapı olarak iki hidrojen atomunu birleştiren başka elementler de vardır ve onlar fizik kurallarına uyarlar. Örneğin aynı yapıdaki 'H2S' eksi 83 derecede donar ve eksi 60 derecede gaz haline geçer. Ancak su hidrojen atomlarının dipol bağlantıları nedeni ile sıfır derecede donar, artı 100 derecede gaz haline geçer, donarken de hacmi küçüleceğine büyür. İşte bu fizik yasalarına aykırı özellik dünyamızdaki yaşamı sağlar. Eğer buz sudan daha yoğun, yani daha ağır olsaydı, suyun içinde dibe batardı. Soğuk bölgelerde denizlerde, göllerde ve nehirlerdeki dibe batan buzlar, güneş ışığı alamayacaklarından eriyemeyeceklerdi. Böylece yıllar süren birikimlerle her tarafı buzlar kaplayacak ve buzullar devri başlayabilecekti. Ancak buz, yoğunluğunun azlığı nedeni ile suyun üzerinde kalır. Bu durumda buzlar altlarındaki suların donmalarına engel oldukları için dünyamızdaki ani ısı değişikliklerini de önlerler, gece ve gündüz arasındaki ısı farklarını azaltırlar ve yaz günlerindeki güneş ışığı ile kolayca erirler. Eğer buz sudan daha ağır olmuş olsaydı, gezegenimizdeki tüm su rezervleri donmuş olurdu. Belki de başlangıçtaki buzul devrinde öyleydi de, tabiat ana kendi koyduğu kurallara aykırı olarak, hidrojen atomlarının arasındaki açıya biraz dokundu, buzun suyun üstünde kalmasını sağladı ve dünyamızı bizim için yaşanır hale getirdi.

Yaşanmış en düşük ve en yüksek sıcaklık kaç derecedir?

2009-04-20T19:31:00.003+03:00

Şimdiye kadar dünyamızda tespit edilebilen en düşük sıcaklık güney kutbunda eksi 89,6 derece ile Antartika Vostok istasyonunda ölçülmüştür. Sanılmasın ki güney kutbu devamlı kar yağışı aldığı için dünyanın en soğuk yeridir. Antartika daima karla kaplı olmasına rağmen dünyanın en az yağış alan çöllerinden daha kuraktır. Soğuk hava çok uzun aralıklar da olsa düşen her yağışı dondurup, koruduğu için sürekli kar ve buzlarla örtülüdür. Ortalama sıcaklık olarak güney kutbu eksi 49 derece ile kuzey kutbundan 2 derece daha soğuktur. Çünkü güney kutbu deniz seviyesinden daha yüksektir, güneşten daha az ışık alır ve güneşin gittiği zamanlarda bu ışığın getirdiği ısıyı süratle kaybeder. Dünyadaki buzların yüzde 90'ı güney kutbundadır, buzlar denizin altında 600 metre derinliğe kadar iner. Yaşam ancak buz parçalarının kıyılarında penguen ve fok sürüleri olarak görülür. Kuzey kutbu, altında hiçbir kara parçası olmaksızın, denizin üstünde yüzen bir buz kütlesidir. Kuzey kutbunda bulabileceğiniz her taş mutlaka göktaşıdır. Dünyamızda ölçülebilecek en düşük soğukluk eksi 273 derecedir. Bundan daha düşük sıcaklıkta moleküller hareket edemeyeceği için buna 'mutlak sıfır' denilir. Dünya üzerindeki ortalama sıcaklık 5-10 derece artsa Grönland ve Antartika'daki buzullar erir, okyanuslardaki su düzeyi 100 metre artar ve tabii dünya haritası da önemli bir şekilde değişirdi. Dünyada bugüne kadar saptanabilen en yüksek sıcaklık gölgede 58 derece olarak 13 Eylül 1922 tarihinde Libya'da El-Azizia'da ölçülmüştür. Tabii en yüksek sıcaklık insanı en fazla rahatsız eden sıcaklık anlamına gelmez. Burada havadaki nemin, yani rutubetin çok önemli bir yolu vardır. Göremeyiz ama havanın içinde su da, daha doğrusu su buharı da vardır. Atmosferde bulunan su miktarı toplanabilseydi, dünya yüzeyini 2,5 santimetre kalınlığında bir su tabakası kaplardı. Ancak havanın içine alabileceği su miktarının bir sınırı vardır. Bu suya doyma seviyesine gelince hava artık içine su alamaz. İnsanlar terleyince ter buharlaşıp havaya karışamaz ve artık terleyemezler, rahatlayamazlar. Çok kuru bir havada 35 derecede terleyebildiğiniz için fazla bir rahatsızlık duymaya bilirseniz de, nemli, suya doymuş havada 25 derece bile bunalma hissi verebilir.

Bulutlar nasıl oluşuyor?

2009-04-20T19:31:00.001+03:00

Tepenizde gördüğünüz orta büyüklükte, yaklaşık 1 kilometre çapındaki bir bulutun hacmi 4 milyar metreküptür ve içinde 1-5 milyon kilogram su vardır. Peki, nasıl oluyor da bu kadar su başımıza kovadan dökülür gibi dökülmüyor, bu kadar tonlarca ağırlık havada durabiliyor? Gerçekten bulutlar gökyüzünün inanılmaz ve harika süsleridir. Hiçbir bulut diğeri ile şekil ve hacim olarak aynı değildir. Çünkü oluşumlarına etki eden hava akımları, sıcaklık, basınç, havadaki toz miktarı v.b. gibi o kadar çok etken vardır ki, çok değişken olan atmosferde iki yerde bütün bu şartları eşit olarak sağlamak mümkün değildir. Isınan yeryüzünden buharlaşan su, havadan hafif minik su buharları şeklinde doğruca gökyüzüne yükselir. Belirli bir yükseklikte basınç azaldığı, hava da soğuduğu için minik su damlacıkları haline geçerler ve bulutları oluştururlar. Başlangıçta bu damlalar o kadar küçüktür ki, çapları birkaç mikrometredir. (İnsan saçı 100 mikrometredir.) Ortalama bir yağmur damlasının oluşabilmesi için bunlardan milyonlarcasının birleşmesi gerekir. Bulutların bu kadar ağarlığa rağmen gökyüzünde asılı kalabilmelerinin sebebi bu damlacıkların çok küçük olmalarıdır. Her ne kadar bir kilometre çapındaki bir bulutta en azından 1000 ton su varsa da bu hacimdeki hava 1 milyon tondur, yani bin kez daha ağırdır. Bu nedenle de bulutlar içerlerindeki yağmur taneleri iyice oluşup, ağırlaşıp yere düşene kadar tepemizde gezinip dururlar. Aslında yağmur yağarken yağmur damlası oluşma işlemi devam ettiğinden bulut içindeki suyu boşaltıp bir anda kaybolmaz. Bulutun oluşumunda başlangıçta oluşan su damlacıkları o kadar küçüktür ki, üzerlerine gelen ışıkları doğrudan yansıtırlar ve bu tip bulutlar pamuk gibi beyaz görünürler. Su damlacıkları birleşip büyüdükçe, yani kalınlaştıkça ışığı daha az yansıtırlar, bu nedenle de yağmur bulutları daha koyu, gri hatta siyaha yakın renkte görünür. Gittikçe büyüyerek ağırlaşan bu damlalar bulutun altında toplandığından, bu tip bulutların tabanları üst taraflarına nazaran daha koyu renktedirler. Havadaki sıcaklık yatay olarak genellikle aynıdır. Bu nedenle havanın içine suyu alabileceği yükseklik yatay olarak hemen hemen aynı olduğundan bulutların altları daha düzdür. Bulutun ortası ile üst kenarı arasındaki ısı farklı olduğu ve üst tarafında su damlası oluşumu devam ettiği için üst taraflar kıvrımlıdır. Bulutlar şekillerine ve yüksekliklerine göre sınıflandırılırlar. Genelde üç ana grupta toplanırlar. Bu sınıflandırmaya göre, ince, tutam tutam, ufak bulutlara 'sirüs', kümeler halinde olanlara 'kümülüs', ufukta tabaka halinde görünenlere de 'stratus' deniliyor. Ayrıca iki tane de yükseklik kategorisi var. Bulutun tabanı yerden 2 bin-6 bin metre yükseklikte ise ön ismi 'alto', 6 bin metreden daha yükseklikte ise de 'sirro' oluyor. Yağmur bulutlarına da diğerlerinden ayırmak için 'nimbo, nimbüs' gibi isimler ekleniyor.

Niçin yağmur yağıyor?

2009-04-20T19:30:00.002+03:00

Herhalde siz de haberlerin sonunda hava durumunu merakla izliyorsunuzdur. Acaba yarın yağmur yağacak mı? Şemsiyemi yanıma alayım mı? Yağmur günlük yaşantımızın çok önemli bir parçasıdır. Bazı yerlerde kuraklıktan yağmur duasına çıkılırken, bazı yerlerde de caddelerde sandallarla dolaşılıp, sel basan evlerden, eşyaları kurtarmaya uğraşırlar. Peki, nasıl oluyor da başımıza böyle göklerden sular geliyor? Aslında mekanizma basit. Güneş ışığının etkisi ile yeryüzünden su buharlaşıyor, yani gaz haline geçiyor. Bu durumda havadan hafif olduğundan atmosferde yükseliyor. Yükseldikçe hava soğuyor ve hava basıncı azalıyor. Su buharı soğudukça havadaki toz parçacıklarına tutunarak su dalası haline dönüşüyor ve bunların milyonlarcası havada birleşerek gözümüze bulut olarak görünüyorlar. Bulutları oluşturan bu su damlacıkları hemen yakınlarındakilerle sürekli birleşiyorlar, büyüdükçe büyüyorlar, ağırlıkları artıyor, yeterli ağırlığa ulaşınca yer çekiminin etkisi ile yere düşmeye başlıyorlar. Yeryüzünden buharlaşıp, bulut oluşturup sonra yağmur olarak yeryüzüne dönen su buharının havada geçen bu macerası ortalama 8 gün sürüyor. Ancak bulutun içindeki su damlacıklarının tümü yağmur olarak yeryüzüne inmiyor. Bir bulutun en fazla yarısı yağmur olarak yağabilir ve bu da normalde 30 dakika sürer ama bulut devamlı olarak yeniden oluştuğundan yağmur saatlerce, hatta günlerce sürebilir. Bu arada rüzgâra bağlı olarak bulutlar devamlı hareket ettiklerinden yağmur çok geniş bir alana yağabilir. Bugüne kadar dünyamızda tespit edilmiş en yoğun yağış 26 Kasım 1970'de Guadaloupe'de olmuş, sadece bir dakikada 3.81 santimetre yağmur yağmıştır. Atmosferde, yani başımızın üzerindeki havada 13 milyar ton su buharı bulunuyor. Bunun hepsinin bir anda yeryüzüne indiğini düşünebiliyor musunuz? Dünyamızda yağmurun çoğu, yani yüzde 78'i okyanusların üzerine yağıyor. Bu da çok normal, çünkü havanın içindeki su miktarının kaynağı hemen hemen aynı oranda okyanuslardan geliyor. Yağmur damlalarının yarı-çapları 0,5 milimetreden 6.35 milimetreye kadar değişebiliyor. 5.0 milimetre yarı-çapındaki bir yağmur damlasının 1800 metre yükseklikteki bir bulutun çıkıp başınızın üstüne düşmesi için geçen zaman yaklaşık 3 dakikadır. Yani aslında şemsiyenizi açabilmeniz için yeterli süre vardır. Suni yağmur yaratabilmek için günümüzde bazı teknolojiler geliştirildi ki, temeli su damlacıklarının yapışabilmesi için çekirdek görevi yapabilecek tozları bulutun içine gönderebilmektir. Bunun için bulut uçak veya helikopterden gümüş iyodür ile bombalanıyor. Bu işte de en iyi olan İsrailliler. Onlar bu yöntemle yağmur miktarını yüzde 13 oranında artırabilmişler. Yağmurun oluşabilmesi için ana etkenlerden biri olan toz parçacıklarının, yani hava kirliliğinin artması ise tam tersi etki yapıyor, bu durumda damlacıklar küçülüyor ve yağmur olarak yere düşmeyi başaramıyorlar.

Niçin kar yağıyor?

2009-04-20T19:29:00.001+03:00

Kış aylarında güneş ışınları olmadığı için, bulutların bulundukları yüksekliklerde hava sıcaklığı çok düşük olunca, yükselen su buharı, süblime denilen şekilde sıvı hale geçmeden, bu aşamayı atlayarak doğrudan buz kristali haline dönüşür. 0.1 milimetre çapındaki buz kristalleri birbirlerine yapışarak kar tanelerini oluştururlar. Eğer bulut ile yer arasındaki hava sıcaksa bu kar taneleri yere düşene kadar yağmur tanesi haline dönüşebilirler, ama soğuksa yere kadar kar tanesi olarak inmeyi başarabilirler. Hafiflikleri nedeniyle yere o kadar yavaş inerler ki 3 bin metreden inmeleri 2 saat alabilir. Bazen bulutun altındaki sıcaklık öyledir ki, bir kısmı kar, bir kısmı yağmur damlası halinde düşerler, biz buna "sulu sepken" diyoruz. Yani yağmur veya kar yağmasını belirleyen ana unsur, bulut ile yer arasındaki hava sıcaklığıdır. Genel kanının aksine kar yağması havayı ısıtmaz, aksine ısınan hava karın yağmasına sebep olur. Çok soğuk havanın içine su alma kapasitesi daha azdır. İçine alamadığı su ya "don" şeklinde yeryüzünde kalır ya da "kırağı" oluşur. Bu şartlarda kar kesinlikle oluşamaz. Hava 3 derece gibi biraz ısınınca, su buharı yeryüzünden yükselebilir, çok yüksekliklerdeki soğuk hava tabakalarına ulaşabilir ve kar yağışı meydana gelebilir. Biz de sanki kar yağdığı için hava ısınmış gibi algılarız. Kar tanesinin oluşumu hakikaten bir tabiat mucizesidir. Gerçi bazı kayak merkezlerinde, kar yağışı yetersiz olduğu zamanlarda suni kar üretiliyor ama bu görüldüğü kadar kolay değil. Doğal kar tanelerinin ortasında çekirdek olarak toz parçacılarının olduğunu biliyoruz. Eğer bunlar olmazsa saf su -40 derecede bile kristalleşemiyor. İlk olarak 1975'de Berkeley, California Üniversitesinden Prof. Steve Lindow "snomax" denilen bir proteini toz parçacıları yerine kullanarak suni kar üretmeyi başardı. Bu madde sayesinde daha hafif ve kuru kar tanelerinin üretilmesi sağlandı ve Norveç'te yapılan 1994 kış olimpiyatlarında çok yaygın olarak kullanıldı. Kar kristalleri altıgen bir şekil içindedirler. Her bir koldan 3 ve 12'li kollar çıkar. Bu dizilişin sebebinin oksijen atomlarının diziliş şekli olduğu sanılıyor. Dolu yağışı daha ziyade ılıman iklimlerde ve bahar aylarında görülür. Isınan hava ile yükselen su buharı, hava akımları ile daha da yükselerek 12 bin metre civarında -50 derece hava sıcaklığında buz kristallerine dönüşür. Buradaki güçlü hava akımları ile bu buz kristalleri de birleşerek buz tanelerini oluşturur. Buz taneleri ağırlıkları nedeniyle o kadar hızlı düşerler ki bulut ile yer arasındaki sıcaklık ne olursa olsun eriyecek zaman bulamazlar. Çapı 5 milimetreden büyük dolular halinde yeryüzüne ulaşırlar. Aslında tüm bu şartların oluşması çok enderdir ve bu nedenle dolu yağışı hem çok az görülür, hem de çok kısa sürer.

Niçin gök gürlüyor?

2009-04-20T19:28:00.002+03:00

Kış aylarında kar yağarken şimşek, yıldırım ve gök gürültüsü nadiren olur. Yıldırım ve gök gürültüsünü en çok yaz aylarında, hava ılık ve nemli iken yükselen havanın etkisiyle olur. Kış aylarında havanın alçak ve yüksek kısımları arasında ısı farkı az, alçak seviyelerde ise nem de fazla olduğundan şimşek, yıldırım ve sonucunda gök gürültüsü olayı daha az görülür. Şimşek veya yıldırım etraflarındaki havayı saniyenin milyonda biri kadar bir sürede 30 bin dereceye kadar ısıtırlar. Isınan bu hava aniden genleşir, genişler. Normal atmosfer basıncının neredeyse 100 misli bir basınçla, ses hızından çok hızlı ses dalgaları yayar. Bu aynen ses hızını geçen uçaklarda olduğu gibi kulağımıza bir nevi patlama sesi olarak ulaşır. Buna gök gürlemesi diyoruz. Şimşek de, yıldırım da tek bir olay değil bir seri olayın birleşimidirler. Yıldırımın ilk çakışından sonraki yukarı doğru olan dönüş çıkışında, elektrik akımı daha güçlü olduğundan kulağımıza gelen ikinci ses birincisinden güçlüdür. Yıldırım veya şimşeğin görülmesi ile gök gürlemesinin duyulması arasında geçen süre saniye olarak ölçülür ve üçe bölünürse uzaklık kilometre olarak bulunabilir. Çünkü gök gürültüsünün sesi bize ses hız ile ulaşırken, şimşek ve yıldırımın görüntüsü gözümüze ışık hızıyla ulaşır. Gök gürlemesi normal şartlarda 24 kilometreden daha fazla mesafelerden işitilmez.

Lavabodan su niçin sağa dönerek boşalıyor?

2009-04-20T19:26:00.007+03:00

Lavabonuzu veya küvetinizi su ile doldurun ve tıkacı aniden çekin. Su düz olarak delikten boşalmayacak, döne döne bir hortum oluşturacak şekilde boşalacaktır. Bu dönüş yönü kuzey yarımkürede sağa doğru, yani saat yönünde, güney yarımkürede ise tam tersidir. Bilim insanları buna "Coriolis" kuvveti diyorlar. Her iki yarımkürede böyle birbirine ters yönde hava akımlarının ve okyanus akıntılarının olduğu herkes tarafından kabul ediliyor da, bir lavabodan boşalan suda, böyle küçük bir ortamda dünyanın dönüşünün etkili olup olmayacağı tartışma konusu. Dünya kendi etrafında dönerken her tarafındaki hız aynı değildir. Ekvatordaki biri, bir günde dünya çapı kadar yani 40 bin kilometre giderken bir diğer ifade ile saatte 1670 kilometre hızla yol alırken, tam kutuptaki bir insan sıfır hızla sadece kendi etrafında dönmektedir. Aynı şekilde gökyüzünde asılı gibi duran bulutlar rüzgârın etkisini katmazsanız yere göre hareketsizdirler ama altlarındaki kara parçası ile birlikte dönerler. Bu durumda ekvatordaki bulutlar da kutuptakilere nazaran hızlı dönmektedirler. A'yı ekvatorda, B'yi ise onun tam kuzeyinde 45 derece paralelinde iki nokta olarak düşünelim. Bir top mermisini A'dan tam kuzeye nişanlayıp attığımızda, atış sırasında ekvatorun dönüş hızı B noktasına göre neredeyse iki kat olacağından mermi B noktasının doğusuna gidecektir. Aynı şekilde kuzey kutbundan hemen hemen hareketsiz bir konumdan tam güneye atılan bir mermi 45 paralelinde dünya dönüş hızı daha çok olduğundan bu sefer hedefin batısına düşecektir. Yani kuzey yarımkürede kuzeye veya güneye atılan her şey atanın konumuna göre sağa gitmektedir. Bu durum güney yarımkürede ise sola doğru gerçekleşmektedir. Her iki yarımkürede kuzey - güney doğrultusunda hareket eden hava akımları ve okyanus akıntıları bu durumdan etkilenirler. Kuzey yarımkürede sağa, güneyde sola dönerler. Ancak bu, dünya yüzünde büyük bir ölçekte okyanusların dibindeki sürtünme ve bulutların, hava akımlarının üzerinde bulundukları yerle birlikte hareket etmelerinin etkileriyle oluşan bir tabiat olayıdır. Bilim insanları bunun lavabo veya küvet gibi nispeten mikro ölçüde de mümkün olup olmadığını hala tartışıyorlar. Bir kısmı burada suyun musluktan çıkış şekil ve hızının, lavaboya düştüğü noktanın, lavabonun ve suyun gittiği yerin yapısının etken olduğunu söylüyorlar, diğerleri de ideal şartlarda 50 kere deney yapın ve görün diyorlar. Haydi, banyoya, bilimsel deney yapmaya.

Kaşıkçı Elması nasıl bulundu?

2009-04-20T19:26:00.006+03:00

Osmanlı hazinesinin meşhur “Kaşıkçı Elması” IV. Mehmet zamanında fakir bir adam tarafından İstanbul Yenikapı’da bir çömleğin içinde bulundu. Adam Elmas'ı iki tahta kaşık karşılığı bir kaşıkçıya devretti. Kaşıkçı da Elması çok ucuz bir bedele kuyumcuya sattı. Hadise anlaşılınca Elmas, Sultan IV. Mehmet tarafından hazineye alındı.

Yıldırım nasıl düşüyor?

2009-04-20T19:26:00.004+03:00

Gökyüzünde yılda 3 milyar şimşek veya yıldırım oluşmaktadır. Bir değişle yılın herhangi bir zamanında dünyanın üstünde 2 bin yıldırım bulutu vardır ve dünyamıza her saniyede 100 yıldırım düşmektedir. Güçlü bir fırtına, Hiroşima'ya atılan atom bombasından 100 kat daha fazla enerji açığa çıkarmaktadır. Kim bilir? Belki bir gün gelecek yıldırımları da enerji kaynağı olarak kullanmayı öğreneceğiz. Bu gök olayı insanlığın ilk tarihlerinden itibaren ilahi bir işaret olarak görülmüştür. Yıldırım düşmesi insanlar için tehlikeli olmasın rağmen insan yaşamına faydası da vardır. Yıldırımlar yeryüzündeki bitkiler için faydalı maddeler olan nitratlar ve oksijenin de yeryüzüne inmesine neden olurlar. Her şey güneş ışıkları ile yeryüzünde ısınan havanın yükselmesi ile başlıyor. Tabii içinde buharlaşan suyu da yukarı taşıyarak. Bu yükselen hava yaklaşık 2-3 kilometreye ulaşınca havanın soğuk katmanlarına rast geliyor. Soğuk havalarda nefes verince nefesimiz nasıl buharlaşıyorsa aynen o şekilde buharlaşıyor ve gördüğümüz bulutu oluşturuyor. Bu bulutlar daha sonra hava akımları ile 20 bin metreye kadar tırmanabiliyorlar. Aslı tam bilinmemesine rağmen bulutların bu yükselişleri sırasında içlerinde oluşan buz kristallerinin birbirlerine sürtünerek bir statik elektrik enerjisi açığa çıkardıkları öne sürülüyor. Bu elektrik enerjisi bulutların üst katmanlarında pozitif (+), alt katmanlarında ise negatif (-) yüklü olarak birikiyor. Bulutun içindeki yük havayı iyonize edecek güce ulaştığında şimşek oluşuyor. Yağmur bulutlarının alt yüzeylerindeki büyük negatif yük içindeki elektronları iterek orayı da pozitif yüklü hale getiriyor ve bu yük saniyede bin kilometre hızla toprağa iniyor, yani kısa devre yapıyor. Yıldırımın bu andaki ısısı 30 bni derece olup güneşin yüzeyindeki ısının 5 katı kadardır. Yıldırım düşerken çok şaşırtıcı bir şey oluyor. Yerden de buluta doğru bir boşalma oluyor. Yerden 100 metre yükseklikte bu iki akım birleşiyor ve iletkenliği çok fazla olan bir koridor oluşuyor. İşte bundan sonra yıldırımı hiçbir şey durduramaz, pozitif yük hızla buluta doğru onu nötr hale getirmek için yükselir. İşte yıldırımın havadan yere mi, yoksa yeren havaya mı oluştuğunu yaratan soru bu. Bu koridordan yerden göğe doğru neredeyse ışık hızının üçte biri hızla yükselen akım yıldırımın göze gelen şiddetli ışığını da yaratır. Ardından yine yukarıdan yere iner ve iki taraf arasındaki potansiyel farkı sıfırlanana kadar bu olay 10-12 kez tekrarlanabilir.

Türkiye’nin ilk heykeli nerede dikildi?

2009-04-20T19:25:00.002+03:00

Türkiye’nin ilk heykeli 10 metre uzunluğundaki Osman Gazi büstüdür. Bu büst 1914-1918 arasında Sivas Valisi Muammer Bey’in girişimiyle Hafik-Zara yolu üzerinde yapılmıştır. Gericiler heykeli protesto ederek törene katılanları ‘Taş Dikenler’ olarak adlandırmışlardır. İlginç olan, açılış törenini devrin müftüsünün yapmış olmasıdır. Bu heykel 1937’de yine Sivas Valisi Nazmi Toker tarafından kaldırılmıştır

Türkiye’de ilk demiryolu ne zaman yapıldı?

2009-04-20T19:20:00.001+03:00

Sultan Abdülaziz yenilikçi bir padişahtı. Yapmış olduğu Avrupa seyahatinde gördüğü demiryollarına çok imrenmiş, İstanbul’a dönüşünde İstanbul – Edirne demiryolunun yapımı için bir demiryolu şirketine yetki vermiştir. Ancak yapım sırasında demiryolunun Topkapı Sarayı’nın bahçesinden geçmesi gündeme gelince çevresindekiler bu duruma karşı çıkmışlardı. Bu itirazları tebessümle karşılayan Abdülaziz “tren saraydan değil isterse üstümden geçsin yeter ki bu demiryolu yapılsın” diyerek bu konudaki isteğinin ne denli güçlü olduğunu gösterdi.

REGEDIT Ayarları

2009-04-20T19:08:00.003+03:00

HIZLI KAPATMA: Regedit'e giriyoruz, burada "HKEY_CURRENT_ USER\Control Panel\Desktop" anahtarina gidin, ve "AutoEnd-Task" DWORD degerinin degerini "l" yapin.

FAZLADAN MEMORY: Windows XP kullandiginiz ya da kullanmakta oldugunuz programlarin .DLL(dynamic link libraries) dosyalanni belirli bir zaman dilimi içerisinde hafizasinda tutar. Bu özelligi kapatarak "birazcik" hafizaya sahip olabiliriz. Bunu gerçeklestirmek için; "HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer" anahtarina gidin, burada yeni bir DWORD degeri olusturun(sag tiklayip new > DWORD value) bu DWORD degerinin adini "AlwaysUnloadDll" yapin ve degerini "l" yapin. Windows XP'yi yeniden baslattiginizda yapilan degisiklikler aktif olacaktir.

EXPLORER KENDISI ÇALISSIN: Explorer.exe'nin kendi halinde çalismasini ve böylece hata verdigi zaman tüm sistemin hata vermemesini istiyorsaniz, iste size göre bir püf noktasi. Regedit'i açip (start > run -regedit) "HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows \CurrentVersion\Explorer\Advanced" anahtarina gidin. Burada "Separate Process" DWORD degerini bulun ve degerini "l" yapin(eger bu anahtar mevcut degilse sag tiklayip new > DWORD value deyip adini "Separate Process" yapin ve degerini "l" yapin). Eger Regedit'le ugrasmak hosunuza gitmiyorsa su yolu izleyerekte yapabilirsiniz; My Computer'a girip Tools > Folder Options oradan View segmesine gelin. Burada "Launch folder windows in a separate process"i tiklayin "OK" basin. Isletim sisteminiz daha "saglam" çalisacaktir fakat biraz performans düsüklügü olacaktir.

INTERNET EXPLORER HATA VERIYOR?: Internet' te dolasirken, önemli bir isle mesgul olurken, ya da çesitli sitelerde haberleri okurken hiçbir sebep yokken Explorer'un hata verip kapanmasi(tüm I.E pencereleri) hiçte hos olmayan bir durumdur, bunu bir nebze olsun durdurmak için aynen yukarida Explorer'da yaptigimiz yöntemi uygulayacagiz. Her zaman ki gibi Regedit'e girip (start > run -regedit) "HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion \Explorer\Advanced" anahtarina gidin. Burada "BrowseNewProcess" adinda yeni bir string degeri olusturun(tirnaklar olmadan) ve degerini "yes" olarak belirtin, internet Explorer için suan tam bir çözüm yok bu en iyisi denilebilir, biraz hafizadan kaybettirse de.

HIZLI SABIT DISKINIZ VARMI: Belki yeni bir sabit disk aldiniz ve kullanmakta oldugunuz sabit diskten daha hizli. Bu durumda page.sys dosyasini yeni aldiginiz sabit diskinize geçirmekte fayda var. ("page.sys'de ne ola ki" diyenler için ; ünlü swap dosyasi) Bunun için Regedit'e girip (start > run -regedit) "HKEY_LOCAL_MACHI-NE\SYSTEM\CurrentControlSet\Control\Session Manager\Memory Management" anahtarina gidin, burada "Paging Files" adindaki string degerini bulun ve daha hizli olan sabit diskiniz hangisiyse onu yazin (örnegin benimkinde "c:\page.sys" yaziyordu, e:\page.sys yaptim)

Yarattığı Virüs ile Internet’i Felç Eden Adam

2009-04-20T18:12:00.001+03:00

“Bu solucanı ortaya çıkardıktan sonra hiç onu kontrol olanağınız oldu mu?” Mahkeme salonunda sanık sandalyesinde oturmakta olan genç adam savunma avukatının bu sorusuna şöyle yanıt verdi:

“Hayır. Onu ortaya çıkardıktan sonra hiçbir ilişkim kalmadı. Onu kontrol edemezdim. Harekete geçtikten sonra başına buyruk davranıyordu.”

Robert Tappan Morris; 1988 yılında Internet’e bağlı 60.000 kadar bilgisayarın yaklaşık 6.000’inini, ürettiği solucan (bir bilgisayar virüsü çeşiti: Normal virüslerin tersine herhangi bir programa bağlanmadan kendi başına da iş görebilen ve çoğalabilen programlar) yazılımı ile çökerten bu genç adam, şimdi gazeteciler ve TV kameralarıyla ağzına kadar dolu olan mahkeme salonunda ifade veriyordu.

Dinleyici sıralarının en önünde, elinde “Roma Tarihi” adında bir kitap bulunan bir adam oturuyordu. Adamın giysileri eski, sakalı karışıktı. Ama bu kişi, bilgisayar güvenliği ve kriptoloji konusunda uluslar arası üne sahip bir uzman ve Amerikan Ulusal Güvenlik Ajansının üst düzey bir programcısıydı. Bu kişinin adı Robert Morris idi; sanık sandalyesindeki genç Morris’in babası.

“Derslerden bıkkınlık getirmiş bir master öğrencisinin işi bu.” Oğlu dünyanın en güçlü ve etkili solucanını üreten baba Morris’in The New York Times’a yaptığı açıklama bu şekildeydi. Genç Morris gerçekten de master programından sıkılmış görünüyordu. Solucanın piyasaya çıkışından iki hafta önce kendisini ziyaret eden çocukluk arkadaşı Peter McIlroy şöyle diyordu: “Bazı derslerden hoşlanmış, diğerlerindense hoşlanmamıştı. Bazılarından tümüyle nefret ediyordu.” Ama Morris’in vaktini kötü geçirdiği de söylenemezdi. Dağcılıkla uğraşıyor, hokey oynuyordu. Bir arkadaşı “Bir bilgisayar virüsü yazmak üzere olduğuna dair hiçbir işaret yoktu.” Diyordu. Belki de vardı. Kendisi gibi bilgisayarlara düşkün olan arkadaşı McIlroy bir keresinde Unix işletim sisteminin ne kadar güvenilir bir sistem olduğundan söz etmişti. Morris’in tepkisi şiddetli olmuştu:

“Hayır! Sistem, güvenlik bakımından inanılmaz derecede zayıf. Güvenlik sisteminde ne kadar çok boşluk olduğunu bir bilsen!” McIlroy arkadaşının tepkisinden etkilenmişti: “Bu boşlukların hiçbir zaman doldurulmayacağını bilmek onu kahrediyordu.”

Bütün herşey bu kadar basit miydi? Bütün bu olan biten, derslerden sıkılmış bir öğrencinin yaptıkları olarak açıklanabilir miydi? Acaba bu solucan bütün dünyaya bilgisayar güvenliği konusunda iyi bir ders vermeyi amaçlayan iyi niyetli ama kötü sonuçlanan bir girişim miydi? Yoksa bu, yinebilgisayar güvenliğ konusunda baba Morris’in de dahil olduğu gizli ve devlet tarafından planlanan bir deneme miydi? Yoksa sürekli babasının gölgesinde yaşamak zorunda kalan bir oğlun bir çeşit isyanı mıydı?

Biz şimdi yukardaki spekülasyonları bir kenara bırakıp Robert Tappan Morris’in geçmişine bir göz atalım.

1970’lerin başında Bell Laboratories, Unix işletim sistemini tasarlarken bu yeni sistemi güvenlik önlemleriyle donatan kişi baba Morris idi. Baba Morris’in çalışmaları sayesinde ilgisiz ve kötü niyetli kişilerin sisteme süper kullanıcı (sistem kaynakları üzerinde en geniş yetkilere sahip kullanıcı) yetkisi ile girişi zorlaştı. Morris sürekli olarak en sıkı güvenlik önlemlerinin nasıl aşılacağını araştırıyordu. Yeterli önlemleri alabilmek için en kötü niyetli kişilerin mantığını izlemek gerekiyordu. Çünkü nasıl korunacağını bilmek için nasıl yok edileceğini bilmek gerekiyordu.

İlkönce Bell, sonra da diğer şirketler sistemlerini incelemeleri ve açıklarını ortaya çıkarması için Morris’e bilgisayar merkezlerini açtı. 1980’lere gelene kadar baba Morris tanınmış bir şifreleme ve güvenlik uzmanı olmuştu. Çalışmalarının sonucu olarak Baba Morris 1986 yılında ünlü Ulusal Güvenlik Ajansı’nın (NSA) Bilgisayar Güvenliği Merkezi’nin müdürlüğüne atandı.

Şimdi tekrar genç Morris’e dönelim. Morris dört yaşında okumaya başladı. Kağıttan arabalar, dosya kutuları ve çeşitli modeller yapmaya bayılıyordu. Dokuz yaşındayken Scientific American adlı bilim dergisinden yığınlarla okumuş durumdaydı. Babası amatör telsi zlisansına sahipti. Oğlu, telsiz de dahil olmak üzere elektronik alateleri parçalayıp yeniden bir araya getirmeyi öğrenmişti. Birkaç yıl içinde okuma konularına klasikler, tarih, ekonomi, politika ve bilim-kurguyu dahil etti.

Evlerinin alt katında, başka hiçbir makşnaya benzemeyen bir makin avardı. Bu makina bir bilgisayar terminaliydi. Bell Laboratories’in seçkin ve üst düzey bir çalışanı olarak evinde terminal bulundurabilen az sayıdaki kişilerden birisiydi babası.

Başlarda Morris ve iki kardeşi bu makinayı kullanabilmek için sıraya giriyorlardı. Ama kısa zamanda Morris dışındaki kardeşler makinaya karşı ilgilerini kaybettiler. Yalnız Morris büyük bir hevesle makinayla ilgileniyordu. Altıncı sınıfa gelene kadar kullandığı işletim sisteminin bazı boşluklarını keşfetmişti bile.

Bir-iki yıliçinde karmaşık ve büyük Unix işletim sistemi içinde rahat edebileceği bir duruma gelmişti. Arkadaşlarıyla birlikte oynamak için çok kullanıcılı oyunlar ve oldukça karmaşık bir Unix arabirimi yaratmıştı. Hemen her gün okul dönüşü bilgisayarın başına geçiyor ve sürekli olarak Unix işletim sistemini inceliyordu. Bir başka Bell çalışanının kızı olan kız arkadaşı ile terminal aracılığıyla görüşüyor ve aşk mektuplarını bilgisayar üzerinden gönderiyordu.

Daha o sıralarda arkadaşı Peter’a bir terminalden giriş yapmak yoluyla Bell’in bilgisayar ağına bağlı bir başka bilgisayarın izinli kullanıcısı gibi görünmenin yollarını göstermişti. Bulduğu boşluğu bir sür ekulalndıktan spnra düzeltti. Bell çalışanları bundan çok etkilendiler.

1982 yılında Unix işletim sisteminin güvenlik önlemlerini sıkılaştırm akonulu bir konferans verdi. 1983 Ocağında ise ilk bilimsel makalesini yazdı: “Berkeley Unix’inde Bir Güvenlik Kaçağı”. Bu sıralarda Bell’de part-time çalışmaya başladı. Unix’in yaratıcılarının hemen yanıbaşında çalışıyor ve onların yanında sistemdeki boşlukları saptayıp çareler öneriyordu.

Bilgisayar güvenliği konusunda babası ile derin sohbetlere giriyordu. Arkadaşları birçok ipucunu babası yardımı ile elde ettiğini düşünüyorlar. Babası oğlunun programcılığını geliştirmek için ona program ödevleri veriyordu.

Harvard’da bilgisayar bilimleri bölümünde master yapmaya başlayan Robert’in, greçek mi uydurma mı olduğu bilinmez ama ilk vukuatı bilgisayar sistemini daha gelir gelmez çökertmek olmuş. Burada bilgisayar sistemlerine giriş için kullandığı RTM rumuzu ise bilgisayar çevrelerinde ve arkadaşları arasında kısa zamanda ikinci adı haline gelmiş.

Okulun bilgisayar bölümü sorumlusu tarafından farkedilip işe alınan RTM zamanının çoğunu bilgisayar başında geçirmeye başladı. Bilgi sahibi olduğu konular çok genişti: Unix, bilgisayar ağları, donanım, grafikler ve birkaç programlama dili. Br sorunu çözmesi gerekteğinde bulunduğu odayı uzun süre arşınlıyor ve çözüm kafasında belirdiği zaman bilgisayar başına geçip çalışıyordu; ara vermeden, başka bir şey yapmadan, hatta yemeğe bile çıkmadan. Arkadaşları onun kendinden geçmiş bir halde, kendisine seslenildiğinin bile farkında olmadan çalıştığını söylüyorlar.

RTM’in yaptığı herşey ille de bir problem çözmeye yönelik değildi. Arkadaşlarına oyunoynayıp sisteme girdiklerinde graip mesajlar almalarını sağlamak da yaptığı işler arasındaydı. Sisteme girildiğinde “İmdat! VAX 750 içinde hapis kaldım” şeklinde mesajlar alan arkadaşları mesajların sahibini kolayca tahmin edebiliyorlardı. Bazen de onların çalışmalarını kesip muzip zorular sorarak sinirlerini bozuyordu.

İki yıl sonra, halen Harvard’da öğrnemini sürdürürken Ulusal Bilgisayar Bilimleri Güvenlik Merkezinde ve Donanma Araştırma Laboratuvarında bilgisayar güvenliği konusunda konuşmalar yapıyordu. Tatillerde ise çeşitli şirketler hesabına çalışıyordu. Ama bu çalışmalar sırasında, bilgisayar güvenliği konusunda çocukluğundaki Bell Laboratories kadar duyarlı davranılmadığını farketti. Bir güvenlik açığı yakaladığında şirketler ya hiçbir şey yapmıyor ya da hatayı aylar sonra düzeltiyorlardı.

1985 yılında aldığı derslerin hepsinde başarı gösteremedi. Bu yüzden derslere ara verip bir bilgisayar şirketinde çalışmaya başladı. Ertesi yıl okula dönüş yaptı. Bir süre sonra da ünlü solucanı tasarlamaya başladı.

Interneti felç eden solucandan bir süre önce, RTM, yaklaşık 600 km’lik bir mesafeyi aşıp arkadaşı Paul Graham’ı ziyaret etti. “Unix içinde büyük bir delik saptamıştı ve bunu birisine anlatması gerekiyordu."”Arkadaşı Paul, Robert’ın ruh halini böyle anlatıyordu. Saptadığı deliği kullanarak yalnızca Cornell ya da Harvard’da değil bütün Amerikada hatta dünyanın herhangi bir yerindeki bir bilgisayarın süper kullanıcısı olabilirdi.

Sistemde saptadığı hatalar temelde iletişimle ilgiliydi ama bunları kullanarak bağlanılan bir makinada herhangi bir dosyayı okuyabilir, daha da kötüsü silebilirdi.

Bulduğu şeyi birisiyle paylaşmak için 600 km. Katetmesinin nedeni de ortaya çıkacağını düşündüğü gücün görkemi idi. Düşünsenize, bütün dünyaya yayılan, gittikçe çoğalan, kocaman, yaşayan bir organizma. Böylesine o güne kadar hiçkimse başaramamıştı.

İki arkadaş uzun bu virüs hakkında konuştular. Bu konuşma sırasında arkadaşı Morris’e solucanın, içinde bulunduğu bilgisayara birşeyler kaydetmesini teklif etti. Robert buna karşı çıktı. Herhangi bir yazma denemesi, ne kdar iyi niyetli olursa olsun, çok tehlikeli olurdu.

İkisinin bir türlü çözemediği bir sorun vardı: Her makinada yalnızca tek bir solucanın bulunmasını sağlamak. Herhangi bir bilgisayarcı, solucana önlem olarak, sanki bir solucanmış gibi çalışan bir program yazabilir bu da solucanın sisteme girişini engelleyebilirdi. Bu yüzden bir sistemde birden fazla solucanın bulunmasına izin verildi. Sisteme fazladan giren solucanların bir süre sonra kendilerini imha etmesi de kararlaştırılanlar arasında idi. Bu durumdaki 7 slocandan yalnızca bir tanesi hayatta kalabilecekti. Yedide bir oranı herhangi bir özel hesaba değil yalnızca RTM’in solucanın çoğalması hakkındaki sezgilerine dayanıyordu. Düşüncesine göre birkaç saatte bir yeni bir solucanın üretilmesi gerekiyordu.
Başlangıçta RTM ve Graham, solucanı nitelemek için yaygın bir terim olan virüsü kullandılar ama program biçimlendikçe bir virüsten daha çok bir solucana benzemeye başladı. Virüsler kendi başlarına çoğalamazlar; girdikleri hücreyi ele geçirip çalışmasını değiştiriler ve bu hücreyi kendilerini çoğaltmak için kullanırlar. Bilgisayar virüsleri de aynı şekilde çalışır. Solucanlar ise kendi başlarına çoğalabilirler.

RTM, solucanı kendi kendine çoğalabilecek ve bütün bir ağ boyunca yayılacak şekilde tasarladı. Solucan girdiği bilgisayarda diğer bilgisayarların adreslerini gösteren listeleri tarıyor, bunların arasından bağlanılması en kolay olanları seçiyor ve bu hedeflere birbiri ardına saldırılar düzenliyordu. Eğer bir saldırı yöntemi başarısızlıkla sonuçlanırsa hemen bir başkası deneniyordu. Bu saldırılar üç kategoride toplanıyordu: Bir güvenlik açığını kullanmak, bağlanma hakkı olan bilgisayarlardan yararlanmak ve kullanıcıların şifrelerini saptamaya çalışmak.

Güvenlik açıklarından yararlanmak için iki yol vardı: Bunlardan birincisinde Fingerd adındaki bri sistem programı kullanılıyordu. Bu program, kullanııcların adını, telefon bilgilerini, çalıştıkları bölümü saptamada kullanılıyordu. Solucan, bu programın bilgi almak için kullandığı küçük alana alabileceğinden fazla bilgi yazarak alanı taşırıyor ve bu alandan sonra gelen bölüme yazdığı bilgiler yoluyla solucanın çengelinin yüklenmesini, yüklendiği makina üzerinde derlenmesini ve çalıştırılmasını sağlıyordu. Bu şekilde harekete geçen çengel, Sun iş istasyonları ile WAX bilgisayarları için ayrı ayrı derlenmiş olan asıl programı çağırıyordu. Bu iki bilgisayar o zaman için Internette en çok rastlanılan bilgisayarlardı. Eğer çengel, yerleştiği bilgisayar hakkında yanlış bir tahminde bulunmuşsa bu sefer programın diğer uyarlamasını çağırıyordu.

RTM, solucanını bu iki makina için ayrı ayrı derleme yoluyla programının kaynak kodunun kolayca ortaya çıkarılması tehlikesindne kurtuluyordu.Programın yalnızca küçük bir kısmının kaynak kodu açıktaydı. Bu duurm, programın açığa çıkarılmasını engelliyordu ama bu şekilde de solucan yalnızca Sun ve WAX’lara bulaşabiliyordu.

Yukarıdakine benzer bir başka saldırı da Sendmail adındaki elektronik posta programına yöneltiliyordu. RTM, bu programın az kullanıldığı düşünen debug seçeneğinin kullanıcılara bazı olanaklar sağladığını farketmişti. Kullanıcılar normalde kullanıc adresini göndermekteyken debug seçeneği aktifse bir dizi komut da gönderebiliyorlardı. Solucanın bu boşluktan yararlanarak sisteme giren çengeli, Fingerd saldırısına benzer şekilde bir dakidadan daha az bir süre içinde hedef makina üzerinde tümüyle fonksiyonel bir solucan oluşturabiliyordu.

Solucan bir başka saldırıyı da yerleştiği makinayı güvenlik bakımından sorgulamayan diğer makinalara yöneltiyordu. Bir makna solucan tarafından ele geçirildiğinde hemen, bağlanmak için kendisinden şifre istemeyen başka makinalar olup olmadığını araştırıyordu.

Tüm bu saldırılar sonuçsuz kalırsa solucan içerdiği 432 adetlik şifre listesinden şifreleri teker teker deniyordu. Ama bu şifreleri teker teker denemek çokzaman alan bir işti. Çünkü şifreler sistemde oldukları gibi değil belli kurallara göre değiştirilerek (enkripsiyon) saklanıyordu.

Solucan, yukardaki yöntemlerden birisiyle yeni bir bilgisayara başarılı bir şekilde taşındıktan sonra disk üzerindeki kopyasını yok ediyor, yalnızca bellekten çalışıyordu. Üç dakika içinde de yavruluyarak ölüyordu. Yavru solucan yepyeni bir başlangıç yapıyor, böylece annesinin sistemde bıraktığı izler yok oluyordu (sistem kaynaklarını kullandığına dair bilgiler). Bu kısa yaşam süresi solucanın ortaya çıkarılmasını, ortaya çıkarılırsa elde edilmesini zorlaştırıyordu.

Ayrıca her onbeş bulaşmadan sonra solucan Berkeley Üniversitesindeki bir bilgisayara bağlanmaya çalışacak ve kuşkuları bu bilgisayar üzerinde toplayacaktı. Ama bu tür bağlantılar hiç gerçekleşmedi.

Eğer bu önlemlerin hiçbirisi işe yaramaz da solucan ele geçirilirse, çok büyük bir kısmı makina dilinde yazıldığı için neyaptığının anlaşılması uzun sürecekti.

Solucanın yapısını bu şekilde kuran RTM, yaklaşık üç hafta boyunca değişik zamanlarda bu iş üzerinde uğraştı. Stanford, harvard, Berkeley ve diğer üniversitelerden şifre dosyaları topladı.Şifreleri değiştirmek için gereken hızlı yordamları Bell Laboratuvarlarında yazılan bir programdan aldı. Şifre kırmak için kullandığı teknikleri ise babasının Unix güvenliği hakkındaki klasik olmuş makalesinden elde etti. Başka yerlerden aldığı ve kendi yazdığı yordamlarda hata kontrolü yapmak için zamanı yoktu. Üstelik büyük bir hata yapmayacağına da inanmıştı. Ama inancının aksine solucan programında hata vardı. Bu hatanın etkisi de büyük oldu.

RTM için herşey yolunda görünüyordu. 2 Kasım 1988 Çarşamba günü saat 10 civarında Cornell Üniversitesindeki terminalinden sistem giriş yaptı ve öğle yemeğine kadar çalıştı. Akşam saat 8 sularında solucanı MIT’de sık sık saldırıya uğrayan bir hesaba kopyaladı., Mümkün olduğunca kendisiyle bağlantısının kurulmamasını sağlamak için solucanı kendisinden uzaklaştırıyordu. Sonraki 20 dakika boyunca solucanın hareketlerini izlemeye çalıştı. Gördüğü kadarıyla doğru çalışmıyordu. Sanki orada tıkanıp kalmıştı. Daha sonra terminalinin başından ayrılı evine gitti.

Ortaya çıkışından bir saat 24 dakika sonra solucan dünyaca ünlü bir savunma sanayii şirketi olan Rand Corporation’ın bilgisayarını vurdu. İki saat sonra Kaliforniya Üniveristesinin dünya ile bağlantısını sağlayan bilgisayar geçitini vurdu. Aynı anlarda New Mexico’daki Los Alamos Ulusal Laboratuvarına ve Berkeley’deki Lawrence Livermore Laboratuvarına karşı da saldırıya geçmiş ve başarılı olmuştu.

Saldırıya uğrayan sistemlerde yolunda gitmeyen birşeylerin olduğu kısa zamanda ortaya çıktı. Bilgisayarlar birden fazla solucanın saldırısına uğruyordu. Üniversite ve askeri kuruluşlarda bulunan bilgisayarların gece boyunca kullanımları normalde 1 ya da 2 bağlantı iken şimdi bu sayı, örneğin, Utah Üniversitesinde saat 9.21’e kadar 5’e çıkmıştı. Yirmi dakika sonra bağlantı yükü 7’ye, sonraki 20 dakika içinde 16’ya ve sonraki 5 dakikada tam tamına 100’e çıkmıştı.

Avukatının mahkemede belirttiği gibi, RTM’in ürettiği solucan hiçbir şeyi bozmuyor ve yok etmiyordu ama bu ölçüde çoğalma yoluyla sistem kaynaklarını, başka bir şey yapılamayacak ölçüde, yiyip tüketiyordu.

RTM’in doğum kontrol yöntemi, programdaki hata yüzünden, planlandığı gibi çalışmıyordu. Makina üzerindeki solucanların yalnızca ilki, d,ğerlerinin varlığını kontrol ediyordu. Sonraki solucanlar birbirilerinin farkına varmıyorla ve bu yüzden de 7’de 1 oranından kurtuluyorlardı. Yedide bir oranına uyarak ölmesi gereken solucanlar da ölüm emerini aldıkları halde çalışmaya devam ediyorlardı.

Berkeley, MIT ve diğer bilgisayar merkezlerinde oluşturulan acil müdahale ekipleri işgalci programları denetim altına almak için çılgınca çabalıyorlardı. Solucanın yok edici bir etkisiyle karşılaşılmamış olsa da ekipler solucanın taşıyabileceği saatli bombaları, truva atlarını ve diğer tuzakları saptamaya uğraşıyorlardı.

Saatler gece yarısına yaklaşırken NASA’nın Silikon Vadisinden bulunan araştırma laboratuvarları önlem olarak bilgisayarların dış dünya ile bağlantısını kopardı. Bu önlemi ülke çapında başka bilgisayar merkezleri de uyguladılar. Solucan kollektif bir çalışma ile deşifre edilip panzehiri üretilince bu bilgisayarlar, dış dünya le bağlantıları kopuk olduğu için bundan yararlanamadılar.

Ülkenin her yanında bilgisayar uzmanları bu solucanla uğraşırken RTM evde sakin bir gece geçiriyordu. Hiçbir şey olmamış gibi arkadaşı Graham'’ aradı. Yine de sesinden bir gariplik seziliyordu. Graham bu durumu ilk anda kız arkadaşıyla arasında çıkabilecek bir soruna bağladı. Ama RTM ne yaptığını anlatınca durum değişti. RTM solucanın kontrolsüz bir biçimde çoğalmasından ve nternet kaynaklarını tüketmesinden rahatsızdı.

İkisi birlikte çareler düşündüler. Hemen hemen gece yarısı olmuştu ve solucan yaklaşık dört saatttir faaliyetteydi. Graham, serbestçe dolaşan solucanı yok etmek üzere yamyam bir solucan yaratıp Internete salamayı önerdi. Ama RTM böyle bir solucanı yaratmadı.

Bir çözüm üzerinde anlaşamadılar. Graham ortak arkadaşları olan Sudduth’a giderek durumun ciddiyetini anlattı. Sudduth, RTM’in solucanı durdurmak için bir çaba göstermemiş olmasına şaşırdı. Bunu, yarattığı solucanın kontrolden çıkmasını kendisine yedirememsine bağladı. Daha sonra RTM Sudduth’u arayarak solucanın Hravrad Üniversitesi bilgisayarlarına bulaşmasını nasıl önleneceğini anlattı. Ama o ana kadar sistem çoktan kilitlenmişti.

Saat 1.30 sularında RTM tekrar Sudduth’u aradı. Ertesi gün Sudduth’un Internete bir mesaj yollayarak solucanın panzehirini açıklamasını kararlaştırdılar.

Sudduth’un bulabildiği tek çalışır bağlantı Brown Üniversitesinin bülteniydi. Buraya bırakılan mesajların tüm Internete ulaşması çok küçük bir olasılıktı. Yine de Sudduth solucana karşı alınacak önlemleri içeren mesajını geçti.

Saat 4 sıralarında Sudduth kendini yatağa attı. Tüm ülkede bilgisayar merkezleri birbiri ardına dış dünya ile bağlantılarını kesiyor ve solucanla birlikte solucana karşı önerilen çözümlerin ulaşmasını da engelliyorlardı.

Sabah, RTM ihmal ettiği dersleriyle ilgilendi, gevşemeye çalıştı ve akşam olunca da koro çalışmalarına gitti. Bilgisayar merkezine döndüğü zaman solucan hemen hemen 24 saattir faaliyetteydi. Kendisine gelen postaları inceledi. Graham kendisini aramasını istiyordu. Bu arada bir miktar da temizlik yaptı; bazı dosyaları sildi. Sonra da Graham’ı aramak üzere evine gitti.

Graham heyecanlı bir şekilde solucanın ve yarattığı yıkımın gazetelere geçmek üzere olduğunu haber verdi. Bunun üzerine RTM bütün cesaretini toplayarak babasını aradı. Babasının bu habere sevindiği pek söylenemez. Babası evden dışarı hiç çıkmamasını ve hiç kimseyle görüşmemesini istedi. Yine de gazeteciler kısa zamanda solucanı yaratanın RTM olduğunu ortaya çıkardılar. FBI da soruşturmaya başladı ve RTM kendisini mahkemede buldu.

MIT’deki uzmanların hesabına göre solucan, Internete bağlı 60000 kadar bilgisayarın 6000ini işgal etti. Ülkenin en seçkin bilgisayar uzmanları solucanı saptamak ve temizlemek için birçok uykusuz gece geçirdiler. Binlerce askeri ve sivil araştırmacı bu süre içinde bilgisayarlarından yoksun kaldılar. Tüm bu yıkımın mali portresi ise 15 milyon dolar olarak hesaplandı. Ama birçok aklı başında kişi de solucanın tüm ülkede bilgisayar güvenliği konusunda yarattığı tartışmaları ve bu tartışmaların sonucu olarak yapılan işleri tüm bu kayıplara değer buluyor.

Çeşitli kaynaklardan derleyen: Murat Yıldırımoğlu

Windows'da Otomatik Oturum Açma

2009-04-20T18:10:00.001+03:00

Uyarı Kayıt Defteri Düzenleyicisi'ni yanlış kullanırsanız, işletim sisteminizi yeniden yüklemenizi gerektirebilecek ciddi sorunlara neden olabilirsiniz. Microsoft, Kayıt Defteri Düzenleyicisi'nin yanlış kullanımı sonucunda ortaya çıkan sorunları çözebileceğiniz konusunda garanti vermez. Kayıt Defteri Düzenleyicisi'ni kullanmak kendi sorumluluğunuzdadır.Bilgisayarı otomatik oturum açacak biçimde ayarlarsanız, bilgisayara fiziksel erişimi olan herkes, bilgisayarın bağlı olduğu ağlar da dahil bilgisayar üzerindeki tüm kaynaklara da erişebilir. Ayrıca, otomatik oturum açmayı etkinleştirirseniz, parola kayıt defterinde düz metin olarak saklanır. Bu değerin saklandığı kayıt defteri anahtarı Authenticated Users grubu tarafından uzaktan okunabilir. Bu nedenle, yalnızca bilgisayar fiziksel olarak güvenli bir yerdeyse ve güvenmediğiniz kullanıcıların kayıt defterini uzaktan görüntüleyemediğinden eminseniz bu ayarı kullanın.Kayıt Defteri Düzenleyicisi'ni kullanarak oturum açma bilgilerinizi ekleyebilirsiniz. Bunu yapmak için şu adımları izleyin:
1. Başlat'ı tıklatın, Çalıştır'ı tıklatın, regedit yazın ve Tamam'ı tıklatın.
2. Aşağıdaki kayıt defteri anahtarını bulun:
HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\WindowsNT\CurrentVersion\Winlogon
3. Hesap adınızı ve parolanızı kullanarak, DefaultUserName girdisini çift tıklatın, kullanıcı adınızı yazın ve Tamam'ı tıklatın.
4. DefaultPassword girdisini çift tıklatın, değer verisi kutusuna parolanızı yazın ve Tamam'ı tıklatın.DefaultPassword değeri yoksa oluşturun. Bunu yapmak için şu adımları izleyin:
a. Kayıt Defteri Düzenleyicisi'nde, sırasıyla Düzen'i, Yeni'yi ve sonra Dize Değeri'ni tıklatın.
b. Değer adı olarak DefaultPassword yazın ve ENTER tuşuna basın.
c. Yeni oluşturduğunuz anahtarı çift tıklatın ve parolanızı Değer Verisi kutusuna yazın.
DefaultPassword dizesi belirtilmemişse, Windows XP, 1 (doğru) olan AutoAdminLogon kayıt defteri anahtarı değerini otomatik olarak 0 (yanlış) değerine çevirerek AutoAdminLogon özelliğini kapatır.
5. AutoAdminLogon girdisini çift tıklatın, Değer Verisi kutusuna 1 yazın ve Tamam'ı tıklatın.AutoAdminLogon girdisi yoksa, oluşturun. Bunu yapmak için şu adımları izleyin:
. Kayıt Defteri Düzenleyicisi'nde, sırasıyla Düzen'i, Yeni'yi ve sonra Dize Değeri'ni tıklatın.
a. Değer adı olarak AutoAdminLogon yazın ve ENTER tuşuna basın.
b. Yeni oluşturulan anahtarı çift tıklatın ve Değer Verisi kutusuna 1 yazın.
6. Kayıt Defteri Düzenleyicisi'nden çıkın.
7. Sırasıyla Başlat'ı, Yeniden Başlat'ı ve sonra Tamam'ı tıklatın.Bilgisayarınız yeniden başlatıldıktan ve Windows XP yüklendikten sonra, otomatik olarak oturum açabilirsiniz.

E-Kitap Dünyası

2008-05-31T14:04:00.006+03:00

www.EKitapDunyasi.Net

E-Kitap mı Arıyorsunuz. Sitelerin İçerisinden Aradığınız E-Kitabı Bulmak İçin Saatlerce Uğraşıyormusunuz? O zaman Sizi http://www.ekitapdunyasi.net/ adresine Bekliyoruz. Yüzlerce E-Kitap, Guruplamış, Kolay Anlaşılır bir Şekilde Size Sunuluyor. Size Yardımcı Oluyor. Sizide Bekliyoruz. Gelin Memnun Kalmazsanız Siz Bilirsiniz, Mümkün Olsa Zamanınızı Geri Veririz. O Kadar İddalıyız.

Satranç Antrenörlüğü Püf Noktaları

2008-05-25T18:00:00.002+03:00

-Şah çekildiğinde şah hangi hareketleri yapar?
1-Kaçar
2-Önünü kapatır.
3-Tehdidi ortadan kaldırır.

- Satranç araçları nelerdir
1-satranç tablosu
2- satranç taşları
3- bilgisayar
4- projeksiyon

Öğrenme yöntemleri
1-sunuş
2- buluş
3- soru cevap
4- gösterip yaptırma
5- karma

Pekiştireç nedir?

Bir davranışın ilerde yineleme olasılığını artıran uyarıcılara pekiştireç denir. Gösterilen bir olumlu davranışa karşı beğeninin ifade edilmesidir.
İstenilen bir davranışta bulunan bir öğrenciye aferin demek veya küçük bir ödül vermek, alkışlamak öğrencinin bu davranışı ilerde yineleme olasılığını artırır. Bu nedenle bu veya buna benzer uyarıcılar birer pekiştireçtir.

Niçin rok yaparız
1- şahı güvenlik altına almak için
2- at fil gibi taşların oyuna erken sokmak için
3- kaleyi oyuna sokmak için

ne zaman rok yapılmaz

1- rok yapılacak taşlar oynandığında
2- şah yerinden oynandığında
3- şah çekildiği anda
4- tehdit altındaysa rok yapılamaz
5- arada taş varsa
6- tehdit altındaki kareye

hangi durumlarda oyuncu mat olur.

1-rakip terk ederse
2-satranç saati dolarsa
3- şah çekip yenilmişse

Pat durumları
1- iki tarafında mat edecek taşı kalmamışsa
2- yetersiz güç olduğunda (tek at tek fil)
3- rakip beraberlik teklif eder ve sizde kabul ederseniz.
4- Üç kez üst üste aynı konum olursa
5- 50 hamle boyunca taş almamış veya piyon sürülmemişse.

Antreman nedir ?

Sporcunun sistematik ve pedagojik olarak organize olmuş bir şekilde; gelişiminin kontrol edildiği çalışmalara antrenman denir. (Matveyev, 1981)

Kişinin (sporcunun) fizik , psikolojik , entellektüel ve mekanik performansının hızlı bir şekilde geliştirilmesi için organize edilmiş alıştırmaların tümüne denir. (Harre,1982)

Kişinin (sporcunun) yaşadığı yaşam biçimi baskı ve zorluklarına başarılı bir uyum sağlamak için uygulanan kontrollü alıştırmalardır. (Dick,2002)

İspanyol açılışı

1- e4 – e5
2- Af3 – Ac6
3- Fb5

Şah gambit

Şahın önündeki taşı bilerek vermek

Vezir gambit

Vezirin önündeki taşı bilerek vermek

Temel açılış ilkeleri

1-taşlarınızı geliştiriniz ( oyuna sokulması gereken ilk taşlar at ve fil)
2- merkezi ele geçirin ( tahtanın ortasında oynamak avantajdır)
3- şahınızı güvenlik altına almalısınız. ( şah kanadına rok yapmalıyız )
4- şahın önündeki piyonu 2 kare sürmek ( merkezi almak, vezir ve filin önünü açmak)
5-iyi bir neden yoksa veziri oyuna sokmamak
6- kaleleri 3 yataydan oyuna sokmayın
7- kenardaki piyonları iyi bir neden yokken sürmeyiniz.
8- iyi bir neden yoksa aynı taşı 2 kez oynamayınız.
9- öteki taşların önünü engellemeyiniz.

Notasyon

X: Taş Alma
+ : Şah Tehditi (Kiş)
0-0: Kısa Rok
0-0-0: Uzun Rok
# : Mat
: Beyaz hafif üstün
+-: Beyaz üstün
1-0: Beyaz Kazanmış
0-1: Siyah Galip
!: Güçlü Hamle
!!: Çok Güçlü Hamle
?: Kötü Hamle
??: Çok Kötü Hamle
=: Eşitlik

Ders planı
1- dikkat çekme
2- güdüleme
3- derse geçiş
4- son özet
5- değerlendirme

Öğrencileri değerlendirileceği temel konular
1-Derse hazırlık
2- etkinliklere katılma
3- pratik gelişim
4-sosyal gelişim

Öğrenme İlkeleri

Öğrenmenin daha kolay ve daha kalıcı olması için uyulması gereken bazı ilkeler vardır.
1-Örencinin eğitim sürecine etkin katılımını sağlamak.
2-Hedefler gerçekçi olmalı örencinin bunları benimsemesi öğrenmeyi olumlu etkiler.
3-Öğrenci öğrenme sürecinde kendi durumunda bir gelişme gördüğü sürece başarılı olur.
4-Başarısızlığa karşı en etkili yöntem, arka arkaya başarı getirecek etkinlikler düzenlemektir.
5-Öğrenciyi güdülemek, yüreklendirmek öğrenme etkinliğini artırır.
6-Öğrenme bir bütünlük içinde planlanmalı ve yürütülmelidir.
7-Öğrenme, öğrencinin öğrenme hızına göre ayarlanmalıdır.
8-Pratik yapma ve ezberlemede tekrarın önemi büyüktür.
9-Aralıklı ve farklı biçimlerde yapılan tekrar kalıcılığı artırır.

Genel olarak örenmede beş duyunun etkisi

görme duyusu % 83 , koklama duyusu % 3,5 , işitme duyusu ,% 11, dokunma duyusu % 1,5 ve tatma duyusu % 1 olarak saptanmıştır

Öğretim sonucunda öğrencilerin kazanmasını istediğimiz davranışlar 3 başlık altında incelenir.

1-Zihinsel kazanımlar
2-Duyuşsal kazanımlar
3-Bedensel kazanımlar

• Öğrenme, bireyin çevresi ile etkileşimi sonucu kalıcı olan davranış kazanmasıdır.
• Öğrenme planlı ve düzenli etkileşim sonucu olur.
• Eğitimde hedef, toplumun gelişimine katkı sağlayacak bireyi geliştirmektir.

Öğretme yönteminin belirlenmesi
1-Öğretilecek konuya göre değişir.
2-Öğrencinin yaşına göre değişir.
3-Öğretmene göre değişir.
4-Öğrenci sayısına göre değişir.

Yeteneğin belirlenmesinde etkili olan faktörler şunlardır;
• Sağlık durumu, Antropometrik özellikler,( Boy kol uzunluğu ve genişlik ölçümleri,vücut ağırlığı,y ağ oranı,ağırlık merkezi )
• Kondisyonel motorik özellikler (Kuvvet, dayanıklılık, sürat, hareketlilik,esneklik, beceriklilik gibi)
• Öğrenme yeteneği(Verilen uyarıları kavrayış,gözlem,analiz,çözümleme yeteneği)
• Psikolojik önkoşul( Verimliliğe hazır olma durumu,istekli olma,zora dayanabilme ve hoş görülü olma)
• Bilişsel özellikler ya da yetenekler(Oyunzekası,yaratıcılık,konsantrasyon)
• Duygusal ,coşkusal özellikler (tahammül,yarışma ve mücadeleye istekli olma)
• Sosyal faktörler (işbirliği, takım ruhu,görev üstlenme bilinci)
 Sporcuların özel biyolojik profilleri kadar psikolojik özellikleri de önemlidir. Bu nedenle objektif ölçütler kullanılır.
• Bir yeteneğin bu özellikleri, spor dalına göre farklılıklar göstermektedir. Örneğin, bir oyuncuda öne çıkan özellikler, bir uzun mesafe koşucusununkilerden farklıdır.
Spor biliminde yetenek konusunda yapılan çalışmaları üç başlık altında toplamak mümkündür.

Yetenek Seçiminde Başlıca İki Yöntem Uygulanır

 Doğal Seçim

 Bilimsel Seçim

SPORDA ULUSLAR ARASI BAŞARI
• Kendini Tanıtma
• Prestij Kazanma
• Politik Gelişim
• Ekonomik Gelişim

A. İLK YARDIM
Aniden hastalanan veya kazaya uğrayan kişinin hayatını kurtarmak ve doktora ulaştırılıncaya kadar, o andaki durumunun daha kötüye gitmesini önlemek için mevcut malzemelerle yapılan yardıma ilk yardım denir. İlk yardımı yapan kimse ne kadar bilgili olursa olsun doktorun yerini tutamaz. Bu husus unutulmamalıdır.

İLK YARDIMIN TEMEL KURALLARI:
• Hasta veya kazazedenin emniyetini sağlayın
• Yatırıp, dinlendirin.
• Kaza yerini işaretleyin.
• Paniği önleyin, kalabalığı dağıtın.
• Temiz hava sağlayın, hastayı sıcak tutun, sıkı giysilerini gevşetin.
• Hasta veya kazazedeyi iyice muayene edin.
• Müdahaleyi süratle, sakin ve gerektiği kadar yapın.
• Düzenli solunum sağlayın.
• Kanamayı durdurun.
• Şoku önleyin.
• Bilinci yerinde olmayanlara yiyecek ve içecek vermeyin
• Gerekiyorsa tıbbi tedavi için doktor sağlayın.
• Bilmediğiniz durum varsa, ısrar etmeyin.

2-Vücudumuz nerelerde suyu kullanır?

Su insan vücudunun önemli gereksinimidir. Bilindiği gibi insan organizmasının %65-70 ‘i sudan oluşmaktadır. İnsan vücudu dört temel olgu için suya gereksinim duyar. Bunlar şunlardır: a. Besinlerin vücuda alınması, b. Sindirim kolaylaşması, c. Zararlı öğelerin dışarı atılması, d. Vücut ısısının denetimi.
Bilindiği gibi fiziksel egzersiz sırasında vücudun sıvı gereksinimi artmaktadır. Egzersiz ter ve solunumla vücudumuzdan önemli miktarlarda sıvı kaybolmaktadır. Örnek vermek gerekirse, 1000 metre koşusunda yaklaşık 1 litre, maratonda ise yaklaşık 5 litre sıvı kaybı olmaktadır

5- Su ne soğuklukta olmalıdır?
Sporcunun içeceği suyun soğukluk derecesi sürekli tartışılan bir konudur ve bu konuda gelenekler yanlış bilgilerle doludur. Özellikle bu yanlış bilgiler egzersizde ve sonrası “soğuk su”içilmemesi yönündedir. Bu yanlış bir bilgidir. Egzersiz sırasında ve sonrasında termo-regülasyon (artan vücut sıcaklığının dengelenmesi)için özellikle soğuk su içimi yararlıdır. Burada beslenme uzmanları suyun soğukluğunun 5-10 derece olmasını önerirler.

VİTAMİNLER
1- Kaç çeşit vitamin vardır?

Vitaminler bilindiği gibi vücut tarafından üretilemeyen ama yaşam için gerekli olan bileşiklerdir. Vitaminler genelde iki gruba ayrılır. Bunlar suda eriyen ve yağda eriyen vitaminler.
Yağda eriyen vitaminler dört tanedir bunlar:A, D, E, K tir. Suda eriyenler ise şunlardır: B (B1 thiamin, B2-riboflavin, B6 piridoksin, B12)ve C vitamini (askorbik asit)
2- Suda eriyen vitaminlerin özellikleri nedir?
Bunlar B ve C vitaminleridir. Bu vitaminlerin özellikleri vücutta az bulunmaları ve depo edilmez olmalarıdır. Fazla alındıklarında ise idrar yolu ile atılır
3- Yağda eriyen vitaminlerin özellikleri nelerdir?
Yağda eriyen A, D, E, K vitaminleri vücutta depo edilir. Fazla alındıkları zaman vücutta toksit etkisi yaparlar. Yetişkinlerde fazla alım onucu baş ağrısı, bulantı, saç dökülmesi, ishal gibi belirti gösterirler.
4- Vitaminler ne zaman ve nasıl alınmalıdır?
Vitaminler gerek duyulduğunda mutlaka bir hekim veya beslenme uzmanı denetiminde alınmalıdır. Onların hangisinin kullanılması gerektiği , alınma sıklığı ve dozu mutlaka bir uzman tarafından belirlenmelidir.
5- Vitaminlerin performansa etkisi nedir?
Sağlıklı ve düzenli beslenen bir sporcu, normalde vitamin gereksinimini aldığı besinlerden olarak sağlar. Ama sporcular psikolojik olarak vitamin almaları gerektiğini zanneder . Yetersiz ve fazla vitamin alımının performans üzerindeki etkileri çeşitli araştırmalara söz konusu olmuştur. Sağlıklı beslenen bir sporcu için birçok uzmanın belirttiği gibi vitamin alımı pahalı bir idrarın oluşmasına neden olur.
4- İnsan vücudu hangi koşullarda enerjiye gerek duyar?
İnsan organizması üç koşulda enerjiye gerek duyar.
Bunlar: a. Bazal metabolizma, b. Fiziksel aktivite, c. Besinlerin spesifik dinamik etkisi

1- Dengeli beslenme nedir?
Sportif bağlamda dengeli beslenme gerek antrenman, gerekse yarışma periyodunda, sporcunun gerek duyduğu besin öğelerinin, gerek duyduğu zaman diliminde alınmasıdır. Burada denge kavramı , sporcunun antrenman ve yarışmada harcayacağı besin öğelerinin sağlıklı bir biçimde alınması ve harcanmasının ardından yerine konulmasıdır.

ZİHİNSEL ANTRENMAN

Zihinsel Antrenman; gözle görülebilir bir hareket yapmadan fiziksel aktivitenin bir düşünce ile öğrenilmesi ya da geliştirilmesidir

Zihinsel Antrenmanın Avantaları
• Fiziksel antrenman için gerekli öğrenme süresini azaltır.
• Zihinsel antrenman hareketin doğru yapılmasını kolaylaştırır.
• Zihinsel antrenman kısa sürede çok sayıda antrenman yaptırır.
• Sporcuyu yarışma koşullarına hazırlarken bir uyarıcı görevi görür.
• Zihinsel antrenman ısınmayı tamamlayııcı bir etken olarak görülür.
• Sakatlık olasılığı yüksek olan sporlarda hareketi düşünerek yapmayı sağladığı
için sakatlık riskini azaltır.
• Teknik hataların düzeltilmesinde kullanılır.

Antrenmanın Fizyolojik Etkileri:

• Doku düzeyindeki biyokimyasal değişimler,
• Oksijen taşıma sistemi, dolaşım ve solunum sistemindeki değişimler
• Kan kollestrol ve trigliserit düzeyleri, kan basıncı ve ısı aklimatizasyonu üzerinde değişimler meydana getirir.

Türkiye'den Reklam Sloganları

2008-05-25T16:46:00.002+03:00

A
Abbate: Bir gömlek üstün
Abc: Farkı fiyatı
ACE: Ace içeri, mikroplar dışarı
ACE: Lekelere düşman, çamaşıra dost
Acıbadem Sigorta: Sağlıklı sigorta
Adidas: Forever sport
Adidas: Impossible is nothing
Ajans Press: Medyadaki gözünüz
Ajax : Öyle hızlı temizler ki sanki bu dünyadan değil
Akai: Akai, Daha iyi
Akbank: Güveninizin eseri
Akın Çay: Tadıyla farklı çay
Akmina Maden Suyu: Meyveler gaza geldi
Aksigorta: İyi ki ?Aksigorta?lıyım.
Al Baraka Türk: Faizsiz kazanç
Albeni: Bahanesi çok
Alfa Romeo: Güzellik yetmez
Algida Vienetta: Bir dilim asla yetmez
Algida: Sofraya en son o gelir akılda bir tek o kalır
Alo: Beyazötesi.
American Siding: Anlatılmaz kaplanır
Anadolu Finans: Dolu dolu bankacılık
Anadolu Finans: Bir farkınız olsun
Anadolu Hayat: Gelecek de bir gün gelecek
Anadolu Hayat: Hayat uzmanı
Anadolu Sigorta: Evdeki huzur, zenginlik budur
Ancyra: Made in Ankara.
Antalya Yılmaz Koleji: Zirveye uzanan çizgi
Aramis Life Parfüm: Hayat. Mükemmel bir oyun.
Aras Cargo: Önem taşır
Arçelik: Hayata
Arçelik: Arçelik demek yenilik demek
Arçelik: Küçük bir Arçelik'le sevgiye zaman kalır
Arçelik: Yaşam kalitesi için çalışır
Aria: İletişim sanattır
Aria: İsteyin yeter
Ariston: Paylaşılan anlarda
Ariston: Siz isteyin
Arko Krem: En değerli giysiniz cildiniz
Arko: Erkek adama hikaye gerisi
Arko: Her eve lazım
Armoni: Yeni başlangıçlar için
Aroma: Aroma'dan başkasını arama
Arow:Tek benzeri öteki teki.
Artema: Aç kapa, aç kapa
Askaynak Kaynak Elektrotları ve Telleri: Kalitenin kaynağı
Asya Finans: Faizsiz bankacılıkta çağı aşan hizmet
Asya Finans: Farklı beklentilere farklı çözümler
Aşkım Aşkım: Darısı diğer aşıkların başına
Atılım Mobilya: Size düşen keyfini sürmek
Atlas: Her zaman keşfetmek için bak!
Atlas: Kıymetli yün halı
Audi A6: Kendi kurallarını yarat
Audi: Güç kontrol altında
Audi: Teknoloji ile bir adım önde
Auer: Sıcak eşya uzmanı
Avea: Şimdi konuşma zamanı
Avis: 'Arayın, vasıta isteyin' servisi
Avis: Otomobili Kiralayın
Axess: Hayatınızda Axess var
Axess: Kazançlı yaşam kartınız
Ayakkabı Dünyası: Ayakkabı Dünyası'nda dünyanın ayakkabısı var
Aygaz: Hayatın değerini bilir
Aymar: Aklımı seveyim
Aymar: Fiyatı, kalitesi var mı aymar gibisi?
Aytaç: A kalite lezzet
Aytaç: Ne yediğimiz önemlidir
B
Bab: Bilinçli alışveriş burada!
Bacardi : Are you tape 0
Bacardi: Spirit
Bailey?s: Kendinizi duygularınızın akışına bırakın
Bal Küpü: Her pakette aynı lezzet
Balkaymak: Bal gibi biliyorsunuz
Bamos Ofis Mobilyaları: İşte kolaylık
Banacure Saç Bakım ürünleri: Güzel ve akıllı
Banvit: Lezzet güneşi
Baymak: Çok yakın bir Baymak bayii mutlaka vardır
Becel: Kalbinizle dost
Becks's: Hayat çağırıyor. Anahtarı sende.
Beğendik: Alışverişin başkenti
Beko: Bir dünya markası
Belissima: Hayat hep istediğiniz yaşta
Bellona: Güzel yaşamak sanattır
Benetton: United colors of Benetton
BenQ Cep Telefonu: Eğlence nerede BenQ orada!
Bepanthol Sun: Güneşinize sağlık!
Beymen Club: Giyim bir yaşam tarzıdır
Bim: Toptan fiyatına perakende satış
Birlik Sigorta: Birlik'ten kuvvet doğar
Bizim Yağ: Var mı Bizim gibi lezzetlisi?
Blendax: Baş döndüren ışıltılı saçlar
Blend Fashıon Socks: Sıcacık ayaklar YUMUŞACIK hayatlar.
BMC: Bence BMC
BMW: Only flying is better
Bonus Card: Alsak alsak bedavaya ne alsak?
Bosch: Önce güven
Bosch: Profesyoneller için; mavi güç.
Boss Parfüm: Boss in motion
Bp: Ağzı olan konuşuyor
Braun: Fark yaratan tasarım
Braun Silk-epil: Hayata her zaman hazır olun.
Breitling: Instruments for professionals
Bridgestone: Bridgestone, yolunu bilir
Buhan Dergileri: Eğitimde bir markadır
Burger King: Ateş seni çağırıooo
Burger King: Farkı tadında. Alevde ızgara.
Bücürük: Bugünün çocuklarına
C-Ç
Caldion: Önce hisset sonra yaşa!
Calgon: Makineniz uzun yaşar Calgon'la
Calve Çabuk Çorba: Sıcacık bir mola
Calvin Klein Saat: Take your time
Cambaz: Yeme, içme, eğlenme merkezi
Camel : One life, live it!
Can Bebe: Çişimi yapıyom, çişimi yapıyom, popom kuru kalıyor
Canon: You can on
Cappy: Güneşin meyveleriyle tazelen
Capri Sun: Önce hüplet, sonra gümlet
Carlsberg: Part of the game
Carlsberg: Probably the best beer in the world
Casper Computer: Türkiye'nin Prestiji
Castrol: Castrol'le motorlar daima 0 km
Chicco: Çocuğun olduğu her yerde
CHP: Türkiye?nin kurucusu ve güvencesi
Cif: Zor kirleri Cif?le cifleyin
CinCin : Cin gibiler CinCin çiğner.
Citibank: Your citi never sleeps
Citroen: Otomobilim
Citroen: Teknoloji aşka geldi
Clean&Clear: Cildiniz kontrol altında
CNBC-e: Yaşamın renkleri
Cnn Turk: İlk bilen siz olun
Coca Cola: Hayatın tadı
Coca Cola: Her zaman
Coca-Cola Light: Işığını yansıt!
Coco Star: Bir ısırıkla bambaşka bir dünya
Colgate Total: 12 saat tam koruma
Colgate: Dünyanın 1 numaralı diş macunu
Colin's: Hepsinin üstünde
Commodore: İçinizdeki dahiyi uyandırın
Çamlıca: Ayılana gazoz, bayılana limon
Çilek Genç Odası: Burada bizim sözümüz geçecek
Çizgi Ofset: Yalnız düşüncelere baskı yapmıyoruz
Çokomilk: Hiç aklımdan çıkmıyor ki
Çukurova İş Makineleri: Türkiye'nin iş gücü
D
Danette: Sütün en tatlı hali
Dankek: Kek dünyasında tek
Danone Danette: Bana göre süt, onlara göre çikolata!
Danone: Bundan daha doğal ne olabilir ki?
Danone: İyi bak kendine
Dardanel Ton: Ton, ton, ton Dardanel Ton
De Beers: Diamond is forever
Deco: Halıda moda
DemirBank: DemirBank iyi günler diler
Demirdöküm: Dört mevsim dostunuz
Demirdöküm: İnsan için her yerde
Demirdöküm: Kesin Çözüm
Demirdöküm: Kombi Demirdöküm'den sorulur
Deniz Kent: İstanbul'un içinde, sorunların dışında
Denizbank: Bankacılığın yeni rotası
Derby Traş Bıçağı: Kalite kallavi, fiyat cüzzi. Sapına kadar Derby
Devlet İstatistik Enstitüsü: Ülkesine emek verenler sayılıyor
Dışbank: Dışbank reklamlarını gördünüz mü?
Diasa: Ne varsa piyasada, en ucuzu Diasa'da
Diesel: For succesful living
Digiturk Zap: Zap'layın dijitale zıplayın
Digiturk: Digi digi digi Türkler, mutlu mesut aileler
Digiturk: Dünyayı evinize getirir
Dimes: Yalnızca en iyiler bu kutuya girebilir
Dior Pure Poison: İçinizdeki baştan çıkarıcılığı harekete geçirmek için
Dizayn Group: Türkiye altyapısında Dizayn istiyor
Doğuş Çay: Çay budur.
Doğuş Çay: En güzel cay, doğuş çay
Doping: Güneş'ten gençlere büyük
Doritos Alaturca: Dünyada eşi yok
Doritos Alaturca: Kıskananlar çatlasın
Doritos: Hayat senin! Kuralları sen koy!
Dove: Siz de deneyin, farkı hissedin
Dr. Oetker: İşin özü kalitedir
Dunlopillo Yatakları: İngiliz klasiği
Duracell: 10 kata kadar daha uzun ömürlü
Durex: Because feeling is everything
Duru Limon Kolonyosı: Yepyeni bir gelenek
Duru Şampuan: Saçlarınızın güzelliği gözlerinize yansır
Dünya Halı: Yeniliklerin ölçüsü ?Dünya? en iyiyi arayanlara
DYO : Boyada birinci
E
E.C.A: Yıllarca beraber
Efes Light: Serinle ama yetinme!
Efes Pilsen: Bira bu kapağın altındadır
Ege Yıldız: Suya yön veren öncü kuruluş
Egepen Deceununick: Evimin penceresi
Egepen Deceununick: Uluslararası tek pen
Egos: Başınıza gelen en güzel şey
E-Kolay.net: Hayatın bir tık önünde
Electronic Arts: Challange everything
Elidor: Hep bakacaklar
Elidor: Saçıma özel bir Elidor'la bana özel bir güzellik
Elka : Elli kapı hemen, bin kapı yarın
Ellese: Spor giyimde İtalyan şıklığı
Emsan Dalgıç Pompaları: Su kadar gerekli
Epson: ImagEmotion
Eraslan Güneş Enerji Sistemleri: Sıcak, sımsıcak
Ergaz: Genç Enerji
Ergo:Ergonomik yatak.
Ericsson:Sadece en iyiler Ericsson kullanır
Erpen: Böylesi varken
Eti Browni: Mutlu et kendini!
Eti Cici Bebe: Sevgi kadar yararlı
Eti Form: Form ye. Formda kal.
Eti Remix: Açlığı keser? Bi? yere kadar
Eti Soho: Soho'da buluşalım
Eti Turti: Eline sağlık Eti?ciğim, senin ki gibi olmuş anneciğim
Eti Wanted: Başkasını dinleme, kendin dene!
Eyüp Sabri Tuncer Kolonyaları: Türkiye'nin Kolonyası
F
F1 Racing: Formula 1 F1 Racing?te okunur
Fanta Light: Kalorisi de light
Fanta: Aramızda
Fanta: Eğlenceyi paylaş
Fanta: Gel buraya!
Felicita: Giyimdeki mutluluk
Felicita: Mutluluk demektir
Fem Dersaneleri: Farkı fark edeceksiniz!
Femidom Kadın Prezervatifi: Amacı aynı teması farklı
Fındık Tanıtım Grubu: Her gün bir avuç fındık!
Fiat Albea: Şık, ferah bir dünya!
Fiat Stilo: Yeni Stil O
Fiat Tempra : Babam öle diyo
Fiat: Tutkunun eseri
Filli Boya: En güzel boya
Final Dersaneleri: Final'le kazanacaksınız!
Finansal Forum: Her işin başı para.
First Duo : Daha fazlasını istemekle çok olmuyorsunuz
Fiskobirlik: Aganigi naganigi
Ford Fiesta: Hadi dişarı çık!
Ford Focus C-Max: Budnan sorna heer sye ksuurlu görnüceeek.
Ford Focus: Hayat sizin, kontrolü kimin?
Ford Fusion: Yüksekte olmaya alışın
Ford Mondeo: Liderlik ruhunda
Ford Ticari Araçları: Görev tamam
Ford: Ford'da hep daha fazlasını bulacaksınız
Ford: Tasarımı yaşamdan, güveni teknolojiden
Fruko: On yüz bin milyon baloncuk yuttum
Fuji Film: Hayat kadar gerçek
G
Garanti Bankası: Başka bir arzunuz?
Garanti Minibank: Bana göre eğlence, babama göre güvence
Gardern?s: Kendini tazele güne yeniden başla.
Gardern?s: Refresh yourself, re-start your day.
Gatorate: Dünyanın bir numaralı spor içeceği
Gazete Pazar: Özel bir gün, özel bir gazete
Gazi Belediyesi: Daha yeşil, daha çağdaş, bir Gazi için çalışıyoruz
Genborsa : Akıllı paranın gittiği yer
General Motors: Mark of excellence
Gillette: Erkek için en iyisi
Glade: Glade evinizin havasını değiştiriyor
Goodyear: Çünkü tüm lastikler aynı değildir
Goodyear: Yuvana ulaştırır
Grant Möbel Home Center: Evinizin her şeyi
Greyder: Yola gelmeyenlere!
H
Hacı Şakir Yumuşatıcı: Anne dokunuşu kadar yumuşak
Hacışakir Limon Kolonyası: Yepyeni bir ferahlık
Hacışakir Saraylı: Saray güzelliğinin sırrı
Halk: Hem hesaplısı hem kalitelisi
Halley: Hayal tadında gerçek
Hasyün Halısı: Halının harikası
Hayat: Su Hayat'tır
Hazırkart: Ben özgürüm
Hazırkart: Özgürlük elimizde
Hedef Dağıtım: Hedefiniz, hedefimiz
Hes Kablo: Güven veren teknoloji
Hes Matik: Lekesi gider, anısı kalır.
Hisar: Hayat sizin?Seçim sizin...
Hobby Şampuan: Tam Puan
Honda: Power of dreams
HP: Invent
HSBC Advantage: Hayalinizdeki her şey için bir tek kart
HSBC: Dünyanın size özel bankası
HSBC: Dünyanın yerel bankası
Hürriyet: Türkiye'nin Hürriyeti var
Hürriyet: Hürriyettir Hürriyettir
Hyundai: Her zaman yanınızda
I-İ
Isuzu: Güç yürekten gelir
Isuzu: Yoldan yola, babadan oğula
ITT Schoub Lorenz: Benim televizyonum ITT Schaub Lorenz
İdaş: İyi uykular
İddaa: Bahse giren kazanır
İdeal Emeklilik: İdeal Emeklilik?te işinizden emekli olursunuz, hayattan değil
İgdaş: Gökyüzüyle arkadaş
İlkadım Belediyesi: İlkadım'la geleceğe
İmpulse: Hiç tanımadığınız bir erkek size çiçek verirse şaşırmayın. Nedeni Impulse'tır.
İpana: Bembeyaz dişler, kendinden emin gülüşler
İpana: Sağlıklı gülüşler
İpek Mobilya: Değişim zamanı
İpek Şampuan: Şampuanınıza servet ödemeyin
İpragaz: Emin ellerdesiniz
İstanbul Büyükşehir Belediyesi: Büyükşehir çalışıyor
İstanbul Life: İstanbul'da yaşayanların değil, İstanbul'u yaşayanların dergisi
İstanbul Porselen: Bu damgaya dikkat edin
İstikbal Mobilya: İstikbal'de yaşanacak çok sey var
İstikbal: Rahatlığın Adresi
İzocam: Yöneticiniz uyuyor mu?
J
J&B: Buluşma noktası
J&B: What do you do for fun?
Jeep Wrangler: Safkan arazi aracı
Jeep: There?s only one
Jill : Eskimiş çoraplarınızı atın, atamazsanız paspas yapın
Jim Beam: Gerçek seçim. Gerçek bourbon.
Johnnie Walker: Keep walking
Jumbo Çatal Bıçak: Dünyanın en iyilerinden
JVC: The perfect experience
K
Kalebodur : Seramik budur
Kanal 6: Gözünüz bizde olsun
Kanal D: De bana, De bana... Kanal D bana
Karevizyon: Nerede hareket, orada bereket
Kelebek Mobilya : Evini benimser
Kent Tofita: Bildiğin meyve
Kent Topitop: Eğlenceye ayarlı saplı şeker
Kent Toybox: Sihirli sakızlı oyuncak kutusu
Kent: Bu Kent'te mutluluk var
Keybi: Çok süper market
Keyif Ocakbaşı: Biz sizinle keyif alıyoruz
Kilim Mobilya: Bi' kilim yeter sevgilim!
Kilim Triko: Bir sevgi dokuşu
Knorr: Lezzetin adı
Koç Allianz: Rahat bir emeklilik için güvenceniz büyük olmalı
Kodak: Anıları paylaş. Hayatı paylaş.
Kodak: Share moments. Share life
Kodak: Gülümseyin Kodak'la
Komili: Tabiatın mucizesi
Kosla: Çamaşır suyundan çok daha öte
Koyunlu: Ünlü, yünlü halı
Kristal Kola: Güvenle içiniz
Kuryenet: Içiniz de rahat
Kültür Dersaneleri: Her yıl binlerce Kültür'lü genç üniversiteli oluyor !
Kütahya Porselen: Ateşte açan çiçekler
L
Lafarge: Dünyamızı kuran malzemeler
Lassa: Çünkü yollar sürprizlerle dolu
Lassa: Dünyaya bakın, Lassa'yı göreceksiniz
Layne Bowler: Yaşam kaynağı su, günışığına 1965'den beri Layne Bowler ile kavuşuyor
Lays: Doya doya yenesi patates cipsi
LCW: LC Waikiki çocukları hiç büyümek istemiyor
Leecoper: Önden düğmeli
Levi's: The Original
Lipton Ice Tea Light: Canlan
Lipton: İyi fikir
Lipton: Mutfakta biri mi var?
L'oréal Paris: Saç boyasında bir numara
L'oreal: Çünkü siz buna değersiniz
Luna: Yoksa siz hala annenizin margarinini mi kullanıyorsunuz?
M
Macintosh: Think different
Maçips: Her maça gidiyor, her maçta yeniyor
Magnum: Aklını başından alır
Magnum: Magnum'sa eğer herşeye değer
Marc: Hoş geldin
Marc: Temizliktir benim adım, her seyi siler geçer parlatırım
Marmara Gold: Tadı dolgun. Herkes onun peşinde
Marmarabirlik: Dünyanın en büyük zeytin üreticisi
Matbaahaber: Sektörün dergisi
Mavi Jeans: Çok güzel oluyoruz
Mavi Jeans: Çok oluyoruz
Max Factor: Makyaj uzmanlarının tercihi
Max Factor: The make-up of make-up artists.
Maximum Card: Doğru kullanıldığında çok puan kazandırır
Mc Donald's: Mc Donald's gibisi yok
Mc Donald's: İşte bunu seviyorum
Medya FM: Sadece radyo 93.9
Merbolin: Boyacının aşkı
Mercedes Benz: Otomobilin geleceği
Metro: Konuğumuzsunuz
Meydan: Söz meydanı, er meydanı
Micra: Micraizm
Microsoft Office XP: Akıllı çalışma deneyimi
Microsoft Server 2003: Şirketinizin enerji kaynağı
Microsoft Windows XP: Evet, yapabilirsin
Microsoft: Hayatınızı kolaylaştırır
Microsoft: Nereye ulaşmak istiyorsanız, oraya
Miele: Daima en iyisi
Migros: Alışverişin en keyiflisi
Miller: Çık dışarı
Miller: It's Miller time
Miller: Live responsibly
Milli Gazete: Hak geldi batıl zail oldu
Milliyet: Basında güven
Milupa: Annelerin yanında
Mimsan: Ateşe biçim verdik
Mini Cooper: Is it love?
Mintax: Mintax'la canım Mintax'la
Mio: Temizlik güneşi
Mis Holding: Sizin eseriniz
Mitsubishi: Drive Alive
Mogaz: Tam dolu, tam güvenli, tam zamanında
Molped: Delikanlı kızlar, Molped kullanır
Motor Up: Motor Up'la tanışın, aracınızla barışın
Motorola: Hello Moto
Motorola: İntelligence everywhere
Mr. Muscle: Zor işleri ona bırakın
N
National Televizyon: Anında görüntü, beklemeden ses
Nazar Şekersiz Sakız: Nazar etme n'olur, çiğne senin de olur!
Negatif Dergisi: Adı Negatif ama, tadı pozitif
Nescafe: Kahvenin en iyisi
Nescafe: Kokusunda davet var
Nesquick: Süt içmenin en eğlenceli yolu
Netcell İletişim Hizmetleri: Türkiye bizimle konuşuyor
Nike: Just do it.
Nissan: Beklentilerinizi değiştirin
Nivea Beaute: Güzelliğinizin farkına varın
Nivea Deodorant: Tüm zamanların en iyisi
Nokia: Connecting people
Nora Video Kaset: Şimdi kaydet, sonra seyret.
Noramin: Bizde Noramin var. Sizde ne var ?
O
Olips: Annenizin onayladığı şeker
Omo: Çamaşırdır kirlenir, Omo'yla temizlenir
Omo: Kirlenmek güzeldir
Omo: Omo'yla herşey ilk günkü gibi
Ona: Açık sarı Ona
Only: Özel günleriniz için, özel ürünler
Onur Air: Uç Türkiye, uç
Opel: Taze fikirler, üstün otomobiller
Opet: Onun gücü, Türkiye !
Opet Fullforce: Deponda güç var!
Oral-B: Diş hekimlerinin bir numaralı tercihi
Oral-B: Diş hekimlerinin kullandığı marka
Orkid: Daha kuru, daha temiz, daha güvenli
Osmanlı Bankası: Yok aslında birbirimizden farkımız; ama biz Osmanlı Bankası'yız.
Outlook: Türkiye'nin tek ingilizce dergisi.
Oyak Bank: Her zaman, her yerde yanınızdayız!
P
Pamukbank : Genç Pamukbank iyi bankadır
Panasonic: Ideas for life
Panda Dondurma: Donduğğma vağğ mı donduğğma?
Pantene: Sağlıktan gelen güzellik
Pekos / Patos : El Turco ? Si ! Pekos, Patos ? Si !
Penguen: Lezzet dünyası
Pepsi: Daha fazlasını iste
Petrol Ofisi Pro Tech: Motorunuzun gençlik iksiri
Petrol Ofisi: Sizinle aynı yoldayız
Peugeot : Kıskanılmaya hazır olun?
Peugeot 407: Otomobille yeniden tanışın
Peugeot: Otomobil her zaman böyle keyif vermeli.
Pfizer: Daha iyi bir hayat için
Philips: Birlikte, hep daha iyiye
Philips: Let's make things better.
Pınar Hindi: Pınar hindi döner alın, glu glu yeyin.
Pınar Peynir Mayası: Peynir mayasız olmaz. Mayasız olgunlaşmaz. Pınarla mayalanan peynire doyum olmaz.
Pınar: Gerçek yaşam gerçek lezzet
Pınar: Yaşam pınarım
Pimapen: Başka penle karıştırmayın lütfen
Pinokyo Bisiklet: Katlanır, her boya ayarlanır.
Pirelli: Kontrolsüz güç, güç değildir
Pişmiş Kelle: Hunharca güldüren hain dergi
Piyale: Biz piyaleciyiz, onlar piyaleciler, siz piyaleci misiniz?
Piyale: Hayatın şaşırtan tatları
Polaris: Terlikler Polaris? Tebrikler Polaris
Polaris: Kışlıklar Polaris... Alkışlar Polaris
Polisan: Güneşin solduramadığı renkler
Polisan: Yapsa yapsa Polisan yapar
Porland: Porselen aşkına
Pril: Pril'le pırıl pırıl
Privacy: Aşk bile bile tutsaklıktır
Profilo Alışveriş Merkezi: Hayatın ve alışverişin keyfi
Profilo: Dayanıklı ev aletleri
Profilo: Kalite kontrol altında
Propecia: Kaybetmekten hoşlanmayanlar için
R
Radyo Nostalji: Your music is back
Radyo Özgür: Özgürlüğün sesi
Radyo Viva: Türkçe Müziğin Keyfi
Radyo5: It's fresh.
Raksotek: Satın al, Seyret, Sakla.
Ravelli: Çizgi ötesi
Rejoice: Ahenkle dans eden saçlar
Rejoice: Yıka ve Çık
Rejoice: Dokunulası saçlar yaratır
Renault: Otomobiller yaratır
Renault Clio Symbol: Memnuniyetin Symbol'ü!
Renault Megane: İşte yeni Megane?in çekim gücü
Renault Scenic Rx4: Yanlış görmediniz; çünkü Scenic Rx4?tesiniz
Rinso: İnsanın hoşuna gidiyor
Roc: Biz sözümüzü tutarız
Rocco Lolipop: Şok Şeker
Rodi: İçinden çıkamayacaksın
S-Ş
Saba: Saba, çok iyi televizyon
Sabah: Sabah olmadan sabah olmaz
Sakız Dondurma A.Ş.: Lezzet tutkunlarına
Samdo Dondurma: Özel bir tad
Samsung Digitall: Everyone?s invited
Sana Creme Bonjour: Peynirli bi' şey, acayip bi' şey!
Sana: Özen gösteren annelerin seçimi
Sana: Yaşasın yemek yemek
Sanino: Genç işi
Saray Halı: Siz Saray?lara layıksınız
Saray Tink: Tink ye, kendine gel
Schweppes: İnsanlar iyi şeylere layıktır
Scooter: Yaşarken
Scotch Brite: Temizlik ne rahat
Sek süt: İçSEK, büyüSEK
Selpak: Her zaman farklı
Selpak: Selpak başka
Setenay: Misketten diskete toptan fiyatına perakende
Sezak 1001: Kaç liradır dersiniz ?
Show Tv: Esas şov bu şov!
Siemens: Aksanlar farklı olsa da, dünya aynı dili konuşuyor
Siemens: Be inspired.
Siemens: Ev teknolojisi
Skol: Dünya küçük, Skol büyük
Slazenger: Kışkırtır!
Snickers: Harekete devam
Snoreless: Horlamaya doğal çözüm
Solo: Hem yumuşak, hem hesaplı.
Sony : Go create.
Sony Ericsson: Gençliğin yeni yüzü.
Sony: Designed for life
Sony: Onu Sony yapan sizsiniz
Sprite: İmaj hiçbir şeydir, susuzluk her şey! Susuzluğunu dinle.
Star: Türkiye'nin ilk özel televizyonu
Stv: Bir Yeryüzü Kanalı
Sultan Sağlık Grubu: İlgi alanımız canınızın sağlığı
Suluova Belediyesi: Çağdaş bir şehir doğuyor
Sunny: Günlük güleçlik
Sunny: Bana derler Sunny, güldürürüm seni
Superfresh: Dile benden ne dilersen
Superonline: İnternet eşittir Superonline
Surf: Gol yemem. Sörf tabi ki yerim.
Sütaş: Doğal lezzet
Şokomigo: Güç verir, enerji verir, zihni açar.
T
T. C. Kültür Bakanlığı: I Dream Of Turkey
T. C. K: İçinizdeki trafik canavarını durdurun. O sizi durdurmadan.
T.C Ziraat Bankası: Her yerde her zaman
T.C Ziraat Bankası: Hizmetbank
Taç Perde: Evinizi bütünleyen güzellik
Tadelle: Türkiye bu tadı seviyor
Takvim: Sizin gazetiniz
Tamek: Tamekse koy sepete
Tarımsan: Türk çiftçisinin hizmetinde
Tariş: Ege'nin hakiki zeytinyağı
Tat: Gerçek tatlar korumamız altında
Tat Ketçap: Dök dök ye
Tat Makarna: Makarnanızın adı, sofranızın tadı
Tatilya: Eğlence cumhuriyeti
Tefal: Ne varsa sende var
Tefal: Sen her şeyi düşünürsün
Telefunken: Görüntü ve ses teknolojisinde uzman
Tema Vakfı: Türkiye çöl olmasın
Tempo: Cuma, Cumartesi, Pazar, Pazartesi, Salı, Çarsamba, TEMPO, TEMPO...
Tepe Betopan: Yapıların yeni yüzü
Tikveşli: Ağzının tadını bilenlere, altın kaymaklı Tikveşli
Tikveşli: Paylaşmanın lezzeti
Timaş Yayınları: İyi ki kitaplar var
Tokai: Çakar çakmaz çakan çakmak
Top Avenue Alışveriş Merkezi: Mutlu alışveriş için doğru seçim
Total: Doğru yerdesiniz
Toyota Corolla: Sizi çağırıyor
Toyota RAV4: Hayatı hafife al
Toyota Yaris: Yaris?i olan anlar
Toyota: O varsa sorun yok
Toy's 'r' us: Hep ucuz, en ucuz
Tö Bank: Alternatif güç!
Tuborg Pilsener: Müzik her zaman her yerde
Tuborg: Make room for fun.
Tuborg: Yüzyıldan beri değişmeyen lezzet
Tukaş: Tam kıvamında
Turhal Belediyesi: Cumhuriyetle değişen ve gelişen Turhal
Turk.net: Bağlanacaksın, kopamayacaksın
Turkcell: Çünkü iletişim çok şeyi değiştirir
Turkcell: Tam 10 yıldır Turkcell çalışıyor Türkiye Kazanıyor
Turkish Daily News: İngilizcenizi ilerletmek mi istiyorsunuz, yoksa unutmamak mı? O halde
Turkish Daily News: Turkish Daily News okuyun
Tursil: Parlak beyazlık için parlak fikir
Türk Hava Kuvvetleri Güçlendirme Vakfı: Göklere sahip olmadıkça vatana sahip olamayız
Türk Telekom: Büyüyen Türkiye'nin habercisi
Türk Telekom: Fiyatlar yarı yarıya, sohbetler doya doya
Türk Telekom: Konuş benimle
Türk Traktör Fabrikası: Önderliğinin bilincinde olan kuruluş
Türkiye Bayan Voleybol Milli Takımı: Filenin sultanları
Türkiye Emlak Kredi Bankası: Evinizin bankası herkesin bankası
Türkiye Erkekler Basketbol Milli Takımı: 12 Dev Adam
Türkiye İş Bankası: Paranızın, istikbalinizin emniyeti
Türkiye İş Bankası: Türkiye'nin bankası
Türkiye İş Bankası: Türkiye'nin dünü, bugünü, yarını
Türkiye Vakıflar Bankası: Bankamızı seçtinizse tercihiniz doğrudur!
Tv 8: Hayat burada
Twigy: Bu terlik, tam benlik!
U-Ü
Uludağ Gazoz: Efsane gazoz
Uno Pizzabaz: Kendi pizzanı kendin yap, nasıl istersen öyle yap
Uno: Ekmeğinizi elletmeyin
Uno: Uno ile içim rahat
Ups: Eş zamanlı taşımacılık
Urfa Pak İsot: Lezzeti tadında
Ülker Badem Kraker: Badem biter, Adem gider
Ülker Biskrem: Bi? Biskrem versem
Ülker Çikolata: Tadı nefis, fiyatı tatlı
Ülker Çikolatalı Gofret : Çikolatalı
Ülker Fındıklı Gofret : 9 kat tat
Ülker Hero Baby: Sağlıklı besin kaynağı
Ülker Kremini: Adını unutabilirsiniz, tadını asla!
Ülker Metro: Çünkü hayat dinamiktir
Ülker Pasta: Kendi çapında pasta
Ülker Taç Kraker: Atıştırın, açlığınız yatıştırın
Ülker Teremyağ: Tereyağının lezzet ikizi
V
Vakıfbank: 21. Yüzyıl Bankacılığı
Vakıfbank: Ömür boyunca aylık gelir yalnız Vakıfbank verir
Vakıfbank: Bankalar insanlarla çalışır
Vakko: Bir aşk yetmez
Veet: Etkisini uzun süre hisset
Veezy: Kim tutar sizi
Vernel: Vernel'leyin yumuşacık olsun
Vernel'leyin mis gibi koksun
Vestel: Hedef büyük, koşmak gerek!
Vestel: Teknolojinin Türkçesi
Vestel: Vestel?e terfi edin, rahat edin
Vichy: Cildinizin sağlık kaynağı
Vim Bulaşık Kremi: Yakalayın yeşil ışığı, hesaplı parlak bulaşığı.
Vivident: Güvenle çiğneyin, bembeyaz gülümseyin
Volkswagen Bettle: Think small
Volkswagen Polo: Bu biraz da güven meselesi değil mi?
Volkswagen Sharan: Her canlının yavrusunu güvenle taşımak için seçtiği bir yol vardır.
Volkswagen: İnsan görmek istediğini görür
Volkswagen: Otomobil aşkına
Volvo V40: Hayat kurtarmak için tasarlandı
W
Weber Markem: Yapılar için profesyonel çözümler
Winhouse: Kazanan ev
Worldcard: Her zaman iyi teklifler sunar
Y
Yağmur Mobilya: Yağmur?a tutulacaksınız
Yapı Kredi Yatırım: Hayat bir yolculuksa, yeriniz önde olmalı
Yapı Kredi: Burası Yapı Kredi. Fark burada.
Yapı Kredi: Hizmette sınır yoktur.
Yapı Kredi: Tık tık tık eyi günler.
Yatırım Finansman Menkul Değerler: Yatırım bizim işimiz
Yeni Asır: Ege'nin sesi.
Yeni Ford Mondeo: Liderlik ruhunda
Yeni Turbo Compact Grill: Kalbinizin dostu
Yeniçağ: Ülkesinden ve milletinden taraf!
Yıldız: Fala inanma, Yıldızsız kalma
Yimpaş: En iyisi, en hesaplısı
Yms Mobilya: Yaşanan mekanlarda sizlerle
Yurtbay Seramik: Doğadan sanata
Yurtiçi Kargo: Söz verdigim[iz] gibi.
Z
Zaman: Farklı Gazete
Zaman: Gerçekler Zamanla anlaşılır
Zemzem Kola: Serin serin iç. Doya doya iç. Kana kana iç.
Zetina Dikiş Makinası: Her genç kızın rüyası.

Dijital Fotoğraf Çekim Teknikleri

2008-05-25T16:43:00.002+03:00

İlk kez kullanacağınız hafıza kartını kullanmadan önce mutlaka formatlayın. Bu işlemi yapmadan kullanırsanız çektiğiniz fotoğraflar kaybolabilir.

Çekim yapmaya çıkmadan önce bir poz deneme çekimi yapın. Herhangi bir şey eksik yada problemliyse bu yolla tesbit edip düzeltebilirsiniz.

Bazı digital fotoğraf makineleri preview özelliklidir, çekilen fotoğrafı OK tuşuna bastıktan sonra hafızaya kaydeder. Buna dikkat etmezseniz fotoğraflarınız kaydolmaz.

Amacınıza göre çekim kalitesini değiştirerek belleği verimli kullanınız.Eğer web sitesi tasarımı veya e-posta eki için çekim yapıyorsanız Economy ayarını, fotoğraf baskısı için çekim yapıyorsanız Best ayarını, Arşivlemek için çekim yapıyorsanız Normal ayarını kullanabilirisiniz.

Menü ayarlarıyla oynayıp kameranın ayarlarını içinden çıkılamayacak kadar bozduysanız, setup menüsünden reset fonksiyonunu kullanarak makinenizi fabrika çıkış ayarlarına getirebilirisiniz.

LCD parlaklık ayarınızı güneşli ortamlarda yükseltiniz. Karanlık ortamlarda parlaklığı düşürerek bataryayı tasarruflu kullanabilirsiniz.

Bataryadan tasarruf etmek için makinenizi kapalı tutarsanız açana kadar çekebileceğiniz fotoğrafları kaçırabilirsiniz. Bu gibi durumlarda makine açık LCD kapalı konumda tutularak vizörden çekim yapılmalıdır.

Kameranızı açık unutup bataryanın tamamen boşalmasını önlemek için setup menüsündeki Auto power off fonksiyonu devreye sokulmalıdır.

Çekimlerinizde digital zoom özelliğini mümkün olduğu kadar kullanmayınız. Digital zoom çekim kalitesini düşürmektedir. Dilerseniz daha sonra bilgisayarda görüntüyü büyütüp digital zoom elde edebilirsiniz.

Kamera vizörü yanında kırmızı veya yeşil yanan ışıklar vardır bunlar kameranın netleme işleminin, otomatik ayarlarının veya flaşının hazır olup olmadığını gösterir. Eğer kırmızı yanıyorsa çekim yapmayıp yeşil yanana kadar beklenmelidir.

Net fotoğraflar çekmek ve titremelerden etkilenmemek için yüksek enstantane değerleri ile çekim yapınız. Çoğu makinede bu değer 1/50 değerine ayarlıdır. 1/125 ideal bir değer olabilir.

Işığın az olduğu koşullarda Enstantane ve Diyafram değerini düşürünüz. Makinenizde ISO ayarlama özelliği varsa ISO değerini biraz yükseltiniz, çok fazla yükseltmek görüntü kirliliğine neden olabilir. Makineyi titretmemek için dirseğinizi vücudunuza dayayabilir, kapı pencere pervazlarına dayanabilir, masa, kitap gibi nesneleri sehpa niyetine kullanabilirsiniz.

Flaşınızın kaç metreye kadar aydınlattığını bilirseniz doğru pozlama yaparsınız. Kullanım kitapçığının özellikler bölümünden Flash Guide Number (GN) değerini öğrenip, bu değeri kullandığınız diyafram değeri (f) ile bölerseniz flaşınızın kaç metreyi aydınlatabildiğini öğrenirsiniz.

Örnek: GN değeri 10 olan bir makine ile 1.8 diyafram değeri ile 10/1.8=5.5metre uzaklığa kadar flaşlı çekim yapabilirsiniz.

Karanlık ortamlarda flaş kullandığınızda gözler kırmızı çıkar. Bunun nedeni göz bebeğinin karanlıkta büyümesidir ve flaşın gözün arka tarafındaki ağ tabakasını aydınlatmasıdır. Bunu önlemek için flash menüsünden Red Eye Reduction fonksiyonunu aktif hale getiriniz. Bu fonksiyon aktive edildiğinde LCD de göze benzeyen bir sembol görünecektir. Kırmızı göz engelleme aktifken deklanşöre basıldığında flaş önce birkaç kez çakacak ardından çekim yapılacaktır. Bunun amacı çekim öncesi göz bebeğini küçültmektir. İlk flaş çaktığında çekim yapıldı zannedip pozisyonunuzu bozmayınız.

Bazı durumlarda ışık az ama ortam güzeldir. Flaş ortamın bütün büyüsünü bozabilir. böyle durumlarda flaşı iptal ederek çekim yapınız. Birde flaşlı deneme yapılabilir. Güzel olmayan poz daha sonra silinir.

Portre çekimlerinde çekilecek kişinin arkasında güneş varsa yüzlerin karanlık çıkmaması için mutlaka flaşı kullanınız.

Gece çekimlerinde flaşı kullanırken makinenizi gece moduna getiriniz.

Örneğin arkada ışıl ışıl bir manzara önde arkadaşınız ve karanlık bir gece. Doğrudan flaşla çekerseniz arkadaki manzara fotoğrafta yer almaz. Flaş kullanmazsanız şimdide arkadaşınız fotoğrafta yer almaz. Makine gece moduna getirildiğinde perdeyi arkadaki manzarayı pozlayacak kadar açık tutar kapanmadan hemen önce flaş çakarak sizi de manzaranın içine dahil eder. Bu teknikleri denemeyi alışkanlık haline getiriniz.

Kar ve Kum gibi açık rengin neredeyse tüm kadrajı doldurduğu durumlarda otomatik ışık ölçümü hata yapar. Bunu telafi etmek ve çekmek istediğiniz konuların kara lekeler olarak değil de gerçek renklerle görünmesini istiyorsanız, bir iki stop pozlama telafisi yapınız. Yani +/- şeklinde gördüğünüz EV ayarını duruma göre +1 yada +1.5 yapınız.

İnsan ve Çevre konulu bir fotoğraf çekiminde kişilere mümkün olduğu kadar çok yaklaşınız. Kişileri kareye bit kadar yerleştirip tüm binayı çekerseniz, kimin kim olduğu anlaşılmayacak, anlamsız bir fotoğraf olacaktır. Önce kişileri binanın önünde çekip ardından binayı tek başına çekerseniz ve albümde bu iki fotoğrafı yan yana koyarsanız kişilerin o bina önünde olduğu anlaşılacaktır.

Güneşin tam tepede olduğu saatlerde çiğ bir ışık olduğu için bu saatlerde çekilen fotoğraflar sanıldığı gibi güzel olmayacaktır. Sabah ve Öğleden sonra gibi ışığın yatay olduğu saatler çekim için daha uygundur.

İnsanları şirin göstermek için yukardan fotoğraf çekiniz. Bu boyların kısa görünmesine neden olsa da yüzleri şirin gösterir. Bir insanı büyük ve şişman göstermek için aşağıdan çekebilirsiniz bunu bayanlarda denemeyiniz.

Bir objeyi yarım metreden daha yakın bir mesafeden çekiyorsanız, makinenizde makro fonksiyonunu aktif hale getiriniz. Makro aktifken LCD ekranda bir çiçek resmi görürsünüz. Artık istediğiniz kadar yaklaşabilirisiniz.

Net çekimler için diyafram değerinin mümkün olduğu kadar yüksek olması gerekir. Işığın fazla olduğu ortamlarda diyafram değerini yükselterek daha net pozlar elde edebilirsiniz.

Kameranızda Auto focus ile ilgili ayarlar bölümünde AF Area seçeneği varsa bu ayar sayesinde fotoğraf karesinin herhangi bir alanını netleştirerek çekim yapabilirisiniz.

Hafıza kartlarını makineniz açıkken çıkartmayınız. İçindeki bilgiler zarar görüp, kartınız bozulabilir. Çoğu makine hafıza kartının kapağını açınca makineyi kapatır. Yinede buna dikkat edilmelidir.

Eğer bilgisayarınıza fotoğrafları aktarırken sabit diskinizde dosya kopyalar gibi rahat biçimde çalışmak istiyorsanız, harici hafıza kartı okuyucusu edininiz. Fotoğraf makinenizin hafıza kartını seyyar hafıza olarak da kullanabilirsiniz.

Çektiğiniz fotoğrafın en fazla hangi boyutta basılacağını fotoğraf çözünürlüğünü 60'a bölerek bulabilirsiniz.

Örnek 1: 800x600 800/60=13 600/60=10 Maximum 10X13 ebadında fotoğraf baskısı

Örnek 2: 2048x1536 2048/60=34 1536/60=25 Maximum 34x25 ebadında fotoğraf baskısı

Objektifleri yumuşak dokuya sahip bir bezle yuvarlak hareketlerle temizleyiniz. Kesinlikle alkol gibi çözücü maddeler kullanmayınız. Bunlar lensin üzerindeki film tabakasını bozabiliriler. Kum gibi cisimleri hava fırçasıyla temizleyin aksi takdirde objektifinizi çizersiniz.

Kumsal gibi küçük kum taneleriyle dolu bölgelerde makinenizi çok iyi koruyunuz. Bu tanecikler çok tehlikelidir. Bir rüzgar esmesi bile makinenizin sonunu getirebilir.

Özlü Sözler

2008-05-25T16:41:00.001+03:00

Özlü Sözler

- Birisine seni seviyorum deme firsatını asla kaçırma
- Yılda en az bir kez güneşin doguşunu seyret
- Sıkı tokalaş
- İnsanlarin gözlerinin içine bak
- İlk önce sen merhaba de
- Bir kavgada ilk sen vur ve sert olsun
- Sana nasıl davranılmasını istiyorsan sen de öyle davran
- Yeni arkadaslar edin ama eskilerin de kıymetini bil
- Sevinçleri erteleme
- Sevdiklerine küçük beklenmedik hediyelerle sürpriz yap
- Sana uzatılmış bir eli daima kabul et
- Hatalarını kabul et
- Cesur ol. Degilsen bile öyle davran. Hiç kimse aradaki farkı anlayamaz
- Dinlemeyi ögren. Bazi firsatlar kapıyı hafif tıklatır
- Asla birilerinin umudunu kırma. Belki de sahip oldukları tek şey odur
- Herkesin önünde öv, elestirilerini bir kenara çekerek söyle
- Biri sana sarıldıgında, önce onun kollarını gevşetmesini bekle
- Sırt üstü uzan ve yıldızlara bak
- Köprüleri atma. Aynı nehri kaç kez daha geçmek zorunda kalacagına şaşıracaksın
- Sevginin gücünü asla küçümseme
- Yeterli zamanım yok deme, Pasteur, Michelangelo, Leonardo da Vinci ve Albert Einstein'in da günleri 24 saatti
- Keşke sözcügü yerine, bir dahaki sefere demeyi dene
- Hal ve hareketlerine kendin karar ver. Başkalarının seni yönetmesine izin verme
- Sevgiline önce çiçegi yolla nedenini sonra bul
- Aynı hatayı iki kez yapma
- Olabildiginden fazla sevecen ol
- İnsanlara üçüncü bir sans verme ikide kal
- Tanıdıgın en olumlu ve coşkulu insan sen ol
- Tartışmayı bilmeyenler kavga ederler.
- Tecrübe, bir insanın başından geçenler değil, başından geçenlerin bıraktığı izlerdir.
- Sevmek, bir başkasının hayatını yaşamaktır.
- Tecrübeler en iyi öğretmenlerdir. Yalnız masrafları biraz çoktur.
- Umudunu yitirmiş olanın, başka kaybedecek birşeyi yoktur.
- Büyük mutluluklar, büyük acıların yanıbaşındadır.
- Senden iyilere yerini vermesini bil.
- Barışı korumanın en iyi yolu savaşa hazır olmaktır.
- Küçük insanların büyük gururları olur.
- Düşmanların en büyüğü düşmanlığını gizleyendir.
- Düşünmeden öğrenmek vakit kaybetmektir.
- Yükselmenin en alçakçası, zayıfların sırtına basarak yükselmektir.
- Kazanacaklarına inananlar kazanırlar.
- İnsan olmayan, insanın değerini bilmez.
- İyiliği yalnız iyiler anlar, kötülüğü herkes.
- Madem daha ecelin gelmemiş, boşuna can çekişip durma.
- Parmak ay'ı gösterdiği zaman, parmağa değil ay'a bakmak gerek.
- Silginiz kaleminizden önce bitiyorsa, yanlışınız çok demektir.
- Öfkenin ateşi önce sahibini yakar, sonra kıvılcımı düşmana ya varır ya varmaz.
- Kötü haberlerin kanatları vardır. İyi haberlerin ise ayakları dahi bulunmaz.
- Yeryüzü taşla doludur. Ama pek azı boyunlara kolye olur.
- En önemli vazifemiz; kulaklarımızı, söylediklerimizi duymaya alıştırmamızdır.
- Testinin içinde ne varsa dışına da o sızar.
- Pencereden bakan dışarısını görür. Pencereye bakan ise camın kirini.
- Meyvası çamura düşüyor diye ağaca mı lanet edilir?
- Devler gibi eser vermek için karıncalar gibi çalışmak gerekir.
- Erişmek istedikleri bir hedefi olmayanlar, çalışmaktan da zevk almazlar.
- Başkalarını avutmakla kendi acılarını unutursun.
- İnsanı hayvandan ayıran akıldır. İnsan, akıldan uzaklaştığı zaman hayvan ortaya çıkar.
- Bir kadının yüzünde taşıdığı ifade, sırtına giydiği elbiseden daha önemlidir.
- Kendilerine yardım etmeyen insanlara yardım etmeğe çalışmak faydasızdır.
- Herkesin istediğini yapabileceği bir yerde hiç kimse istediğini yapamaz.
- Acı çekmeyenler, başkalarının acı çekebileceğini akıllarına bile getiremezler.
- İnsanın yapabileceği en büyük fenalık, kendisine olan güvenini kaybetmesidir.
- Tekme yiyen köpeğin dişleri daha sivridir.
- Gerçeği insanların ölçüleri ile değil, insanları gerçeğin ölçüsü ile tanı.
- Sessizlik de bir çeşit konuşma sanatıdır.
- Sevgililer, güzelliğe zamanla alışıp onu gözleriyle değil duygularıyla görmeye başlarlar.
- Kalbin, mantığa sığmayan ayrı bir mantığı vardır.
- Alay, çoğu zaman akıl yoksulluğundan ileri gelir.
- Bir düşmanı bağışlamak, bir dostu bağışlamaktan daha kolaydır.
- Ayrılık, sevdanın merhemi olduğu gibi öfkeyi de kini de azaltır.
- İyi olmak istiyorsan kötü olduğuna inan.
- Unutma ki ağzında bal olan arının kuyruğunda da iğnesi vardır.
- En çabuk kuruyan şey göz yaşıdır.
- Olgun bir insanı dost edinmek istiyorsanız tenkit edin, basit bir insanı dost edinmek istiyorsanız methedin.
- İnsan her zaman kahraman olamaz ama her zaman insan olabilir.
- Bazı yıkılışlar daha parlak kalkınışların teşvikçisidir.
- İnsan gençliğinde öğrenir, yaşlandığında anlar.
- Hiç kimse duymak istemeyenler kadar sağır olamaz.
- Beklemeyi bilen insan herşeyi elde edebilir.
- Cesaret ölmek değil yaşamakla ölçülür.
- Mutluluk paylaşılmak için yaratılmıştır.
- Şurada burada güçlü adımlarla dolaşmaktansa doğru yolda sekerek yürümek daha iyidir.
- İnsanlar yanlış yapabilirler, yalnız büyük insanlar yanlışlarını anlarlar.
- Güneşe bakarsan gölgeleri göremezsin.

75. SONE

Bir an sevinç duyarken, korkuyorum sonra hemen,
Haydut yillar çalar götürür diye hazinemi;
Bir an, basbasa kalmaktan öte bir sey istemezken,
Sonra diyorum ki, alem niye görmesin sevincimi?
Bazan, sana baka baka kendime çektigim ziyafetle,
Doydum sanirken, bir bakisin açligiyla ölüyorum sonra,
Senin bana verdigin ya da verebileceginden öte,
Ne bir seyden zevk aliyorum, ne de çabaliyorum almaya.
Iste böyle, her gün hem açliktan ölüyor, hem tikaniyorum;
Ya oburca her seyi yiyorum, ya da hiçbir seye dokunmuyorum.

William Shakespeare

Site Haritası Yapma

2008-05-13T22:27:00.001+03:00

Google’ın sitelerde gerçekleşen güncellemeleri daha yakından takip etmek ve daha kaliteli arama sonuçları sunabilmek için başlattığı Google Sitemaps projesini, yeni güncellemeler ve eklemelerle daha ileriye taşıdı. ‘Google Sitemaps’ ilk bakışta, siteye yeni bir yazı, haber, içerik eklendiği zaman bunu site haritası manasına gelen bir xml dosyasına kaydetmesi ve bu dosyanın Google Botları tarafından download edilerek incelenmesine dayanıyordu. Google sitenin tamamını dolaşmak yerine, böyle bir haritaya bakıyor ve elinde bulunan haritayla karşılaştırıyor. Eğer yeni bir ekleme varsa, bir sonraki ziyaretinde o kısımları indeksine alıyor. Sitemaps projesi buradan ortaya çıktı, site yöneticilerinden çok ilgi görmesinden ötürü bu projeye eklentiler yapılmaya başlandı. Örneğin, Google’ın siteleri ziyareti ve indekslemesi esnasında karşılaştığı hatalara yer verilmeye başlandı, yeni arayüz ile ziyaretçilerin ilgili siteleri hangi kelimelerle bulduğu bilgisi verilmeye başlandı, ayrıca hangi kelimelerle ilgili sitenin ziyaretçiye sonuç olarak gösterildiği (örn: benim sitem google’dan “hayalet sevgilim” diye aratıldığı zaman 22. sırada çıkıyormuş) gibi bilgiler verilmeye başlandı.
Madde madde Google Sitemaps projesinin site yöneticilerine verdiği hizmetleri özetlemek gerekirse:

Sitenize ulaşanlar hangi keywordlerle ulaştı ve bu keywordlerde siteniz kaçıncı sırada
Siteniz hangi kelimelerde Google tarafından gösteriliyor (örneğin benim sitemde hayalet sevgilim - 29 ile 1.sırada gösteriliyor, torrentturk 2. sırada gösteriliyor. Bunun manası, hayalet sevgilim google da 1000 kez aranmış, torrenttürk 600 defa aranmış, ama “hayalet sevgilim” de siz ortalama olarak 29. sırada gösterilmişsiniz, “torrenttürk” de ise 4.sırada gösterilmişsiniz)
Sitenizin altında bulunan sayfaların page analysis skoru. Bir manada page rank’i
Google’ın sitenizi indekslemesi esnasında karşılaştığı hatalar
Sitenizde önceden ulaşıpda şu anda ulaşamadığı sayfalar (HTTP 404 hataları, HTTP 200 uyarıları)
Arama motorlarınca en çok başvurulan kaynak olan robots.txt dosyası ve sitenizde varsa bununla ilgili Google’ın karşılaştığı durumlar
Google Sitemaps’i sitenize nasıl ekleyebileceğiniz ile ilgili kısaca özet vermek gerekirse:

Gmail’de hesap açmanız ve hesabınız olması gerekiyor
Sitenizin içeriğini Google’ın istediği Sitemap formatında yayınlamanız ve bunu sitenizde bir dosyaya kaydetmeniz gerekiyor. Benim sitemle ilgili sitemap’e bakmak isterseniz buraya tıklayabilirsiniz. Tıkladığınızda görceğiniz gibi çok da çetrefilli bir iş yapmıyorsunuz, sitenizin içeriğindeki makale yada google tarafından indekslenmesi gerektiğini düşündüğünüz herhangi bir linki; url, son eklenme tarihi, ne kadar sürede güncellendiği ve önceliği şeklinde ifade etmeniz gerekiyor.
-

http://www.sonofnights.com/

2006-03-09T00:16:45+00:00

daily

1

Google’ın changefreq kısmında, monthly, weekly,daily ve hourly opsiyonlarına yer veriliyor. Bu seçeneklerden kasıt, yazının ve ne kadar taze olduğunun anlaşılmasını sağlamak. Sitemap dosyası güncellendiği zaman yeni bir yazı eklendiyse onun changefreq tag’i hourly yada daily olarak değiştirilmesi gerekiyor. Bu değişikliğe göre geçen hafta eklenmiş bir yazının güncellenme sıklığı weekly, 1 ay evvel yayınlanmış bir yazının güncellenme sıklığının monthly olarak değiştirilmesi gerekiyor. Priority için 0.2, 0.5,0.8,1 şeklinde sayılar bulunuyor. Burada priority’den kasıt, yazının site içindeki önemi ve güncellenme sıklığı. Örneğin bir yazıyı siteye yeni eklediniz Google’ın buna dikkatini çekmek istiyorsunuz, burada changefreq kısmını hourly, priority kısmını yaptıktan sonra priority’sini (öncelik) 1 yapabilirsiniz. Burada kurnaz arkadaşların hemen aklına gelebilecek bir konu, bütün linkleri hourly yapmak ve priority lerini de 1 yapmak fikri tam olarak doğru değil. Google tarafı ile ilgili gelişmeleri yakından takip etmeme rağmen son aylarda blog’da yazı ekleyemedim ama Google ’search engine spammer’ (arama motorları spammerları) ile ilgili ciddi mücadele etmeye başladı. Bu çerçevede algoritmalar ve bu tür websiteleri ve web adminlerini tespit eden çalışmalar yaptı. Bu algoritmalara göre sitenizde yapacağınız böyle bir çalışma Google tarafından spam veya aldatma olarak algılanabilir ve sitenizin Google’daki yerinde hoş olmayan sonuçlar doğurabilir. SEO forumlarını takip ederseniz birçok Website admini bu dertten yakınıyorlar. ‘Sitem şu şu anahtar kelimelerinde ilk 10′da çıkarken bir değişiklikle ilk 100 de hatta 200 de bile yer bulamıyor, ne yapmalıyım?’ şeklinde.

Eğer sitenizin yapısını xml olarak vermek için uğraşmak istemiyorsanız yada nasıl yapmanız gerektiğini bilmiyorsanız Google tarafından yeni duyurulan Google Sitemap Generator ı kullanabilirsiniz. Yalnız Google Sitemap Generator ile ilgili engel gibi görünen bir durum söz konusu, uygulama Phyton kullanılarak yazılmış. Phyton destekleyen sunucu bulmak kolay mıdır zor mudur çok bilmiyorum ama Php, Asp gibi script dilleriyle yazılmış olması sanırım kullanım kolaylığı açısından çok daha kolay olurdu. Google’ın Sitemap Generator’unun haricinde hazır uygulamalar için geliştirilmiş plug-in ler mevcut. Eğer siz de Wordpress, Drupal v.s. gibi hazır içerik yönetim sistemlerini (content management system) kullanıyorsanız kullandığınız versiyon ile ilgili scripti rahatça bulabilirsiniz. Benim sitemde kullandığım sitemaps‘de Wordpress için hazırlanmış Google Sitemap Generator for Word Press plugin’i sayesinde gerçekleştiriliyor. Siz de WordPress kullanıyorsanız bu plug-in’i indirip wp-content/plugins dizinin altına açmanız ve Options - Plugins bölümünden aktif etmeniz yeterli. Bundan sonra yeni bir yazı eklediğiniz zaman otomatik olarak bu plug-in devreye girip, site kökünde bulunan sitemap.xml dosyasını güncelliyor. Burada bir güzel haber de, Google’ın RSS ve diğer syndication formatlarını da desteklemesi. Eğer hazır bir sistem kullanıyorsanız veya en azından RSS desteğiniz varsa direk olarak feed’inizi bir sonraki adımda bahsettiğim gibi ekleyebilirsiniz.

Sitemap hazırlığını yaptıktan sonra eklemek istediğiniz sitenin size ait olup olmadığını anlamak için Google, rastgele bir dosya isminde (google134154315231.html) içi boş olan bir dosyanın ilgili sitenin kök dizininde (sonofnights.com/google134154315231.html) oluşturulmasını şart koşuyor. Verify dediğiniz anda dosyanın varlığını kontrol ediyor, eğer o dosya mevcutsa siz bu hesabı kullanarak o sitenin istatistiklerini takip edebilir hale geliyorsunuz. Burada akla gelen bir konu, bir site birden fazla kişi tarafından takip edilebilir mi şeklinde. Sorunun cevabı ‘evet’. Bir sitenin birden fazla admin’i olabileceği varsayılarak buna izin verilmiş durumda.
Sitenizde Google Sitemaps’in desteklediği protokollerden herhangi birisi bulunduğunu ve sitenizi Google’a eklediğinizi varsayıyorum. Bu aşamada Add Sitemaps diyerek, sitenizdeki RSS feedini veya sitemaps dosyasını submit ediyorsunuz. Bundan sonra sitenizle ilgili Google tarafında neler olduğunu takip edebilir hale geliyorsunuz.
Google’ın RSS ve yaygın kullanılan feed’leri desteklemesinin yanında sağladığı diğer kolaylık ise sitemaps dosyasının sıkıştırılmasını destekliyor olmaları. Örneğin sitenizde yüzlerce link var ve bunların hepsininin google tarafından dikkate alınmasını istiyorsunuz, çıkarttığınız xml dosyası da farzı muhal 1 mb. veya daha fazla bir boyutta oldu. Google gün aşırı bu dosyayı download edeceği için bandwidth sıkıntısı yaşamamak için, gzip ile sitemap dosyasınızı sıkıştırabilirsiniz. Google’ın sitemap dosyasınızı download etme sıklığı sitenizin google tarafındaki page rankine ve diğer sitelerden aldığı linklere bağlı birazda. Örneğin sitenizde bulunan bir yazı ilginç bulunup diğer sitelerde link verilerek bahsedildiyse, Google bu sayfaları crawl ederken devamlı sizin sitenizin linkini görmeye başlayınca sizin sitenizde neler döndüğünü merak ediyor ve sitemaps dosyanızı download ediyor. Ben bazı günler gün içinde 2-3 defa google’ın sitemdeki sitemaps dosyasını download ettiğine şahit oldum. Eminim yüksek hit alan siteler ve örneğin gazete siteleri bundan çok daha fazla nasibini alıyorlardır. Bu durum gzip kullanılmasını daha da önemli kılıyor. Sade halinde bir dosya 1 mb. tutarken, gzip ile sıkıştırdığınızda en az %80 gibi bir kazanç söz konusu oluyor.

Google Sitemap’te subdomain’lerle ilgili sitemap oluşturma izni veriliyor. Örneğin blog.sonofnights.com şeklinde bir subdomain tanımlamış olsaydım ve bunun yönetimi de başkaları tarafından yapılıyor olsaydı bu kısmın takip edilmesi mümkün oluyordu ancak sonofnights.com/baskadunyalar/ seklinde ana domainin alt dizinine map edilmiş bir siteyi eklemeniz mümkün olmuyor. Bu şekilde bir sitenin web adminliğini yaptığım zaman denediğimde domainin kök dizinine dosya yazmam gerektiğine işaret edildiği için Sitemap kullanmam mümkün olmadı. Sanırım Google Sitemap’te eksik bir nokta söz konusu. Örneğin web sunucusu sahipleri, sunucularında bulunan bütün siteleri takip edebilirler. Sunucu sahiplerinin yanında sitenin eski adminleri de siteyi takip edebilir durumdalar,çünkü bütün sitemap leri kişilerin hesaplarının altında. Dolayısıyla site ile ilgili özel bilgilerin gizli tutulması söz konusu olmuyor. Bu durumla Google’ın çok ilgileneceğini sanmıyorum, site sahiplerinin sitenin ana dizinine kimlerin dosya yazabileceği konusunu dikkate almaları gerekiyor.

PHP de Permalink Yapma

2008-05-13T22:22:00.002+03:00

Merhaba gönül dostları (iykkk) . Ne zamandır forumlarda bakıyorum bakıyorum bakıyorum ve sürekli sorulan soruyu güroyurm Permalink nasıl yapılır? Permalink yani Türkçe değişiyle Kalıcı Bağlantı... Öncelikle anlatımı geçmeden önce ne işe yarar ondan biraz bahsedelim. Permalink sayesinde biliyorsunuz ki Ulu Üstad Google :D sitemize bir kıyak geçerek( bilinenlere göre ) arama motorunda üst sırada çıkmamızı sağlıyor. Biliyorsunuzdur aynı içerikli www.siteadi.com/film-indir.html , www.siteadi.com/hedele.html gibi iki sayfada film indir kelimesinde ilk sayfa daha önce çıkar.

Şimdi gelelim ne şekilde bir yöntem izleyeceğiniz. Makaleye başlamadan önce şunu garanti ediyorum ki birazcık küçücük bir php bilgisiyle sizde herhangi bir scripte ait sitenizdeki linkleri permalayabileceksiniz

Kullancağımız modül Bkz. Mod_Rewrite. Öncelikle www.harmankaya.org/goster.php?id=5 gibi bir linki www.harmankaya.org/goster-3-yazi-basligi.html gibi kafamdan bir örnek buluyorum ve başlıyorum. İlk işimiz .Htaccess dosyası kullanarak .php dosyayı html olarak yorumlamayı göreceğiz Bunun için /root altındaki .htacces dosyasına ekleyeceğimiz kod

Öncelikle en üste Mod_Rewrite modülüne göre link verceğimizi sunucumuza anlatıyoruz

Options +FollowSymLinks
RewriteEngine on

RewriteRule ^goster-(.*)-(.*).html$ goster.php?id=$1&baslik=$2 [L,NC]

Yukarda gördüğünüzüzere goster-(.*)-(.*) daki her (.*) için bir değer atayabileceğimi söylüyorum. id=$1&baslik=$2 de de sıra ile $1 inci kısım yani query stringdeki ID nin ilk (.*) a, $2 kısım yani baslik kısmınıda ikinci (.*) atayacağımı belirttim.

Yani .htaccess dosyasına bunları yazıp /root a attıktan sonra bilgisayarınızın tarayıcısından www.sitenizadi.com/goster-3-yazi-adi.html ye girerseniz girdiğiniz değer sunucuda goster.php?id=3&baslik=yazi-adi şeklinde yorumlanır.

Yani sözün özü burda aslında bir cinlik yapıyoruz biz aslına bakarsanız goster-3-yazi-adi.html yerine goster-3-oylesine-bir-baslik-iste.html de yazsam goster-3-dfdsf8dsf9sdfhgkdfsghkjffd.html de yazsam yine de sayfa görüntülenir, Çünkü bizim için mühim olan İD kısmı ID yi atadıktan sonra başlığa ne istrsen yaz :)

hah şimdi herşey tamam artık Sunucumuza Yorumlama yeteneği kazandırdıktan sonra linkleri güzelleştirmeye yani aslı Permalink kısmı şimdi başlıyor.

Mesela www.harmankaya.org/yazi.php?id=3 ü permalink yapmadan önce nasıl gösteriyorduk. şöyle değilmi diyelim < href =" " id="<"> > diye gosterdiğiniz linkleri < href =" ">-< ? e c ho $yazibaslik ; ? > > yapacaksınız bu kadar yani azcık php bilginiz varsa bunuda yaaprsınız artık .

Neyse ama sonra göreceksiniz ki linklerde türkçe karakterlerin veya +%&''^+ şeklinde karakterlerin hatalı çıktığı bununda sayfa görüntülenmesi hatası verdiğini göreceksiniz. Bizde bunun için bir fonksiyon geliştirdik .

function permayap($deger) {
$turkce=array("ş","Ş","ı","(",")","'","ü","Ü","ö","Ö","ç","Ç"," ","/","*","?","ş","Ş","ı","ğ","Ğ","İ","ö","Ö","Ç","ç","ü","Ü");
$duzgun=array("s","S","i","","","","u","U","o","O","c","C","-","-","-","","s","S","i","g","G","I","o","O","C","c","u","U");
$deger=str_replace($turkce,$duzgun,$deger);
$deger = preg_replace("@[^A-Za-z0-9-_]+@i","",$deger);
return $deger;
}

Ne mi yapıyor herhangi bir metindeki boşluk yerine - (tire) koyuyor ayrıca bütün Türkçe karakterlerden arındırıyor ( Ne kötü birşey keşke türkçe karakterleride yorumlayabilsek ben çok seviyorum Ş yi Ç yi Ö yü ) Neyse kullanımıda basit zaten $yenibaslik = permayap($eskibaslik)

Yazar: Erhan Harmankaya

Bilgisayarlarınız için Güçlü Parolalar Oluşturun

2008-05-13T22:20:00.003+03:00

Bilgisayarlarınız için Güçlü Parolalar Oluşturun

Bir cüzdan kaybetme örneği "kötüye kullanma" eylemini anlamanıza yardımcı olabilir: "Tanımadığınız biri sizin kimlik kartınızı kullanıyor ve yaptığı işleri sizin adınıza yapıyor". Bunu bilgi işlem dünyasına uyarlayalım: Bir kişi parolalarınızı ele geçirir, bilgisayarınıza veya çevrimiçi hesaplarınıza oturum açabilirse, sizin sayısal kimliğinizi kullanarak, tüm masraflarını sizin ödeyeceğiniz eylemlerde bulunabilir.

Parolalarınız Başkalarının Eline Geçerse Neler Olabilir?

Birisi parolalarınızı ele geçirirse aşağıdakileri kolayca yapabilir.

· Bilgisayarınızdaki bilgilere (mali kayıtlarınız, e-posta iletileriniz, saklanan parola listeleri, özel bilgiler vb.) erişebilir.

· Yeni hesaplar açarak istediği gibi alışveriş yapabilir.

· Posta adresinizi değiştirerek satın aldığı her şeyin ve faturaların kendisine gönderilmesini sağlayabilir.

· Banka hesabınızdan para çekebilir.

· Hisse senedi alıp satabilir.

· Borç ve ipotek için başvuru yapabilir.

· Çevrimiçi sohbetlere ve diğer etkinliklere (örneğin, müzayedeler) sizin adınızı kullanarak katılabilir.

Parolanızı evinizin ve sahip olduğunuz eşeyin (sosyal konumunuz dahil) anahtarı gibi düşünün.

Parolanızın çalınmış olabileceğini nasıl anlarsınız?

Hesaplarınızda olağandışı bir durum gözünüze çarptığı veya aylık faturanız ya da banka hesap dökümünüz gelmediği takdirde; bu, başka birinin sizin parolanızı kullanarak çevrimiçi hesaplarınıza girmiş olduğu anlamına gelebilir. Kimliğinizi çalan kişi sizin posta adresinizi değiştirmişse, alışveriş yaptığı bir yerden size bir telefon gelene kadar ortada bir sorun olduğunu anlayamayabilirsiniz.

Parola Koruma İçin Denetim Listesi

Saldırganlar parolaları bulabilmek için "sözlükleri" ve parola olabilecek binlerce kalıbı kısa sürede tarayarak ipuçları arayan diğer yazılım araçlarını kullanırlar. Tahmin edilmesi zor parolalar oluşturup, bunları dikkatli biçimde saklayarak ve hesaplarınızı gözden geçirerek kendinizi koruyabilirsiniz.

Çevrimiçi olarak alışveriş yapıyor veya işlemler gerçekleştiriyorsanız, ücretsiz bir Microsoft® .NET Passport alarak tüm ilgili sitelerde tek bir kullanıcı adı ve parolası kullanabilirsiniz.

1. Bir parolanın güçlü olmasını sağlayan nedir?

Önemli olan, sizin hatırlayabileceğiniz ancak başkalarının tahmin edemeyeceği bir parola oluşturmaktır.

Parolanızın aşağıdaki özelliklere sahip olmasına dikkat edin:

· En az yedi karakter içermelidir, ne kadar uzun olursa tahmin edilmesi o kadar güç olur (Microsoft Windows® 2000 ve Windows XP parolaları 128 karakter uzunluğunda olabilir)

· Büyük ve küçük harfler, sayılar, simgeler içermelidir

· İkinci ile altıncı karakter arasında en az bir adet simge bulunmalıdır

· En az dört farklı karakter olmalı, tekrarlar bulunmamalıdır.

· Rasgele seçilmiş harfler ve sayılardan oluşmuş gibi görünmelidir

Aşağıdakileri kesinlikle yapmayın:

· Parolanızda oturum açma adınızın HERHANGİ BİR BÖLÜMÜNÜ kullanmayın.

· HERHANGİ bir dilde anlamı olan bir kelimeyi veya adı kullanmayın

· Benzer harfler yerine sayılar kullanmayın

· Eski parolanızın herhangi bir kısmını yeniden kullanmayın

· "klmno" ve "34567" gibi ardışık harfler veya sayılar kullanmayın

· Klavyede yan yana bulunan harfleri kullanmayın (örneğin, "asdfg")

2. Parolalarınızı saklama

Bir çok kişi parolalarını bir kağıda yazar ve monitöre yapıştırır veya bilgisayarın yanındaki masasının çekmecesine koyar. Parolanızı:

· Yalnızca siz bilin.

· Herhangi bir yere yazmayın.

· Herhangi bir kişiye söylemeyin.

· Parolanın koruduğu bilgilerin ne kadar değerli olduğunu düşünmeden "parolamı hatırla" özelliğini kullanmayın.

· Microsoft .NET Passport ile ilgili bilgilerinizi bilgisayarda saklamayın.

· Çok önemli bilgileriniz (mali Web siteleri vb.) için farklı parolalar, daha az önem taşıyan unsurlar (çevrimiçi dergiler vb.) için farklı parolalar oluşturun.

· Parolanızı en az altı ayda bir değiştirin. Windows XP parolalar için bir son kullanma tarihi ayarlar. Windows XP'de parolalarınızı sıfırlama hakkında bilgi için buraya göz atın.

· Parolanızı bir kişiye mutlaka söylemeniz gerekiyorsa, en kısa zamanda yeni bir parola oluşturan.

3. Hesaplarınızı, banka hesabınızı ve sosyal konumunuzu gözden geçirme

Başka bir kişinin sizin yerinize bazı etkinliklerde bulunmadığından emin olmak için:

· Hesaplarınızı çevrimiçi olarak sık sık gözden geçirerek, izniniz olmadan yapılmış herhangi bir işlem (çevrimiçi olarak kredi kartından alışveriş, ortak fon aktarımı, banka hesabından para çekme işlemleri vb.) olup olmadığına bakın.

· Aylık olarak postanıza gelen hesap dökümlerini gözden geçirerek, izniniz olmadan yapılmış herhangi bir işlem olup olmadığına bakın.

· Postanıza gelmesi gereken aylık hesap dökümü gelmediyse, hesabın bulunduğu kuruluşu telefonla arayın.

· Adınıza açılmış yeni bir hesabın olup olmadığını anlamak için her yıl banka hesabınızı gözden geçirin.

· Windows 2000 veya Windows XP Professional kullanıyorsanız, Olay Günlüğü'nü sık sık gözden geçirerek çevrimiçi olmanızın imkansız olduğu zamanlarda oturum açma işlemi bulunup bulunmadığına bakın

Kızı öpmeden önce... (Nihal B. KARACA)

2008-04-13T19:22:00.002+03:00

Tam evet bu ülke değişti, belirli bir mesafe kaydetti diyorsun, o da ne? Türkiye hiç orada değilmiş ve hiçbir zaman da olmamış gibi davranmaya başlıyor.

Rencide edilmiş, dudakları sinirden titreyen bir kadına dönüşüyor. Üstüme iyilik sağlık diye bağıran, ayakkabısının topuğunu kafanıza geçirmesine ramak kalmış bir kadına. Güzel ama çok kaprisli, hem seçici hem ulaşılabilir, mazbut ama 'bir şeyler yaşaması gerektiğinin biyolojik ve çevresel baskısı altında', 30'larında ve arafta, bir yandan çok aile kızı bir yandan fena halde cüretkâr bir kadın bu, Türkiye. Sen, demokrat; her dem hep bir mesafe kat edildiğini artık bir noktaya gelindiğini düşünen siyasetçi, milletvekili, oy alan, oy veren, okuyucu, düşünen ve yazan olarak hep o 'adam'ın rolünü üstlenmekle sınanıyorsun. Yeterince yeşil ışık aldığı için adım atan, aşkının karşılıklı olduğunu düşündüğü için bir hamlede bulunan ve bir anda 'her şeyi yanlış anlamış' bir enayi ya da 'sapık' konumuna düşen, elinde çiçek, en ağırından 'fordçu' muamelesi gören adam.

'Üstüme iyilik sağlık, ne AB'si, ne %47'si, ne açılımı, ne değişimi? Benim anayasamı değiştirecek daha anasından doğmadı; 301'i kaldırayım da arkamdan ona buna konuş, dedikodumu yap, değil mi? Hacılarına hocalarına saygı-hoşgörüymüş... Sonra gelsinler en mutena köşelerimde abdest filan alsınlar öyle sulu sulu öyle mi? Başörtüsüyle üniversitelere de girsinlermiş... Doğacak kızımın oje sürme hakkını kendi ellerimle boğayım yani, bunu mu istiyorsun? Ana dilde eğitimmiş, Güneydoğu'da halkın bazı beklentileri varmış... Benim beklentilerim n'olacak? Bu gidişle sen beni yabancılara da satarsın. Ben senin bildiğin ülkelerden değilim, kız oğlan kız taş gibi ulus devletim, hooşştt be, haddini bil!'

Pardon deyip yutkunuyorsun... 'Ben sanmıştım ki..'

Ülkemiz olup bitenleri ile diyalog hep bu minvalde seyrediyor. Karakterler değişiyor ve elbette hatalar da her zamanki gibi karşılıklı, suç hiçbir zaman tek tarafta değil. Ama ağır olan bedeli hangi tarafın ödeyeceği, en başından belli. Vuslat/ tarafların konuşabilen, tartışabilen ama güven ve hakkaniyet esasları içinde yaşadığı bir ülkenin hayali, yeniden başka bir bahara kalıyor. İlişki sandığın şeyin geçici, arızi ve yanıltıcı bir süreç olduğunu anlıyorsun. Hatta geçen zaman içinde nasıl olup da ağzını o kadar gevşek, elini o kadar uzun tutabildiğine bile şaşıyorsun geriye dönüp bakınca.

Sonra, söylediğin konuştuğun şeyler aslında hiç anlaşılmadığı, kör bir kuyuya yuvarlandığı, bir boşluğa ışınlandığı için o kadar çok konuşabildiğini fark ediyorsun. Gençler çok apolitik diye yakınmışsın çok değil, üç dört sene önce. Bir bakıyorsun, üniversiteler kaynıyor, kafa göz yarılıyor. Apolitik kalsalar daha iyiymiş demek ki, diye düşünürken buluyorsun kendini. Popüler kültür, anlamdan boşaltıp yaldıza bürüdüğü bir fanteziyle kitleleri 'oyalıyor' demişsin. Gün gelmiş, 'Biz kaç kişiyiz?' tavernası çıkmış, piyanist şantör felaket anonsları ile etki altına aldığı isimleri tek tek sahneye çağırıyor. 'Semra Hanım' bundan iyiydi diyorsun şimdi. Yararlı olmayan, ama çok zararlı da olmayan bir şeyle 'oyalıyordu' hiç değilse. Kültürel emperyalizm ciddi bir tehdit, Türkler klasik Türk musikisine Maori yerel halk dansı muamelesi yapıyor, bir şeyler yapmalı demişsin; 'emperyalizm' kelimesi 'öfke ve ötekileştirme'den başka sermayesi olmayan grupların hatta çetelerin eline düşmüş ve sahiciliği tartışılamaz olan bu kavram üzerinden tespit yapmak neredeyse imkânsız hale gelmiş... İnsanların 'çıkar' peşinde koşmasını, yani kapitalizmi eleştirmişsin. Çünkü değerler sistemi salt çıkar peşinde koşana zemin sağlayacak bir kıvama gelmiş, ama ne tuhaftır ki bu zemine saldıranların, parti kapatılmasın ama... yapanların hepsi bu zeminden en çok çıkar sağlayanlar olmuş...

Üç ya da dört yıl öncesinden ne kadar uzağa savrulduğumuzu görebiliyor musunuz? Sizi bilmem. Ama bazen ülkenin tüm demokratları için değilse de, %47'yi alan ve ona 'ya ya ya şa şa şa' yapanlar için şu geçiyor içimden: Bir dahaki sefere, niyetinin halis olduğunu yeterince anlatamamış olabileceğini düşün ve kızı öpmeye yeltenme!

Zira kafana çantayı yediğinde, seni gaza getirenlerin hepsi 'cık cık cık' ikiyüzlülüğüne savrulmuş olacak yine.

09 Nisan 2008, Çarşamba

Mor ve Ötesi - Deli [Eurovision 2008 Turkey - Video Clip]

2008-04-13T19:17:00.001+03:00

3D Mekanlar

2008-02-11T13:01:00.002+02:00

Üç boyutlu makân çekimleri için özel bir donanıma ihtiyaç var (dijital fotoğraf makinası, balıkgözü lens, ayaklık, 360x180 derece çekimler için geliştirilmiş panoramik ayaklık kafası). Kullanılan lensin açısına göre birden fazla resim çekmek gerekiyor. Mesela 2003 ve 2004 çekimlerinde Nikon 5000 + Fisheye FC-E8 lens kullanıldı. Ön, arka, sağ, sol, üst ve alt olmak üzere altı resim çekmek gerekiyordu. 2005 ve 2006 senesi fotoğrafları Nikon D70 + Fisheye DX 10.5 ile çekildi. 2007 ve sonrasında Nikon D80 kullanıldı. Burada yatay altı, bir üst ve bir olmak üzere sekiz açıdan resim çekmek gerekiyor. Her açıda'da, değişik aydınlatma süresi kullanılarak, üç adet resim çekiliyor. Yani bir üç boyutlu mekân için toplam 24 resim çekmek gerekiyor. Bu resimleri çekerken fotoğraf makinasının odak noktası etrafında dönmesi şart! Ayaklık ve panoramik kafa işte burada devreye giriyor. Resim çekerken makinayı titretmemek için uzaktan kumanda kullanılıyor. Değişen gölgeler, hareket halindeki bulutlar vs. çekim işlemini zorlaştıran unsurlar. Resim çekme işlemi bittikten sonra sıra bunları bilgisayarda birleştirmeye geliyor. Çeşitli formül ve denklemler kullanılarak lens hataları, ton farklılıkları gideriliyor ve resimler üst üste gelecek şekilde konuşlandırılıyor. Sonuçta tüm mekânı kapsayan, 360x180 derecelik bir panoramik fotoğraf oluşuyor. Meraklılar bu iş için http://www.ptgui.com/ sitesindeki programı deneyebilir. Yalnız panoramik fotoğrafları ek yerleri belli olmayacak şekilde oluşturmak çok zor bir iştir... her fotoğraf için birkaç saat uğraşmak gerekebilir... söylemedi demeyin ;-)

Bir başka meselede mekânları görüntülemede kullanılan yazılımdır. Burada siteye özel bir yazılım olan “360x180° Mekan v5.5” programı kullanılıyor. Bu yazılım her hazırlanan mekâna entegre edilir ve sonuçta her mekân kendi başına çalışan bir program olur. Maalesef bu yazılım ayrı verilemiyor! Kendi fotoğraflarını görüntülemek isteyen okurlar bu iş için mesela http://webuser.fh-furtwangen.de/~dersch sitesindeki PTViewer adlı basit fakat ücretsiz programı deneyebilirler.

Paradigma Değiştirmek Zor Değil

2007-04-20T20:06:00.000+03:00

Önemli bir toplantıda cep telefonuyla bağıra bağıra konuşan bir kişi garibinize gidiyorsa, paradigmanızı değiştirmeden onu değerlendirdiğiniz için, siz yanılıyorsunuzdur.Örneğin trende giderken, bir baba, 3 evladıyla oturup, sürekli ağlayan çocuklarına hiç, susun, demeden yolculuğa devam ettiğinde ; siz ona NE gamsız Adam, diyebilirsiniz. Ama sorsanız, belki de onlar hastaneden geliyorlardır ve bir saat önce çocukların anneleri ölmüştür ve eve dönüyorlardır.Prof.Covey in konuşmasını dinlemeye gelen annesi, arka sırada oturan 2 kişinin toplantı boyunca sürekli konuştuklarını görerek, çok öfkelenmiş ve oğlumu küçümsüyorlar diyerek te çok üzülmüş. Yemek molasında oğluna, şunların kafasına çantamı indiresim geliyor, demiş. Oğlu; “Anne o Adam Finlandiyalı, burada simultane tercüme yok, mecburen tercümanı yanına oturttuk” demiş. Havaalanında aktarma yapmak isteyen yaşlı bir hanım, uçağının 2 saat gecikmeli olduğunu öğrenince, dergiler ve bir kutu kurabiye alarak bekleme salonuna geçmiş.Yanındaki sehpaya DA dergileri ve kurabiye kutusunu bırakarak, okumaya dalmış. Bir ara bakmış ki, yanındaki koltuğu oturan bir Adam, sehpadaki kurabiye paketini açıyor ve yemeye başlıyor. Kurabiyelerin kendisine ait olduğunu hissettirmek isteyen kadın, adama dik dik bakmış. Hatta canı o an istemediği halde, kutudan bir kurabiyeyi ağzına atmış. Her halde kurabiyelerin sahibinin Kim olduğunu artık anlamıştır diye düşünürken, Adam bir tane daha ağzına atmaz MI? Hemen kadın DA bir tane daha atmış ve bir yarışma başlamış, Adam bir tane, kadın bir tane. Sonuçta kutuda tek kurabiye kalmış, Adam onu hızlıca kaparak ortadan bölmüş ve gülerek kadına ikram etmiş. O sırada, kadının uçağının alana indiği anonsu duyulmuş ve işlemler için kadın bankoya gitmiş. Pasaportunu çıkartmak için çantasını açtığında, NE görsün ; kendi kurabiye paketi, hiç açılmamış olarak çantasında durmuyor mu ? Meğer, bunca zamandır adamın kurabiyesini yiyormuş. Tabii çok utanmış AMA, artık iş işten çoktan geçmiş.Başkalarının düşünce ve davranışları hakkında hüküm verirken, elimizdeki veriler çoğu zaman yeterli olmuyor. Davranışların nedenini bilmeden çok yanlış yargılara varabiliyoruz.Covey bu örnekleri ; “aynı enformasyona farklı bakış, bizim davranışlarımızı belirler” diye özetliyor. Buradan yola çıkarak çözemediğimiz sorunlar için, paradigma (zihin haritası) değiştirmenin gereğini vurguluyor ve Einstein'in bir sözünü anımsatıyor :Karsılaştığınız sorunları, o sorunları yarattığınız düşünce düzleminde kalarak çözemezsiniz.Çoğumuzun zaman zaman yaptığı gibi, "sorunların içinde kaybolmak" yerine, paradigma değiştirmeyi başarıp, sorunlara farklı biçimde yaklaşabilenler, o sorunu asma şansını DA yakalıyorlar. Zaten sorunlarımızı dostlarımızla paylaşmamızın nedenlerinden biri de, farklı bir bakışın, bize farklı davranabilme kapısı aralama ihtimali değil midir?Çözümsüz gibi gördüğünüz sorunlar konusunda paradigma değiştirmenin önemi çok büyüktür. Aslında hayatimizi, basarimizi, mutluluğumuz belirleyen bizim kendi davranışlarımızdır. Basımıza gelen her şeyle onlara verdiğimiz tepki ve yanıt arasında geniş bir hareket alanı vardır.......

Stephan Covey